
Η επίσκεψη του προέδρου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ), Αλέξη Τσίπρα, στη Λέσβο αποτέλεσε αφορμή για μια ευρύτερη ιστορική και πολιτική αποτίμηση της τελευταίας δεκαετίας.
Στο πλαίσιο της συνέντευξής του στο ραδιόφωνο του «Ν» 99 fm, ο Δρ. Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Δημήτρης Μάντζαρης δεν περιορίστηκε στον σχολιασμό της επίσκεψης, αλλά ανέπτυξε μια συνολική ανάγνωση της περιόδου 2015-2019, της σημερινής πολιτικής συγκυρίας και της επανεμφάνισης του πρώην πρωθυπουργού στο δημόσιο προσκήνιο.
Ο Δημήτρης Μάντζαρης υποστήριξε ότι η δημόσια συζήτηση για τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ συχνά περιορίζεται σε απλουστευτικές αναγνώσεις, χωρίς να λαμβάνει υπόψη το ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον μέσα στο οποίο κλήθηκε να κυβερνήσει η Ελλάδα.
Αναφερόμενος στο βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη», σημείωσε ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να παρουσιάσει τη δική του εκδοχή για κρίσιμες επιλογές της διαπραγμάτευσης και του προσφυγικού, παρατηρώντας πως δεν υπήρξε ουσιαστική δημόσια διάψευση όσων περιγράφει για εκείνη την περίοδο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα του 2015 βρισκόταν σε κατάσταση οικονομικής κατάρρευσης, ενώ η στάση των ευρωπαϊκών θεσμών δεν υπαγορεύτηκε μόνο από οικονομικούς λόγους αλλά και από πολιτικές σκοπιμότητες. Εκτίμησε ότι υπήρχε έντονη διάθεση να μην αποτελέσει η ελληνική περίπτωση παράδειγμα επιτυχίας μιας κυβέρνησης της Αριστεράς, συνδέοντας αυτή την επιλογή με τις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις και την ενίσχυση της ακροδεξιάς στην Ευρώπη.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη στάση της κοινωνίας της Λέσβου κατά την προσφυγική κρίση.
Όπως ανέφερε, η κυρίαρχη εικόνα του 2015 και του 2016 ήταν αυτή της αλληλεγγύης των κατοίκων προς τους πρόσφυγες, επισημαίνοντας ότι περιστατικά έντασης και ξενοφοβίας αποτέλεσαν, κατά την άποψή του, εξαιρέσεις και όχι τον κανόνα.
Συνέδεσε τη στάση αυτή με τη συλλογική μνήμη του νησιού, καθώς μεγάλο μέρος των κατοίκων κατάγεται από οικογένειες προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Παράλληλα, υποστήριξε ότι, παρά τις ελλείψεις σε υποδομές και προσωπικό, η τότε κυβέρνηση διαχειρίστηκε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση υπό πρωτόγνωρες συνθήκες.
Ο ιστορικός χαρακτήρισε το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015 μία από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας.
Όπως υποστήριξε, το αποτέλεσμα του 62% υπέρ του «Όχι» καταγράφηκε σε συνθήκες έντονης οικονομικής πίεσης και αβεβαιότητας, ενώ το συνέδεσε με αντίστοιχα δημοψηφίσματα που πραγματοποιήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία και αργότερα το Brexit.
Κατά την εκτίμησή του, όλες αυτές οι περιπτώσεις ανέδειξαν μια ευρύτερη δυσφορία των ευρωπαϊκών κοινωνιών απέναντι στον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ένα σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε τη δημόσια εικόνα του Αλέξη Τσίπρα μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και την ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.
Ο Δημήτρης Μάντζαρης, αξιοποιώντας και προσωπικές εμπειρίες από τη μακρόχρονη γνωριμία του με τον πρώην πρωθυπουργό, υποστήριξε ότι ο σημερινός Τσίπρας εμφανίζεται περισσότερο προσιτός και ανθρώπινος, θυμίζοντας —όπως είπε— τον πολιτικό της περιόδου πριν από το 2015.
Κατά την άποψή του, η συγγραφή του βιβλίου του φαίνεται πως λειτούργησε ως διαδικασία αναστοχασμού, ενώ στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Λέσβο διαπίστωσε έναν πολιτικό που συνομιλεί ξανά με φυσικό τρόπο με τους πολίτες, χωρίς τις αποστάσεις που, όπως ανέφερε, δημιουργεί συχνά η άσκηση της εξουσίας.
Αναφερόμενος στις γενικότερες πολιτικές εξελίξεις, ο Δημήτρης Μάντζαρης εκτίμησε ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε μια μεταβατική περίοδο.
Υποστήριξε ότι η Νέα Δημοκρατία αντιμετωπίζει πλέον έναν πραγματικό πολιτικό αντίπαλο, γεγονός που, κατά την εκτίμησή του, εξηγεί και την ένταση της πολιτικής αντιπαράθεσης. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι επόμενες εθνικές εκλογές ενδέχεται να αποτελέσουν το πρώτο στάδιο αναδιαμόρφωσης του πολιτικού συστήματος, με την εμφάνιση νέων προσώπων και διαφορετικών πολιτικών σχηματισμών.
Αναφερόμενος στην Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, στάθηκε ιδιαίτερα στη συμμετοχή ανθρώπων από τον χώρο της επιστήμης, της πανεπιστημιακής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών, εκτιμώντας ότι η διεύρυνση αυτή διαφοροποιεί τη φυσιογνωμία του νέου εγχειρήματος. Παράλληλα σχολίασε τις εξελίξεις στον χώρο της ευρύτερης Αριστεράς, τις δυσκολίες της Νέας Αριστεράς να αποκτήσει πολιτική απήχηση και τη στάση του ΚΚΕ απέναντι στις νέες πολιτικές ισορροπίες.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο Δρ. Ιστορίας υποστήριξε ότι η χώρα βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο σημαντικών πολιτικών ανακατατάξεων, εκτιμώντας πως ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών, το ελληνικό πολιτικό σύστημα εισέρχεται σε μια νέα φάση μετάβασης, η οποία θα διαμορφώσει τους νέους συσχετισμούς των επόμενων ετών