Μια ιδιαίτερα σημαντική κινηματογραφική προβολή με έντονο ιστορικό και συναισθηματικό αποτύπωμα θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 1 Απριλίου 2026, στις 19:30, στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής, με πρωτοβουλία των Φίλων Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας.

Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρίσκεται το ντοκιμαντέρ «Διωγμένοι για την Ειρήνη – Όταν οι Έλληνες και οι Τούρκοι χωρίστηκαν», του Osman Okkan, μια ταινία που εστιάζει στην ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 και στο συλλογικό τραύμα που αυτή άφησε πίσω της. Η ταινία είχε ήδη παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο του 2025 στο πλαίσιο του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ειρήνης της Συνύπαρξης και Επικοινωνίας στο Αιγαίο, καθώς και σε προβολές στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.

Μνήμη, τραύμα και συνύπαρξη

Το ντοκιμαντέρ προσεγγίζει την ιστορική τομή της Ανταλλαγής, μέσα από προσωπικές μαρτυρίες και αφηγήσεις ανθρώπων που βίωσαν τον ξεριζωμό. Η πολιτική επιλογή του διαχωρισμού των πληθυσμών, με στόχο την ειρήνη, παρουσιάζεται ως μια διαδικασία που τελικά πυροδότησε ένα βαθύ και διαρκές συλλογικό τραύμα, το οποίο εξακολουθεί να επηρεάζει τις κοινωνίες μέχρι σήμερα.

Μέσα από τις αφηγήσεις «ανταλλαγέντων» αναδεικνύεται ότι πριν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι κοινότητες Ελλήνων και Τούρκων συνυπήρχαν σε μεγάλο βαθμό ειρηνικά, ενώ η Συνθήκη της Λωζάνης παρουσιάζεται ως κομβικό σημείο που άλλαξε ριζικά τη δημογραφική και κοινωνική πραγματικότητα της περιοχής.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν και οι μαρτυρίες σημαντικών προσωπικοτήτων, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Γιασάρ Κεμάλ, η Μαρία Φαραντούρη και ο Ζουλφού Λιβανελί, οι οποίοι επιχειρούν να ερμηνεύσουν το κοινό αλλά συχνά αποσιωπημένο παρελθόν των δύο λαών.

Γυρίσματα στη Λέσβο και επιστροφή στις μνήμες

Μεγάλο μέρος της ταινίας έχει γυριστεί στη Λέσβο και την Κρήτη, περιλαμβάνοντας συνεντεύξεις με επιζώντες της Ανταλλαγής, αλλά και μια ιδιαίτερα φορτισμένη αφήγηση: την επιστροφή δύο μουσουλμάνων ανταλλαγέντων από τη Λέσβο, από το Σκαλοχώρι και την Καλλονή, στα χωριά όπου γεννήθηκαν, αναζητώντας τα ίχνη της μνήμης και της ταυτότητάς τους.

Συνεργασίες και διοργάνωση

Η προβολή πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Δαφίων και τον Σύλλογο Κυριών και Δεσποινίδων Καλλονής «Η ΕΥΠΟΙΙΑ», ενώ συνδιοργανώνεται από τους Φίλους Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας (ΦΙΜΠΟΔ Λέσβου), το Kulturforum Türkei-Europa και την Επιτροπή Ελληνο-Τουρκικής Φιλίας Κεντρικής Ευρώπης.

Στην προβολή θα παρευρεθεί και ο σκηνοθέτης κ. Οσμάν Οκκάν με τη συνεργάτιδά του κ. Σοφία Γεωργαλλίδη και τον Χρήστο Χατζηλία για τη συζήτηση που θα ακολουθήσει.

Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ