Συναντήσαμε τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Σαφιτά της Συρίας Δημήτριο, του Πατριαρχείου Αντιοχείας, αμέσως μετά το τέλος της λιτανείας του Ιερού Λειψάνου του Αγίου Θεοδώρου την Κυριακή 3 Μαΐου, στο Mythical Coast Wellness Retreat όπου διέμενε η αντιπροσωπεία των ξένων Ιεραρχών που βρέθηκαν στη Λέσβο προσκεκλημένοι του Μητροπολίτη Μυτιλήνη Ιακώβου για να συμμετάσχουν στις θρησκευτικές εκδηλώσεις προς τιμήν του πολιούχου της πόλης.

Η συζήτηση με τον δημοσιογράφο του «Ν» Θράσο Αβραάμ ξεκίνησε από την παρουσία του στη Μυτιλήνη, όμως πολύ γρήγορα μεταφέρθηκε στη σκληρή πραγματικότητα που βιώνει σήμερα η Συρία. Ο Θεοφιλέστατος περιέγραψε μια κοινωνία που προσπαθεί να σταθεί ξανά στα πόδια της μετά από χρόνια πολέμου, αλλά εξακολουθεί να δοκιμάζεται από οικονομική ασφυξία, αβεβαιότητα και συνεχιζόμενη φυγή πληθυσμού. Παράλληλα μίλησε για τον ρόλο της Εκκλησίας, τις σχέσεις με την Ελλάδα και την προσωπική του πίστη ότι οι χριστιανικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής θα αντέξουν.

«Ο πόλεμος τελείωσε αλλά η ζωή παραμένει δύσκολη»

Στην πρώτη ερώτηση για τη σημερινή εικόνα της Συρίας, ο Επίσκοπος Δημήτριος αναγνώρισε ότι η χώρα έχει αφήσει πίσω της τις πιο βίαιες φάσεις του πολέμου, ωστόσο η κανονικότητα δεν έχει επιστρέψει.

Όπως είπε, η αλλαγή καθεστώτος και η λήξη των εχθροπραξιών δημιούργησαν μια σχετική αισιοδοξία, όμως η καθημερινότητα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

«Δόξα τω Θεώ ο πόλεμος τελείωσε, αλλά ακόμη δεν έχουμε πλήρη σταθερότητα. Δεν έχουμε την ασφάλεια που θα θέλαμε και οι άνθρωποι εξακολουθούν να περιμένουν καλύτερες ημέρες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τόνισε μάλιστα πως η κοινωνία παραμένει εύθραυστη, καθώς κάθε νέα περιφερειακή κρίση επηρεάζει άμεσα τη Συρία. Έφερε ως παράδειγμα τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας πως κάθε νέα ένταση επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη πιεσμένη οικονομία.

Η οικονομική κατάρρευση και οι μισθοί των 50 ευρώ

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός ήταν όταν κλήθηκε να περιγράψει την οικονομική κατάσταση των πολιτών.Όπως είπε, η κατάρρευση της συριακής λίρας αποτυπώνει πλήρως το μέγεθος της κρίσης.

Πριν τον πόλεμο, 1 ευρώ αντιστοιχούσε σε περίπου 55 συριακές λίρες. Σήμερα, όπως είπε, η ισοτιμία έχει φτάσει περίπου στις 15.000 συριακές λίρες.«Καταλαβαίνετε τι σημαίνει αυτό για την καθημερινότητα των ανθρώπων», σημείωσε.

Αποκάλυψε μάλιστα πως ο μισθός ενός δημοσίου υπαλλήλου κυμαίνεται περίπου στα 50 με 60 ευρώ τον μήνα, ποσό που δεν επαρκεί για βασικές ανάγκες.«Οι άνθρωποι περιμένουν να υπάρξει βελτίωση αλλά κάθε λίγο εμφανίζεται ένα νέο πρόβλημα», είπε.

«Δεν μου αρέσει να λέω ότι είμαστε μειονότητα»

Σε ερώτηση για τη θέση των Ορθοδόξων χριστιανών στη Συρία, ο Θεοφιλέστατος ήταν ιδιαίτερα προσεκτικός.Ξεκαθάρισε πως δεν του αρέσει ο όρος «μειονότητα», καθώς θεωρεί πως οι χριστιανοί αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της χώρας.«Είμαστε πολίτες της Συρίας. Είμαστε από τους πρώτους κατοίκους αυτής της χώρας», ανέφερε.

Ωστόσο παραδέχθηκε ότι κάθε κρίση επηρεάζει περισσότερο τις χριστιανικές κοινότητες.«Όταν υπάρχει πόλεμος φεύγουν χριστιανοί. Όταν υπάρχει οικονομική κρίση πάλι φεύγουν χριστιανοί. Αυτό μας επηρεάζει πάρα πολύ», είπε.

Αναφορά στη Λέσβο και στους πρόσφυγες

Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά του στη Λέσβο και στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης.Ο ίδιος ευχαρίστησε δημόσια τους κατοίκους του νησιού για τη στάση που κράτησαν απέναντι στους Σύριους πρόσφυγες.«Ξέρω πολύ καλά ότι αυτό το νησί φιλοξένησε πολλούς ανθρώπους από τη Συρία. Είμαστε ευγνώμονες για αυτό», είπε.Παράλληλα στάθηκε στις τραγωδίες που εκτυλίχθηκαν στο Αιγαίο.«Πολλοί χάθηκαν στη θάλασσα, όμως αρκετοί κατάφεραν να σωθούν και να βρουν μια νέα ζωή στην Ευρώπη», σημείωσε.

Γιατί δεν επιστρέφουν οι πρόσφυγες

Ο Επίσκοπος ρωτήθηκε αν έχει ξεκινήσει η επιστροφή των Σύριων που έφυγαν στο εξωτερικό.Η απάντησή του ήταν ξεκάθαρη.«Όχι ακόμη. Και δυστυχώς πολλοί που βρίσκονται ακόμη στη Συρία θέλουν επίσης να φύγουν», είπε.

Όπως εξήγησε, όσοι ζουν στο εξωτερικό δεν βλέπουν ακόμη λόγους επιστροφής, καθώς δεν υπάρχουν οι συνθήκες ασφάλειας και οικονομικής σταθερότητας που θα τους έπειθαν να επιστρέψουν.

Αναφέρθηκε και στις προσπάθειες της κυβέρνησης να πείσει πολίτες να γυρίσουν, σημειώνοντας όμως ότι αυτές μέχρι στιγμής δεν έχουν αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα.

Οι σχέσεις με την Ελλάδα και η βοήθεια της Εκκλησίας

Ιδιαίτερα θερμά μίλησε για την Ελλάδα και την Εκκλησία της Ελλάδος.Όπως είπε, το Πατριαρχείο Αντιοχείας διατηρεί διαχρονικά ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα.Θυμήθηκε μάλιστα την προσωπική του εμπειρία από τα χρόνια που βρέθηκε στην Ελλάδα μέσω υποτροφίας.«Μάθαμε τη γλώσσα, τα έθιμα, τον πολιτισμό και πήραμε πολλά πνευματικά εφόδια», είπε.Περιέγραψε τα χρόνια εκείνα ως από τα καλύτερα της ζωής του.

Ο ρόλος του Πατριαρχείου μέσα στον πόλεμο

Ο Επίσκοπος εξήγησε πως σε πολλές περιπτώσεις η Εκκλησία ανέλαβε καθήκοντα κοινωνικής στήριξης που δεν μπορούσε να καλύψει το κράτος.Το Πατριαρχείο Αντιοχείας δημιούργησε γραφεία βοήθειας σε πολλές Μητροπόλεις, όπου καταγράφονταν οικογένειες που είχαν ανάγκη.

Μέσα από αυτές τις δομές διανεμήθηκαν τρόφιμα, φάρμακα, είδη πρώτης ανάγκης και άλλες μορφές στήριξης.«Η Εκκλησία βρέθηκε δίπλα στους ανθρώπους όταν το κράτος δεν μπορούσε να είναι παντού παρόν», ανέφερε.

«Οι άνθρωποι ζητούν ακόμη και βίζα για να φύγουν»

Σε ένα από τα πιο ανθρώπινα σημεία της συνέντευξης, αποκάλυψε πως πολλοί πιστοί απευθύνονται πλέον στην Εκκλησία ζητώντας βοήθεια όχι μόνο για τρόφιμα ή εργασία αλλά ακόμη και για να φύγουν από τη χώρα.

«Μας ζητούν βίζες, δουλειές, σπίτια. Θέλουν ένα ασφαλές μέλλον για τα παιδιά τους», είπε.Παραδέχθηκε ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε όλα αυτά τα αιτήματα.

«Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία»

Ερωτηθείς αν υπάρχει μέλλον για την Ορθοδοξία στη Μέση Ανατολή, απάντησε με συγκρατημένη αισιοδοξία.«Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Από εκεί που ανέτειλε το φως του Χριστού, πιστεύω ότι θα παραμείνει ζωντανή η χριστιανική παρουσία», ανέφερε.

Το προσωπικό του στήριγμα

Όταν ρωτήθηκε τι του δίνει προσωπικά δύναμη να συνεχίζει, ο ίδιος έδωσε μια βαθιά πνευματική απάντηση.Όπως είπε, θεωρεί πως ο ρόλος των ανθρώπων της Εκκλησίας είναι να «σπέρνουν» και να αφήνουν τα υπόλοιπα στον Θεό.«Από την πίστη μας παίρνουμε την ελπίδα και την αισιοδοξία», τόνισε.

Το μήνυμα στους κατοίκους της Λέσβου

Ολοκληρώνοντας τη συνέντευξη, ευχαρίστησε θερμά την Ελλάδα, τους κατοίκους της Λέσβου και προσωπικά τον Μητροπολίτης Μυτιλήνης Ιάκωβος για την πρόσκληση.Όπως είπε, συγκινήθηκε ιδιαίτερα από τη συμμετοχή του κόσμου στη λιτανεία του Αγίου Θεοδώρου, παρά τη βροχή και τις δύσκολες καιρικές συνθήκες.

«Να παραμείνετε πιστοί και να κρατήσετε το νησί σας. Να ριζώσετε στη γη σας όπως οι ελιές και ο Θεός θα σας ευλογήσει», ήταν το τελευταίο του μήνυμα προς τους κατοίκους της Λέσβου.