Τι αξία έχει η τουριστική προβολή όταν ένα κρουαζιερόπλοιο φτάνει στη Λέσβο, αλλά οι επιβάτες του δεν μπορούν να αποβιβαστούν; Πώς μπορεί η τοπική αγορά να αξιοποιήσει την επισκεψιμότητα, όταν τα ωράρια των καταστημάτων δεν συμβαδίζουν με τις αφίξεις; Και πόσο μπορούν να αντέξουν οι μικρές επιχειρήσεις όταν, μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου, απευθύνονται σε καταναλωτές που δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τις βασικές ανάγκες τους;

Αυτά τα ερωτήματα διαπέρασαν τη συζήτηση στην εκπομπή «Τα παιδία παίζει» του ραδιοφωνικού σταθμού ΣΤΟ ΝΗΣΙ 99 FM, με τη Μαρία Χατζηγεωργίου και τη Δέσποινα Φραντζή στο στούντιο και τον Θράσο Αβραάμ σε τηλεφωνική σύνδεση. Με αφετηρία την κοινή συνέντευξη Τύπου τεσσάρων τουριστικών πρακτόρων της Λέσβου, οι τρεις δημοσιογράφοι ανέδειξαν τη σύνδεση ανάμεσα στις υποδομές, στην οικονομική δραστηριότητα και στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Κρουαζιέρα με προετοιμασία στη στεριά και αβεβαιότητα στη θάλασσα

Η Μαρία Χατζηγεωργίου στάθηκε ιδιαίτερα στην αγωνία που εξέφρασε ο τουριστικός πράκτορας Ηλίας Πίκουλος για τις δυσκολίες στην εξυπηρέτηση της κρουαζιέρας. Περιέγραψε την απογοήτευση που προκαλεί η ματαίωση μιας αποβίβασης, όταν έχει προηγηθεί ολόκληρη κινητοποίηση επαγγελματιών.

Λεωφορεία, οδηγοί, ξεναγοί και καταστήματα προετοιμάζονται για την υποδοχή επισκεπτών, όμως η προσπάθεια μπορεί να ακυρωθεί εξαιτίας των συνθηκών που δυσκολεύουν την ασφαλή μεταφορά των επιβατών με λέμβους.

Το ζήτημα, όπως τέθηκε στην εκπομπή, ξεπερνά την απώλεια μιας ημέρας εμπορικής κίνησης. Αφορά την αξιοπιστία του προορισμού και τη δυνατότητα των επαγγελματιών να προγραμματίζουν τη δουλειά τους. Γι’ αυτό και επανήλθε το αίτημα για υποδομή πρόσδεσης κρουαζιερόπλοιων, μαζί με την ανάγκη διερεύνησης ενδιάμεσων λύσεων.

Ο Θράσος Αβραάμ συνέδεσε το πρόβλημα με μια ευρύτερη αντίφαση. Η προβολή ενός προορισμού δεν αρκεί όταν οι υποδομές υποδοχής δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες του. Στο ίδιο πλαίσιο σχολίασε τις επισημάνσεις του πράκτορα Άρη Γρηγορίου για περιορισμούς στην εξυπηρέτηση πτήσεων τσάρτερ στο αεροδρόμιο της Μυτιλήνης, ζητώντας ουσιαστική ενασχόληση των αρμόδιων φορέων.

Η συνεργασία που ζητείται κάθε χρόνο

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του Θράσου Αβραάμ ήταν η ανάγκη κοινού σχεδιασμού ανάμεσα στους δύο δήμους, την Περιφέρεια και τους επαγγελματίες του τουρισμού.

Όπως υποστήριξε, οι επιμέρους ενέργειες δεν συγκροτούν από μόνες τους μια αποτελεσματική πολιτική για ολόκληρη τη Λέσβο. Χρειάζεται συνεννόηση, με ουσιαστική συμμετοχή τουριστικών πρακτόρων, ξενοδόχων και όσων γνωρίζουν τις απαιτήσεις των αγορών στις οποίες απευθύνεται το νησί.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου και στη δραστηριότητα του Νίκου Ζούρου, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες που προσφέρει ο φυσικός πλούτος του νησιού για τον εναλλακτικό τουρισμό. Κατά την τοποθέτησή του, αυτές οι δυνατότητες χρειάζονται ευρύτερη υποστήριξη και ένταξη σε έναν κοινό σχεδιασμό.

Η Μαρία Χατζηγεωργίου μετέφερε, παράλληλα, τα παράπονα των πρακτόρων για ανεπαρκή συμπαράσταση στις προσπάθειές τους, μεταξύ άλλων και στην τουρκική αγορά. Το ερώτημα που τέθηκε ήταν εάν οι διαπιστώσεις θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις ή θα επαναληφθούν στον επόμενο απολογισμό της τουριστικής περιόδου.

Οι επισκέπτες φτάνουν όταν η αγορά κλείνει

Η Δέσποινα Φραντζή έφερε στη συζήτηση το χάσμα ανάμεσα στις ώρες άφιξης επισκεπτών από την Τουρκία και στο ωράριο της τοπικής αγοράς.

Όπως επισήμανε, υπάρχουν επισκέπτες που αναζητούν καταστήματα για να πραγματοποιήσουν αγορές, αλλά συναντούν κλειστά μαγαζιά και στρέφονται σε μεγαλύτερες επιχειρήσεις με διαφορετικό ωράριο. Έθεσε έτσι το ενδεχόμενο μιας συνεννόησης που θα επέτρεπε σε όσους επαγγελματίες το επιθυμούν να ανταποκρίνονται καλύτερα στην κίνηση.

Η Μαρία Χατζηγεωργίου ανέδειξε, ωστόσο, και την άλλη πλευρά. Πολλά καταστήματα της Μυτιλήνης είναι μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις, που στηρίζονται στην προσωπική εργασία ενός ή δύο ανθρώπων. Η επέκταση του ωραρίου συνεπάγεται πρόσθετα λειτουργικά έξοδα, περισσότερες ώρες δουλειάς και κόστος προσωπικού, χωρίς εξασφαλισμένο αντίκρισμα.

Ο Θράσος Αβραάμ επανέφερε την ανάγκη διαλόγου μεταξύ εμπόρων και τουριστικών επαγγελματιών. Υπογράμμισε, επίσης, ότι η αβεβαιότητα στις αφίξεις της κρουαζιέρας δυσκολεύει κάθε προγραμματισμό. Μια επιχείρηση μπορεί να προετοιμαστεί, να αλλάξει ωράριο ή να ενισχύσει το προσωπικό της, αλλά τελικά οι αναμενόμενοι επισκέπτες να μην αποβιβαστούν ποτέ.

Ο Καρά Τεπές ως προοπτική και οι ανάγκες του σήμερα

Στη συζήτηση για τις υποδομές εντάχθηκε και η προοπτική μεταφοράς εμπορικών και επιβατικών δραστηριοτήτων του λιμανιού στην περιοχή του Καρά Τεπέ.

Η Μαρία Χατζηγεωργίου ανέφερε ότι, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ που παρουσίασε στην εκπομπή, η υπό εκπόνηση μελέτη του Master Plan εξετάζει αυτή τη δυνατότητα. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποσυμφορήσει τον υφιστάμενο λιμένα και να δημιουργήσει διαφορετικές προϋποθέσεις αξιοποίησής του.

Τονίστηκε, πάντως, ότι πρόκειται για μακροπρόθεσμη προοπτική, που απαιτεί μελέτες και σημαντική χρηματοδότηση. Η συζήτηση για το νέο λιμάνι δεν δίνει αυτομάτως απάντηση στα άμεσα προβλήματα της κρουαζιέρας και της λειτουργίας της πόλης.

Η αγορά περιμένει από νοικοκυριά που περιορίζουν τις αγορές τους

Από τον τουρισμό, η κουβέντα πέρασε στην κατάσταση των αγορών της Μυτιλήνης και της Καλλονής μετά το τέλος της σεζόν. Η Μαρία Χατζηγεωργίου περιέγραψε καταναλωτές που κάνουν εκτεταμένη έρευνα αγοράς και περιορίζουν τις δαπάνες τους στα απολύτως απαραίτητα.

Ο Θράσος Αβραάμ επικαλέστηκε στοιχεία της Eurostat, τα οποία, όπως ανέφερε, είχαν παρουσιαστεί σε δημοσίευμα του «Ν», σύμφωνα με τα οποία το 27,9% των κατοίκων του Βορείου Αιγαίου βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Στην παρέμβασή του άσκησε κριτική στην κυβερνητική πολιτική, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται συγκεκριμένα μέτρα για τη στήριξη των νησιωτών, με συνεκτίμηση του κόστους μεταφοράς, των αποστάσεων και των δυσκολιών της τοπικής οικονομίας.

Για τη Λέσβο, στη συζήτηση προστέθηκε και η κρίση στην κτηνοτροφία εξαιτίας του αφθώδους πυρετού. Η απώλεια παραγωγής και εισοδήματος συνδέθηκε με την ευρύτερη πίεση στην αγορά και με την ανησυχία για τον χειμώνα που ακολουθεί.

Πίσω από το κλείσιμο μιας επιχείρησης βρίσκονται εργαζόμενοι

Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, το ενδιαφέρον στράφηκε στην εργασιακή ανασφάλεια, με αφορμή την αναφορά σε κλείσιμο καταστήματος εστίασης στη Μυτιλήνη. Σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν, 25 εργαζόμενοι βρέθηκαν σε αβεβαιότητα για τις αποδοχές και το επαγγελματικό τους μέλλον.

Η συζήτηση εστίασε στους ανθρώπους που χάνουν αιφνιδιαστικά τη δουλειά τους και καλούνται να αντιμετωπίσουν τις υποχρεώσεις τους χωρίς να γνωρίζουν τι θα ακολουθήσει. Ο Θράσος Αβραάμ συνέδεσε το θέμα με προσωπική εμπειρία από το κλείσιμο εφημερίδας, ενώ υπογράμμισε τη σημασία να ακούγονται εγκαίρως οι καταγγελίες των εργαζομένων και των σωματείων.

Από τις χαμένες αφίξεις μέχρι τα περιορισμένα εισοδήματα και την αβεβαιότητα στην εργασία, η εκπομπή ανέδειξε ένα κοινό ζητούμενο. Οι συζητήσεις για την ανάπτυξη της Λέσβου αποκτούν ουσιαστικό περιεχόμενο όταν μεταφράζονται σε υποδομές που λειτουργούν, σε βιώσιμες τοπικές επιχειρήσεις και σε ανθρώπους που μπορούν να ζήσουν από τη δουλειά τους στον τόπο τους.