Σε εξέλιξη βρίσκεται από τις 12 το μεσημέρι της Πέμπτης 27 Αυγούστου η ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για τον αφθώδη πυρετό και τις καταστροφικές συνέπειες της επιζωοτίας στην κτηνοτροφία της Λέσβου. Το «Ν» μεταδίδει απευθείας τη συνεδρίαση στην οποία παρίσταται με τηλεδιάσκεψη ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Αθανάσιος Καββαδάς.
Οργή στο περιφερειακό συμβούλιο: Διαβάστε ΕΔΩ
Η συζήτηση πραγματοποιείται υπό την πίεση της κινητοποίησης που έχει καλέσει ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα έξω από το κτήριο της Περιφέρειας. Εκπρόσωποι του Φορέα βρίσκονται μέσα στην αίθουσα, μαζί με τον βουλευτή λέσβου της ΝΔ, Χαράλαμπο Αθανασίου, τη βουλεύτρια Ν. Λέσβου του ΚΚΕ, Μαρία Κομνηνάκα, τον ανεξάρτητο βουλευτή Παναγιώτη Παρασκευαϊδη, τον δήμαρχο Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα, και τον Δήμαρχο Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος κι εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και τοπικών φορέων. Με τους κτηνοτρόφους βρίσκεται και ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, Παναγιώτης Δουδωνής.
Ο Αντώνης Γαβρέλας, πρόεδρος του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα προκάλεσε αντιδράσεις όταν είπε ότι εκείνος ζήτησε να γίνει το Περιφερερειακό Συμβούλιο, κυρίως από τη Λαίκή Συσπείρωση. Τόνισε ότι ο κόσμος ζητά λύση.
Εκεί ήταν και ο γραμματέας της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, Στρατής Κόμβος, ο Στρατής Κουλουδής, από τον Παλλεσβιακό Φορέα, ο αντιδήμαρχος Πρωτογενούς Τομέα, Χαράλαμπος Δερεδίνης, έμποροι κρεάτων και άλλοι.
Η Περιφερειακή Αρχή έχει ζητήσει επίσημη ενημέρωση από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Στη συνεδρίαση συμμετέχουν μέσω τηλεδιάσκεψης ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, η διευθύντρια του υπουργείου κ. Μαρίνου και υπηρεσιακά στελέχη.
Η συνεδρίαση άρχισε με μια σύντομη αντιπαράθεση για τη σειρά των ομιλητών. Ο υπουργός πήρε πρώτος τον λόγο μέσω τηλεδιάσκεψης και άρχισε να παρουσιάζει τα υπηρεσιακά στελέχη που βρίσκονταν δίπλα του.
Ο περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης τον διέκοψε, λέγοντας: «Κύριε υπουργέ, είμαι ο περιφερειάρχης. Είθισται ο φιλοξενών να μιλά πρώτος». Ο υπουργός συνέχισε αρχικά την παρουσίαση των συνεργατών του, πριν ο λόγος περάσει στον περιφερειάρχη.
Το στιγμιότυπο έδωσε από την αρχή το κλίμα μιας συνεδρίασης στην οποία η Περιφερειακή Αρχή και οι εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα αναμένουν συγκεκριμένες απαντήσεις από το υπουργείο για τη μέχρι σήμερα διαχείριση της ζωονόσου και για την επόμενη ημέρα της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
Στην τοποθέτησή του, ο Κώστας Μουτζούρης υπογράμμισε ότι η Λέσβος εξακολουθεί να υποφέρει από τις επιπτώσεις του αφθώδους πυρετού, ο οποίος, όπως επισήμανε, δεν έχει εμφανιστεί σε άλλη περιοχή της Ελλάδας κατά την τρέχουσα επιζωοτία.
Ανέφερε ακόμη ότι η νόσος είχε εντοπιστεί ξανά στη Λέσβο κατά τη δεκαετία του 1950, ενώ τόνισε ότι το νησί δεν χάνει εισόδημα μόνο σήμερα, αλλά θα συνεχίσει να υφίσταται τις οικονομικές και παραγωγικές συνέπειες της κρίσης και τα επόμενα χρόνια.
Ο περιφερειάρχης κατέθεσε στη συνέχεια μια πρόταση την οποία ο ίδιος χαρακτήρισε «ριζοσπαστική»: να διακοπούν άμεσα τόσο οι ιχνηλατήσεις όσο και οι θανατώσεις ζώων.
«Αρκετά σφάξαμε, αρκετά ταλαιπωρηθήκαμε», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι, σύμφωνα με ενημέρωση που λαμβάνει από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, μεγάλο μέρος των εκτροφών του νησιού έχει βρεθεί καθαρό από τη νόσο.
Η πρόταση του περιφερειάρχη θέτει πλέον στο επίκεντρο της συνεδρίασης το κρίσιμο ζήτημα της υγειονομικής στρατηγικής που θα ακολουθηθεί. Δεν αποτελεί, ωστόσο, ειλημμένη απόφαση, καθώς η εφαρμογή ή η άρση των μέτρων επιδημιολογικής επιτήρησης και εκρίζωσης της νόσου υπάγεται στο εθνικό και ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και απαιτεί επιστημονική τεκμηρίωση.
Λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση και το κτηνοτροφικό συλλαλητήριο, το ΥΠΑΑΤ παρουσίασε ανακοίνωση για «ολοκληρωμένο πλέγμα στήριξης» της κτηνοτροφίας και της τυροκομίας της Λέσβου, συνολικού ύψους άνω των 7 εκατ. ευρώ.
Το υπουργείο αναφέρει ότι έχουν καταβληθεί 3,5 εκατ. ευρώ για θανατωμένα ζώα και 2,6 εκατ. ευρώ σε 15 τυροκομικές επιχειρήσεις. Στα ποσά αυτά εντάσσει και την πληρωμή 1,3 εκατ. ευρώ για αναπλήρωση εισοδήματος, η οποία εγκρίθηκε με υπουργική απόφαση και αφορά στο Βόρειο Αιγαίο 194 εκμεταλλεύσεις και 40.915 ζώα.
Πρόκειται για την ίδια πληρωμή ύψους 1.341.767,50 ευρώ που είχε αποκαλύψει από την Τετάρτη το ρεπορτάζ του Νίκου Μανάβη στο «Ν». Η δαπάνη έχει εγκριθεί και η διαδικασία πληρωμής έχει δρομολογηθεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα χρήματα είχαν ήδη πιστωθεί στους λογαριασμούς των δικαιούχων.
Η χρονική στιγμή της συγκεντρωτικής ανακοίνωσης του υπουργείου, την ημέρα της συνεδρίασης και της κινητοποίησης, προσδίδει στη σημερινή αντιπαράθεση σαφή πολιτική διάσταση. Από τη μία πλευρά, το ΥΠΑΑΤ παρουσιάζει τα ποσά που έχουν καταβληθεί και τα μέτρα που έχουν δρομολογηθεί. Από την άλλη, οι κτηνοτρόφοι επιμένουν ότι οι αποζημιώσεις, η αναπλήρωση εισοδήματος και η στήριξη για την ανασύσταση των κοπαδιών δεν ανταποκρίνονται ακόμη στο συνολικό μέγεθος της καταστροφής.
Μέχρι τις 21 Αυγούστου είχαν θανατωθεί στη Λέσβο 81.060 ζώα, μεταξύ των οποίων 80.151 αιγοπρόβατα, 828 βοοειδή και 81 χοίροι. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, μέχρι τις 26 Αυγούστου είχαν ελεγχθεί 3.115 εκτροφές και 128.838 ζώα, ενώ είχαν εντοπιστεί 291 θετικές εκτροφές.
Τα Δημοτικά Συμβούλια Μυτιλήνης και Δυτικής Λέσβου έχουν εκδώσει ομόφωνα ψηφίσματα συμπαράστασης στους κτηνοτρόφους, ζητώντας πλήρεις και άμεσες αποζημιώσεις, προστασία του εισοδήματος, ανασύσταση των κοπαδιών και ουσιαστική ενίσχυση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών.
Η συνεδρίαση συνεχίζεται, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στην απάντηση του υπουργού στην πρόταση Μουτζούρη, αλλά και στις τοποθετήσεις των εκπροσώπων των κτηνοτρόφων.
Ο Κώστας Μουτζούρης αναφέρθηκε και στο αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του «Ν» για τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν οι ταφές των θανατωμένων ζώων στη Λέσβο και τις καταγγελίες για ταφή τους σε σημεία κοντά σε υπόγεια ύδατα.
Ο περιφερειάρχης δήλωσε ότι το θέμα θα διερευνηθεί, ώστε να διαπιστωθεί εάν κατά τη διαδικασία επιλογής των χώρων και πραγματοποίησης των ταφών τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι υγειονομικοί και περιβαλλοντικοί κανόνες. Πρόσθεσε ότι θα εξεταστεί ειδικότερα εάν η αρμόδια Κτηνιατρική Υπηρεσία εκπλήρωσε τα καθήκοντά της ως προς την εποπτεία και την ασφάλεια των ταφών.
Δυστυχώς χάθηκε ένας μήνας από την αποστολή ενίσχυσης των κτηνιατρικών υπηρεσιών, όπως είχε υποσχεθεί η προηγούμενη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τόνισε η αντιπεριφερειάρχισσα Πρωτογενούς Τομέα, Αναστασία Αντωνέλλη. Πρόσθεσε ότι οι υπάλληλοι της Κτηνιατρικής υπηρεσίας και οι υπάλληλοι και εργαζόμενοι ακολούθησαν κατά γράμμα τις οδηγίες.
1.456.318 ευρώ δόθηκαν για τη θανάτωση των ζώων η πρώτη πληρωμή, η δεύτερη πληρωμη 2.840.400 ευρώ και έχουν αποζημιωθεί 73 κτηνοτροφοι για 17.800 εκτροφές.
Ο κ. Κουλουδής ανέφερε ότι δεν ήρθαν οι εκπρόσωποι με έγγραφα, καθώς οι προτάσεις τους δεν έχουν υλοποιηθεί, με 25 κτηνιατρους είναι δυνατον να σώσουμε τη Λέσβο; αναρωτήθηκε.
«Δεν μπορούσατε να το διαχειριστείτε; Επρεπε να το πείτε κύριοι της Περιφέρειας ότι το υπουργείο δεν σας παρέχει τα μέσα» τόνισε από την πλευρά του ο κ. Γαβρέλας.
Από την πλευρά του ο Στρατής Κόμβος, επισήμανε την αγανάκτηση των κτηνοτρόφων επί 5,5 μήνες υπογραμμίζοντας τις ευθύνες της Περιφέρειας και του υπουργείου, και ότι ο ένας ρίχνει το μπαλάκι στον άλλο, «με κτηνιάτρους- μπαλώματα, θανατώσεις και ταφές με αδιαφάνεια και προχειρότητα. Μόνο για τους μεγαλο-εξαγωγείς νοιάζεστε».
Εκπροσωπώντας τους κτηνοτρόφους και τον συνεταιρισμό Μεσότόπου, ο Μάνος Κωνσταντιδέλλης ανέφερε ότι εδώ και 6 μήνες δεν έχει γίνει τίποτα. Επρεπε να έρθουν από την πρώτη στιγμή στο πεδίο 100 κτηνίατροι. Θανατώθηκαν χιλιάδες ζώα. Εμείς δεν έχουμε αποζημιωθεί ακόμα. Ο ένας από τους συνεταίρους μου είναι γκαρσόν και ο άλλος πηγε οικοδομοι, οι μισοί το έριξαν στο αλκοόλ και οι άλλοι είναι με ψυχολογικά. Μεχρι να πουμε στον έναν υπουργό τι θέλαμε, μας έστελναν στον άλλον.
Στο ζήτημα των περιορισμών που εξακολουθούν να επιβαρύνουν την τοπική αγορά αναφέρθηκε ο έμπορος κρεάτων και συντονιστής Λέσβου της ΕΛΑΣ, Παναγιώτης Σελάχας.
Ο κ. Σελάχας ζήτησε να επιτραπεί η μεταφορά του κρέατος που παράγεται στη Λέσβο προς την Αθήνα και την υπόλοιπη χώρα, με την εφαρμογή αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας. Πρότεινε, ειδικότερα, να απολυμαίνονται τα φορτηγά μεταφοράς κρέατος, όπως συμβαίνει με τα οχήματα που μεταφέρουν τυροκομικά προϊόντα εκτός νησιού.
«Να φύγουν τα κρέατα στην Αθήνα. Να ψεκάζονται τα φορτηγά, όπως γίνεται με τα τυριά, και να πηγαίνουν έξω», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι δεν είναι βιώσιμο οι σφαγές να πραγματοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη της αγοράς της Λέσβου. Το ίδιο υποστήριξε νωρίτερα και ο κ. Γιαννάκης και ο κ. Δερεδίνης.
Η παρέμβασή του ανέδειξε μία ακόμη οικονομική διάσταση των περιοριστικών μέτρων: την αδυναμία διάθεσης της τοπικής παραγωγής σε αγορές εκτός νησιού, η οποία περιορίζει τα έσοδα κτηνοτρόφων, σφαγείων και επιχειρήσεων εμπορίας κρέατος. Το αίτημα προϋποθέτει, πάντως, έγκριση από τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές και συμμόρφωση με το εθνικό και ευρωπαϊκό υγειονομικό πλαίσιο.
Εξαλλος ο κ. Καλδέλλης έκανε λόγο για αναξιοπιστία της πλευράς της κυβέρνησης, εκπροσωπώντας τους τυροκόμους.
Θα μιλήσω ως βουλευτής του τόπου και όχι εκπροσωπώντας την εξουσία, τόνισε αρχικά ο βουλευτής Λέσβου της ΝΔ, Χαράλαμπος Αθανασίου: Οι ευθύνες είναι και της Περιφέρειας και του υπουργείου. Κακώς η Περιφέρεια απαγόρευσε την εξαγωγή τυριών, και γιατί οι τυροκόμοι έκλεισαν τα τυροκομεία τους; Στις 23/5/2025 με έγγραφο της ΥΠΑΑΤ από τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής που λέει έντονα ότι στη Σμύρνη υπάρχει αφθώδης πυρετός και ζητούσε άμεση ενεργοποίηση εγκυκλίου για να ληφθούν μέτρα. στις 11/8/2025 η Ευρωπαίκή Επιτροπή ενημερώνει το ΥΠΑΑΤ και την Περιφέρεια για τέσσερα κρούσματα στην περιοχή και ζητά προσοχή και ανίχνευση. Τον Νοέμβριο του 2025 το ΥΠΑΑΤ ενημερώνει την Περιφέρεια ξανά. 15/3/2026 η Περιφέρεια απαγορεύει την έξοδο τυριών μνημονεύοντας διατάξεις του 1936, ενώ όλες οι διατάξεις αυτές είναι κατηργημένες, αυτό είναι λα΄θος και αυτά τα έγγραφα αφορούσαν την περίοδο που τα εξέδιδαν οι Νομάρχες.
Από την πλευρά του ο ανεξάρτητος βουλευτής Λέσβου, Παναγιώτης Παρασκευαϊδης αναφέρθηκε στη λύσεις που πρότειναν επιστήμονες του ΑΠΘ βασισμένες στη φυλή του προβάτου. Περιμένουμε να ακούσουμε τις προτάσεις των φορέων και εμείς θα της στηρίξουμε.»
Είναι πολύ αργά για δάκρυα, κύριε Αθανασίου, είπε η Μαρία Κομνηνάκα, βουλεύτρια Ν. Λέσβου του ΚΚΕ: Ημασταν αυτόπτες μάρτυρες όταν οι υπουργοί έλεγαν ότι απαγορεύεται η εξαγωγή των τυριών, τόνισε μεταξύ άλλων.
Και ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχης Βέρρος ανέφερε ότι εδώ και 5,5 μήνες ό,τι έχει συμβεί έχει αποτύχει. Είτε δεν δόθηκαν σωστές οδηγίες είτε δεν εφαρμόστηκαν σωστά είτε μας εμπαίζουν. Πρόσθεσε ότι διαπιστώνεται κύμα μετανάστευσης προς Αυστραλία και άλλες χώρες και ζήτησε ότι πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα λύσεις.
Ο κ. Αθανασίου τον ρώτησε απλώς: Το Λιμενικό Ταμείο δεν είναι διαδημοτικό;
Τον λόγο πήρε ο δήμαρχος Μυτιλήνης, Π. Χριστόφας. Αρκετά περίμενε ο κόσμος, τα μέτρα να ξεκινήσουν τωρα τον Σεπτέμβρη, όχι το 2027, κατέληξε.
Εχουμε ζητήσει συνεδρίαση από τον Μάρτιο ανέφερε ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Θεόδωρος Βαλσαμίδης, εκνευρισμένος. Ηρθαμε 5,5 μηνες μετά να μιλάμε για διαπιστώσεις και να βλέπουμε την αγανάκτηση στα πρόσωπα των ανθρώπων. Από αύριο κιόλας να αλλάξουμε το μοντέλο που λειτουργεί το σύστημα. Η ιχνηλάτηση δεν έχουμε πάρει απάντηση μέχρι πού έχει γίνει, Και αυτό που λέει ο κ. Περιφερειάρχης να διακοπεί η ιχνηλάτηση δεν το προβλέπει η διαδικασία. Πρέπει να χτενιστεί το υπόλοιπο μέροςτου νησιού και να ολοκληρωθεί εντός Σεπτεμβρίου.
Επεισοδιακές στιγμές στο μεταξύ με κτηνοτρόφους να φωνάζουν, κι ενώ ακόμα δεν είχε τοποθετηθεί ο υπουργός. Κτηνοτρόφοι ζητούν την παραίτηση Αντωνέλλη και του Διευθυντή της Κτηνιατρικής, Τσομπανέλλη.
2251028000
Επικοινωνία
Διαφήμιση
Όροι Χρήσης - Πολιτική Προσωπικών Δεδομένων
