Σε ομόφωνη απόφαση κατά της μεταφοράς προσφύγων και μεταναστών από άλλες περιοχές της χώρας προς τα νησιά κατέληξε το Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου, έπειτα από μια μακρά και έντονη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε προ ημερησίας διατάξεως.

Αφορμή αποτέλεσε η αιφνιδιαστική μεταφορά 217 προσφύγων και μεταναστών από την Κρήτη στη Λέσβο, καθώς και περίπου 200 ακόμη στη Σάμο. Παρά τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις που καταγράφηκαν, κοινός τόπος υπήρξε ότι τα νησιά δεν μπορούν να μετατραπούν ξανά σε χώρους συγκέντρωσης και εγκλωβισμού ανθρώπων με αποφάσεις της κυβέρνησης.

Στην τελική διατύπωση τονίζεται ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα επί μία δεκαετία. Παράλληλα, το Περιφερειακό Συμβούλιο προειδοποιεί ότι, εάν η θέση του δεν γίνει σεβαστή, θα προχωρήσει σε κινητοποιήσεις.

Μουτζούρης «Μάθαμε τη μεταφορά από τα μέσα ενημέρωσης»

Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης ανέφερε ότι πληροφορήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης την επικείμενη μεταφορά των ανθρώπων από την Κρήτη προς τη Λέσβο και τη Σάμο, παρά τις διαβεβαιώσεις που, όπως είπε, είχαν δοθεί από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου.

Ο κ. Μουτζούρης σημείωσε ότι, μόλις έμαθε την εξέλιξη, επέστρεψε στη Μυτιλήνη και συγκάλεσε την έκτακτη σύσκεψη φορέων της Κυριακής. Σε αυτή συμμετείχαν εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, βουλευτές, επικεφαλής των περιφερειακών παρατάξεων και στελέχη της Περιφερειακής Αρχής.

Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης τον διαβεβαίωσε τηλεφωνικά, λίγο πριν από τη σύσκεψη, ότι οι 217 άνθρωποι μεταφέρθηκαν στη Λέσβο αποκλειστικά για την καταγραφή τους, λόγω της τεχνογνωσίας που υπάρχει στο νησί. Παράλληλα, φέρεται να τον διαβεβαίωσε ότι θα αποχωρήσουν σε διάστημα περίπου δεκαπέντε ημερών.

Ο Κώστας Μουτζούρης ζήτησε από το Περιφερειακό Συμβούλιο να λάβει ρητή απόφαση ότι δεν θα γίνει αποδεκτή καμία νέα μεταφορά. Υπογράμμισε ότι το Βόρειο Αιγαίο έδωσε πολυετή αγώνα για να απεγκλωβιστεί από τις συνέπειες της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης και δεν μπορεί να επιστρέψει στις εικόνες του παρελθόντος.

Βαλσαμίδης «Η θέση μας είναι αδιαπραγμάτευτη»

Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης Θεόδωρος Βαλσαμίδης υπογράμμισε ότι το μήνυμα του Περιφερειακού Συμβουλίου πρέπει να είναι ενιαίο και ξεκάθαρο.

Όπως ανέφερε, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν μπορούν να δεχθούν καμία πρόσθετη επιβάρυνση μέσω μεταφορών από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Χαρακτήρισε, μάλιστα, τη θέση αυτή «αδιαπραγμάτευτη», ζητώντας η τελική απόφαση να επικεντρωθεί στο συγκεκριμένο γεγονός και στον κίνδυνο επανάληψής του.

Κατά τη δευτερολογία του επανέλαβε ότι η απόφαση θα πρέπει να είναι ομόφωνη και να δοθεί στον αρμόδιο υπουργό, ενώ δήλωσε ότι η παράταξή του είναι έτοιμη να συμβάλει σε κάθε περαιτέρω ενέργεια που θα χρειαστεί.

Κυρίτση για πολέμους, Βάστρια και Σύμφωνο Μετανάστευσης

Η επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Αγλαΐα Κυρίτση έθεσε το ζήτημα στο ευρύτερο πολιτικό και γεωπολιτικό του πλαίσιο. Υποστήριξε ότι οι προσφυγικές ροές δεν αποτελούν ένα συγκυριακό φαινόμενο, αλλά συνδέονται με τους πολέμους, τις επεμβάσεις και την οικονομική εκμετάλλευση χωρών της Αφρικής και της Ασίας.

Εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη λειτουργία της δομής στη Βάστρια και υποστήριξε ότι οι τελευταίες μεταφορές ενισχύουν τους φόβους για μονιμοποίηση της κατάστασης. Ζήτησε να κλείσει το ΚΥΤ του Καρά Τεπέ, να σταματήσουν οι εργασίες στη Βάστρια και να μη λειτουργήσει καμία υπερδομή στη Λέσβο.

Παράλληλα, πρότεινε να επισπευστούν οι διαδικασίες ασύλου, ώστε οι πρόσφυγες και οι μετανάστες να απεγκλωβίζονται γρήγορα από τα νησιά και να κατευθύνονται προς τις χώρες προορισμού τους.

Στην πρόταση της Λαϊκής Συσπείρωσης περιλαμβανόταν ακόμη η καταδίκη του νέου Συμφώνου Μετανάστευσης και Ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και κάθε φωνής ρατσισμού και ξενοφοβίας.

Χοχλάκα «Για ακόμη μία φορά σχεδιάζουν για εμάς χωρίς εμάς»

Η Βάσω Χοχλάκα, περιφερειακή σύμβουλος της παράταξης «Αλλαγή Πορείας για τα Νησιά μας», επισήμανε ότι η θέση της παράταξής της παραμένει σταθερή απέναντι στη δημιουργία μεγάλων δομών στα νησιά.

Αναφέρθηκε στους αγώνες που έχουν δοθεί στο παρελθόν για την Καράβα και τη Βάστρια, τονίζοντας παράλληλα ότι η Λέσβος έχει αποδείξει έμπρακτα την αλληλεγγύη της απέναντι στους πρόσφυγες και τους μετανάστες.

Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει τους κατοίκους του Βορείου Αιγαίου ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας και ότι για ακόμη μία φορά «σχεδιάζει για εμάς χωρίς εμάς». Υπογράμμισε ότι η Λέσβος έχει δοκιμαστεί από διαδοχικές οικονομικές, υγειονομικές και κοινωνικές κρίσεις και χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση από την κεντρική κυβέρνηση.

Αντωνέλλη με καθαρή θέση χωρίς «ναι μεν, αλλά»

Μία από τις πιο καθαρές και πολιτικά αιχμηρές τοποθετήσεις της συνεδρίασης ήταν αυτή της πρώην αντιπεριφερειάρχη Αναστασίας Αντωνέλλη, η οποία ξεκαθάρισε από την αρχή ότι η Περιφερειακή Αρχή δεν είχε καμία προηγούμενη ενημέρωση για τη μεταφορά των 217 προσφύγων και μεταναστών από την Κρήτη στη Λέσβο.

Η κ. Αντωνέλλη αποκάλυψε ότι το απόγευμα του Σαββάτου, γύρω στις 7, δέχθηκε τηλεφώνημα από τον περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη, ο οποίος της εξέφρασε την έκπληξή του για την εξέλιξη και της ζήτησε να επιστρέψει στη Μυτιλήνη. Η ίδια δεν μπόρεσε να ανταποκριθεί λόγω ανειλημμένης υποχρέωσης, ωστόσο τόνισε ότι από την πρώτη στιγμή η θέση της Περιφερειακής Αρχής ήταν αδιαπραγμάτευτη και απολύτως αντίθετη σε νέες μεταφορές προς τα νησιά.

Παράλληλα, χαιρέτισε το γεγονός ότι η ίδια θέση εκφράστηκε τελικά από το σύνολο του Περιφερειακού Συμβουλίου. Αναφερόμενη ειδικότερα στην τοποθέτηση του Θεόδωρου Βαλσαμίδη, σημείωσε ότι έχει ιδιαίτερη σημασία ένας αιρετός να παίρνει θέση με γνώμονα το συμφέρον του τόπου, ακόμη και όταν αυτή διαφοροποιείται από την πρακτική του πολιτικού χώρου στον οποίο ανήκει.

Η αναφορά της ανέδειξε ένα ουσιαστικό μήνυμα. Στα κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον των νησιών, οι αιρετοί κρίνονται από τη στάση τους απέναντι στην τοπική κοινωνία και όχι από την κομματική τους ταυτότητα.

Η Αναστασία Αντωνέλλη άσκησε ευθεία κριτική στην ελληνική κυβέρνηση, υπενθυμίζοντας ότι έχει συνυπογράψει το ευρωπαϊκό πλαίσιο που προβλέπει επιστροφές στις χώρες πρώτης υποδοχής. Κάλεσε, μάλιστα, την κυβέρνηση και τους τοπικούς εκπροσώπους της να μην αντιμετωπίζουν τους κατοίκους των νησιών σαν να μπορούν να πειστούν με γενικόλογες διαβεβαιώσεις.

«Η αρχή έγινε», προειδοποίησε, εκφράζοντας τον φόβο ότι η μεταφορά των 217 ανθρώπων δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νέες ανάλογες κινήσεις.

Κριτική στα ψηφίσματα των Δήμων

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρέμβασή της για τα ψηφίσματα των Δημοτικών Συμβουλίων. Η κ. Αντωνέλλη στάθηκε στις διατυπώσεις που ζητούν «έγκαιρη ενημέρωση και συνεννόηση με τους Δήμους πριν από ανάλογες ενέργειες», καθώς και «ενεργό συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στις σχετικές διαδικασίες».

Έθεσε έτσι το κρίσιμο ερώτημα που διαφορετικά θα κινδύνευε να χαθεί πίσω από τις διπλωματικές διατυπώσεις. Zητούν οι Δήμοι να μη γίνουν ξανά μεταφορές ή απλώς να ενημερώνονται νωρίτερα πριν αυτές πραγματοποιηθούν;

Η διάκριση αυτή δεν είναι τυπική, αλλά βρίσκεται στην καρδιά της υπόθεσης. Άλλο η πλήρης απόρριψη της μεταφοράς ανθρώπων από άλλες περιοχές της χώρας προς τα νησιά και άλλο η αποδοχή της, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει προηγηθεί ενημέρωση και συνεννόηση.

Η κ. Αντωνέλλη έβαλε το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων, αναδεικνύοντας την ασάφεια που μπορεί να κρύβεται πίσω από φαινομενικά αυστηρές διατυπώσεις.

«Δεν μπορείς να είσαι και με την Κική και με την Κοκό», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας από όλους να πάρουν ξεκάθαρη θέση, χωρίς υπεκφυγές και χωρίς το γνωστό πολιτικό «ναι μεν, αλλά».

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι οι περιφερειακοί σύμβουλοι έχουν ορκιστεί να υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και τον τόπο τους και όχι τα κόμματα. Ξεκαθάρισε, επίσης, ότι η αντίδραση δεν πρέπει να περιοριστεί σε ένα ακόμη ψήφισμα, αλλά να συνοδευτεί, εφόσον χρειαστεί, από συγκεκριμένα μέτρα και κινητοποιήσεις.

Η παρέμβασή της ξεχώρισε, καθώς μετέφερε το βάρος από το «πότε και με ποιον τρόπο θα ενημερώνεται η αυτοδιοίκηση» στο πραγματικό ερώτημα. Εάν τα νησιά αποδέχονται ή όχι να μετατραπούν ξανά σε χώρους υποδοχής ανθρώπων που μεταφέρονται με κυβερνητικές αποφάσεις από άλλες περιοχές της χώρας.

Καλλίας «Ούτε για καταγραφή στη Λέσβο»

Ο αντιπεριφερειάρχης Οικονομικών Δημήτρης Καλλίας υπογράμμισε ότι η άρνηση του Περιφερειακού Συμβουλίου θα πρέπει να αφορά ακόμη και την προσωρινή μεταφορά ανθρώπων για καταγραφή.

Όπως είπε, η επίκληση της τεχνογνωσίας που διαθέτουν η Λέσβος και η Σάμος δημιουργεί εύλογες υποψίες ότι η ίδια πρακτική μπορεί να επαναληφθεί.

«Δεν δεχόμαστε σε καμία περίπτωση, με την επίκληση οποιασδήποτε έκτακτης ανάγκης από την κυβέρνηση, να έρχονται εδώ για να καταγράφονται», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι αυτή πρέπει να είναι η ξεκάθαρη βάση της τελικής απόφασης.

Κριμιζής «Η καταγραφή μπορεί να γίνει στην Κρήτη»

Ο περιφερειακός σύμβουλος Χριστόφορος Κριμιζής εκτίμησε ότι παρόμοιες πιέσεις ενδέχεται να επαναληφθούν, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων και των προσφυγικών ροών προς την Κρήτη.

Υποστήριξε ότι η ταυτοποίηση και η καταγραφή μπορούν να πραγματοποιούνται στην Κρήτη και στη συνέχεια οι άνθρωποι να μεταφέρονται σε δομές της ηπειρωτικής χώρας. Τόνισε ότι η Λέσβος, η Σάμος και η Χίος, ως νησιά των ανατολικών συνόρων, δεν μπορούν να επωμιστούν ένα ακόμη δυσανάλογο βάρος.

Αστυρακάκης για τον κίνδυνο μακράς παραμονής

Ο περιφερειακός σύμβουλος Κώστας Αστυρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον κίνδυνο οι κυβερνητικές υποσχέσεις για ολιγοήμερη παραμονή να μην τηρηθούν.

Όπως ανέφερε, τα πολλαπλά στάδια εξέτασης των αιτημάτων ασύλου μπορούν να επιμηκύνουν σημαντικά τον χρόνο παραμονής στα σημεία όπου πραγματοποιείται η ταυτοποίηση και η καταγραφή. Επομένως, μια μεταφορά που παρουσιάζεται ως προσωρινή μπορεί στην πράξη να εξελιχθεί σε μακροχρόνια παραμονή.

Έθεσε ακόμη το ζήτημα της σύνδεσης των θέσεων εργασίας στις δομές με την παρουσία συγκεκριμένου αριθμού προσφύγων και μεταναστών, χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα προβληματικό ένα μοντέλο στο οποίο η τοπική απασχόληση εξαρτάται από τη διατήρηση μεγάλων πληθυσμών μέσα στις δομές.

Παράλληλα, τόνισε ότι δεν αρκεί η έκδοση ενός ψηφίσματος, αλλά πρέπει να αποτυπωθεί ρητά ότι σε περίπτωση νέας μεταφοράς θα υπάρξει αντίδραση και κινητοποίηση.

Η παρέμβαση του Γιάννη Καλτάκη

Στη συζήτηση παρενέβη και ο Αντιπεριφερειάρχης Γιάννης Καλτάκης, ο οποίος είχε καταθέσει αναλυτικό κείμενο για το μεταναστευτικό. Το κείμενο, που ανέγνωσε ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Κώστας Μάρκου, υπογράμμιζε ότι η Λέσβος, η Σάμος και συνολικά τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν μπορούν να ξαναγίνουν «αποθήκες ψυχών».

Ιδιαίτερη αναφορά γινόταν στη δημογραφική συρρίκνωση, στην ανάγκη στήριξης του τουρισμού και της τοπικής οικονομίας, καθώς και στην ευθύνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαμορφώσει μια ουσιαστική κοινή μεταναστευτική πολιτική.

Στο κείμενο τονιζόταν ακόμη ότι τα ακριτικά νησιά χρειάζονται ασφάλεια, ανάπτυξη, μόνιμο πληθυσμό, επενδύσεις, τουρισμό και στήριξη του πρωτογενούς τομέα και όχι νέες δομές ή μετακινήσεις πληθυσμών που δημιουργούν κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις.

Ομόφωνη απόφαση και προειδοποίηση για κινητοποιήσεις

Μετά τις δευτερολογίες και τις επιμέρους διαφοροποιήσεις, ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Κώστας Μάρκου επιχείρησε να συγκεράσει τις προτάσεις που είχαν κατατεθεί, ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή απόφαση.

Το Περιφερειακό Συμβούλιο επανέλαβε ομόφωνα την αδιαπραγμάτευτη θέση του ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου δεν θα γίνουν ξανά χώροι συγκέντρωσης προσφύγων και μεταναστών με αποφάσεις της κυβέρνησης.

Η τελική απόφαση, μεταξύ άλλων, τονίζει ότι τα νησιά έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα επί μία δεκαετία και δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως εύκολη λύση για την αποσυμφόρηση άλλων περιοχών της χώρας.

Το μήνυμα που στέλνεται προς την κυβέρνηση είναι ότι εάν η βούληση του Περιφερειακού Συμβουλίου δεν γίνει σεβαστή και επαναληφθούν ανάλογες μεταφορές, θα ακολουθήσουν κινητοποιήσεις.