Στο ρεπορτάζ του «Ν» για τις ταφές σφαγιασθέντων ζώων δίπλα στο Σκαλοχώρι, αλλά και στη συζήτηση που προηγήθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου για τον αφθώδη πυρετό, επικεντρώθηκε η εκπομπή «Τα παιδία παίζει», με την Ανθή Παζιάνου, τη Μαρία Χατζηγεωργίου και τον Θράσο Αβραάμ να αναδεικνύουν τις σοβαρές υγειονομικές, περιβαλλοντικές και δημοκρατικές διαστάσεις της υπόθεσης.

Αφορμή στάθηκε το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Νίκου Μανάβη στο stonisi.gr, με τίτλο «Η Εισαγγελέας υπάρχει», το οποίο έφερε στο φως εικόνες και στοιχεία από την ταφή περίπου 4.500 ζώων σε λάκκο στην περιοχή του Σκαλοχωρίου. Όπως τόνισε η Μαρία Χατζηγεωργίου, οι φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν είναι συγκλονιστικές και αρκούν από μόνες τους για να αντιληφθεί κανείς τι συμβαίνει στη Λέσβο εδώ και 60 μέρες.

Η ίδια έκανε λόγο για υγειονομική βόμβα, επισημαίνοντας ότι πέρα από την τεράστια οικονομική ζημιά, το ηθικό ζήτημα και τη φιλοζωική διάσταση, υπάρχει πλέον μείζον περιβαλλοντικό και υγειονομικό θέμα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, τα νεκρά ζώα θάφτηκαν σε λάκκο με νερό, ενώ στην περιοχή η δυσοσμία είναι αφόρητη ακόμη και σε απόσταση περίπου 1 χιλιομέτρου. Παράλληλα, σημείωσε ότι έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στην επιφάνεια υγρά από τα ζώα που βρίσκονται σε αποσύνθεση.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη μεταφορά των νεκρών ζώων με ανοιχτό φορτηγό, όπως αποτυπώνεται στις φωτογραφίες του ρεπορτάζ. Η Μαρία Χατζηγεωργίου υπογράμμισε ότι η εικόνα αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων βιοασφάλειας, ειδικά σε μια καθαρά κτηνοτροφική περιοχή.

Σκληρά ερωτήματα για τα πρωτόκολλα και τις ευθύνες

Ο Θράσος Αβραάμ συνέδεσε το ρεπορτάζ με όσα ειπώθηκαν στο Περιφερειακό Συμβούλιο, όπου η Διεύθυνση Κτηνιατρικής και η αρμόδια Αντιπεριφερειάρχης υποστήριξαν ότι οι διαδικασίες έγιναν σύμφωνα με τα πρωτόκολλα. Όπως σχολίασε, οι φωτογραφίες που δημοσιεύει το «Ν» θέτουν ευθέως το ερώτημα αν η ταφή 4.500 ζώων σε λάκκο με νερό και η μεταφορά τους με ανοιχτό φορτηγό μπορούν πράγματι να θεωρηθούν συμβατές με τα ισχύοντα πρωτόκολλα.

Ο ίδιος ζήτησε να παρέμβει άμεσα η Δικαιοσύνη, ώστε να διερευνηθεί ποιοι υπέγραψαν, ποιοι επέβλεψαν και ποιοι επέτρεψαν τη συγκεκριμένη διαδικασία. Έκανε λόγο για πιθανές σοβαρές παραβιάσεις της νομοθεσίας, για κίνδυνο ρύπανσης του περιβάλλοντος και του υδροφόρου ορίζοντα, αλλά και για επιπτώσεις που δεν περιορίζονται στους κτηνοτρόφους, καθώς μπορούν να πλήξουν συνολικά το νησί και την τουριστική του εικόνα.

Τα στοιχεία που ακούστηκαν για πρώτη φορά

Στην εκπομπή έγινε εκτενής αναφορά και στην ενημέρωση που πραγματοποιήθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Η Μαρία Χατζηγεωργίου σημείωσε ότι, αν και η συνεδρίαση είχε αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν κατέληξε σε απόφαση, ήταν σημαντική επειδή για πρώτη φορά ακούστηκαν συγκεντρωμένα στοιχεία.

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν εκεί, από τις 15 Μαρτίου μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί 1.110 εκτροφές και περίπου 180.000 ζώα. Εντοπίστηκαν 83 μολυσμένες εκτροφές, ενώ σε 67 από αυτές έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες θανάτωσης. Μέχρι στιγμής έχουν θανατωθεί περίπου 30.140 ζώα, ενώ αναμένεται να θανατωθούν ακόμη 12.000.

Παράλληλα, ειπώθηκε ότι η μολυσματικότητα της νόσου έχει μειωθεί περίπου στο 12 τοις εκατό, ενώ στο πεδίο βρίσκονται 34 κτηνίατροι, από τους οποίους μόλις 5 είναι της τοπικής υπηρεσίας. Καθημερινά αποστέλλονται περίπου 4.000 δείγματα, γεγονός που δημιουργεί τεράστιο φόρτο στο μοναδικό εργαστήριο που λειτουργεί στην Ελλάδα για τον συγκεκριμένο έλεγχο.

Η Μαρία Χατζηγεωργίου μετέφερε επίσης ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση, αν συνεχιστούν οι έλεγχοι με τον σημερινό ρυθμό, θα χρειαστούν ακόμη περίπου 45 μέρες για να ολοκληρωθούν σε όλο το νησί.

Έλλειμμα ενημέρωσης και καθυστερήσεις

Ο Θράσος Αβραάμ άσκησε έντονη κριτική για το γεγονός ότι μια ουσιαστική ενημέρωση της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής προς το Περιφερειακό Συμβούλιο έγινε 2 μήνες μετά την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος. Όπως είπε, υπήρχε και εξακολουθεί να υπάρχει τεράστιο έλλειμμα ενημέρωσης προς τους πολίτες, τους κτηνοτρόφους και τα μέσα ενημέρωσης.

Υπογράμμισε ότι οι καθημερινές ανακοινώσεις δεν δίνουν αναλυτικά στοιχεία για τις περιοχές όπου εντοπίζονται θετικά ή αρνητικά δείγματα, με αποτέλεσμα οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι να μην έχουν πλήρη εικόνα για την πορεία της νόσου. Κατά την εκτίμησή του, θα έπρεπε από την πρώτη στιγμή να πραγματοποιούνται τακτικές συνεντεύξεις Τύπου, ώστε να υπάρχει επίσημη, υπεύθυνη και δημόσια ενημέρωση.

Οι μηνύσεις και η ποινικοποίηση της ενημέρωσης

Ξεχωριστή ενότητα της εκπομπής αφιερώθηκε στις μηνύσεις του Διευθυντή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας Στρατή Τσομπανέλλη κατά κτηνοτρόφων και δημοσιογράφων του «Ν», με αφορμή τη ζωντανή μετάδοση από τη συνέλευση των κτηνοτρόφων στον Μεσότοπο.

Ο Θράσος Αβραάμ σημείωσε ότι το θέμα τέθηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο από την Αγλαΐα Κυρίτση, τη Βάσω Χοχλάκα και τον Θεόδωρο Βαλσαμίδη, οι οποίοι ζήτησαν απαντήσεις και κάλεσαν ουσιαστικά τον κ. Τσομπανέλλη να αποσύρει τις μηνύσεις. Από την πλευρά της Περιφερειακής Αρχής, όπως ειπώθηκε, δεν υπήρξε καθαρή καταδίκη της ενέργειας, ενώ το ζήτημα παρουσιάστηκε ως προσωπική υπόθεση.

Στην εκπομπή τονίστηκε ότι η μήνυση, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο Θράσος Αβραάμ, έχει κατατεθεί με την ιδιότητα του Διευθυντή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας και όχι απλώς ως ιδιωτική διαφορά. Ο ίδιος χαρακτήρισε απαράδεκτο να στρέφεται υπηρεσιακός παράγοντας εναντίον κτηνοτρόφων που έχουν καταστραφεί οικονομικά, αλλά και εναντίον δημοσιογράφων που κάλυψαν ζωντανά μια δημόσια συνέλευση.

Η Μαρία Χατζηγεωργίου, που βρισκόταν στην απευθείας μετάδοση από τον Μεσότοπο, απάντησε με αιχμηρό τρόπο στην υπόδειξη ότι θα έπρεπε να διακόψει το live. Όπως είπε, η δουλειά του δημοσιογράφου δεν είναι να σταματά μια ζωντανή μετάδοση επειδή ακούγονται δυσάρεστες καταγγελίες, αλλά να καταγράφει αυτό που συμβαίνει.

Η θέση της Ένωσης Συντακτών και η δήλωση Μουτζούρη

Στην εκπομπή έγινε αναφορά και στην ανακοίνωση της ΕΣΗΕΠΗΝ, η οποία καταδίκασε την απόπειρα φίμωσης της δημοσιογραφικής ελευθερίας και έκανε λόγο για ποινικοποίηση της ενημέρωσης. Παράλληλα, διαβάστηκε και η δήλωση του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνου Μουτζούρη, ο οποίος διαφοροποιήθηκε από τη στάση που καταγράφηκε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Ο κ. Μουτζούρης σημείωσε ότι τα μέσα ενημέρωσης υπάρχουν για να ενημερώνουν και να ελέγχουν κάθε αρχή και εξουσία, προσθέτοντας ότι δεν μπορούν να λειτουργούν με τη δαμόκλειο σπάθη νομικών και δικαστικών συνεπειών πάνω από το κεφάλι τους.

Η εκπομπή έκλεισε με την επισήμανση ότι το «Ν» θα συνεχίσει να καλύπτει την υπόθεση του αφθώδους πυρετού, τις επιπτώσεις στην κτηνοτροφία της Λέσβου, αλλά και τα σοβαρά ζητήματα που ανακύπτουν από τη διαχείριση της κρίσης, τόσο στο πεδίο της δημόσιας υγείας όσο και στο πεδίο της ελευθερίας της ενημέρωσης.