
Ένας αιώνας δημοσιογραφίας, αγώνων για την ελευθεροτυπία, καταγραφής της ιστορίας και καθημερινής παρουσίας δίπλα στις τοπικές κοινωνίες συναντάται αυτές τις ημέρες στη Μυτιλήνη. Η Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου, Ηπείρου και Νήσων (ΕΣΗΕΠΗΝ), η μεγαλύτερη γεωγραφικά Ένωση Συντακτών της χώρας, συμπληρώνει 100 χρόνια ενεργής παρουσίας και τιμά τη σημαντική αυτή επέτειο στη Λέσβο, με μια μεγάλη εκδήλωση το Σάββατο 14 Νοεμβρίου, στις 7 το απόγευμα, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης. Θα προηγηθούν, στις 6.30, τα εγκαίνια της επετειακής έκθεσης «Γράφουμε ιστορία…» στο φουαγιέ του Θεάτρου.
Η επιλογή της Μυτιλήνης ως ενός από τους σταθμούς των εορτασμών έχει ιδιαίτερη σημασία. Σε ένα νησί με μακρά παράδοση στον Τύπο, με εφημερίδες που κατέγραψαν μεγάλες ιστορικές ανατροπές και δημοσιογράφους που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των κοινωνικών διεκδικήσεων, η επέτειος δεν αποτελεί απλώς μια αναδρομή στο παρελθόν. Είναι μια ευκαιρία να αναδειχθεί ο καθοριστικός ρόλος της περιφερειακής δημοσιογραφίας, ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή όπου η ταχύτητα της πληροφορίας, η παραπληροφόρηση και οι νέες τεχνολογίες δοκιμάζουν τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία.
Αυτό ήταν και το κεντρικό μήνυμα της συνέντευξης Τύπου που παραχωρήθηκε την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, σε πανηγυρικό κλίμα, με τη συμμετοχή του προέδρου της ΕΣΗΕΠΗΝ Κυριάκου Κορτέση, της προέδρου του Μουσείου Τύπου Μαρίνας Ριζογιάννη, εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και δημοσιογράφων του νησιού.
«Δεν ερχόμαστε εδώ μόνο για να γιορτάσουμε», υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ, Κυριάκος Κορτέσης, εξηγώντας ότι πίσω από τον επετειακό χαρακτήρα των εκδηλώσεων βρίσκεται μια ουσιαστική ανάγκη, η επανασύνδεση των επαγγελματιών δημοσιογράφων με τους πολίτες και τους φορείς της περιφέρειας.
Όπως σημείωσε, η απόσταση που δημιουργείται ανάμεσα στη δημοσιογραφική κοινότητα και την κοινωνία αφήνει χώρο στην παραδημοσιογραφία, στην ανεξέλεγκτη δημοσιολογία και, τελικά, στην υποβάθμιση της ενημέρωσης, με συνέπειες για την ίδια την κοινωνία.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν αναφερόμενος σε φαινόμενα που, όπως είπε, έχουν παρατηρηθεί και στη Μυτιλήνη, με ανθρώπους άλλων επαγγελμάτων να εμφανίζονται ως δημοσιογράφοι. Ο κ. Κορτέσης τόνισε ότι οι επαγγελματίες του χώρου εργάζονται μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο κανόνων και δεοντολογίας, ενώ κάλεσε και τους τοπικούς φορείς να αναλογιστούν ποιους καθιστούν συνομιλητές τους.
Διαχώρισε, μάλιστα, το αναφαίρετο δικαίωμα κάθε πολίτη να εκφράζει δημόσια την άποψή του από την άσκηση της επαγγελματικής δημοσιογραφίας. «Ο δημοσιογράφος έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά. Έχει πρόσωπο και έχει υπογραφή», επισήμανε, υπογραμμίζοντας ότι αναλαμβάνει την ευθύνη για όσα δημοσιεύει και υπόκειται σε έλεγχο για την εργασία του.
Αναφερόμενος στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, περιέγραψε ένα θολό τοπίο ενημέρωσης, μέσα στο οποίο οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι καλούνται να αποτελέσουν σταθερά σημεία αναφοράς.
«Κάθε τι που είναι είδηση σήμερα, αύριο είναι ιστορία», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας το καθημερινό δημοσιογραφικό έργο με το σύνθημα της επετείου «Γράφουμε ιστορία…». Ο πρόεδρος της Ένωσης ευχαρίστησε την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, τον Δήμο Μυτιλήνης και τον Δήμο Δυτικής Λέσβου για τη στήριξη και τη φιλοξενία των επετειακών εκδηλώσεων.
Τη δική της ξεχωριστή επέτειο γιορτάζει φέτος και το Μουσείο Τύπου της ΕΣΗΕΠΗΝ, το οποίο ιδρύθηκε το 1956 και συμπληρώνει 70 χρόνια ζωής.
Η πρόεδρός του, Μαρίνα Ριζογιάννη, παρουσίασε την ιστορική διαδρομή και τις πολύτιμες συλλογές του, τονίζοντας ότι αποτελεί δημιούργημα δημοσιογράφων που αντιλήφθηκαν έγκαιρα την ανάγκη να διαφυλαχθεί η ιστορία του ελληνικού Τύπου.
Στο Μουσείο φυλάσσονται περισσότεροι από 1.500 τίτλοι εφημερίδων, με υλικό που χρονολογείται από το 1825, καθώς και αντίστοιχος αριθμός περιοδικών και άλλων τεκμηρίων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ανάμεσα στους ιστορικούς θησαυρούς του ξεχωρίζουν πρωτότυπο έγγραφο της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης, το οποίο έχει μεταφερθεί στη Μυτιλήνη για την επετειακή έκθεση, και χειρόγραφη επιστολή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
Η κ. Ριζογιάννη επισήμανε ότι το Μουσείο στηρίζεται στους πόρους και τη φροντίδα των ίδιων των δημοσιογράφων, χωρίς τακτική κρατική επιχορήγηση, ενώ τα τελευταία χρόνια η Περιφέρεια και το Υπουργείο Πολιτισμού συμβάλλουν στην ψηφιοποίηση του αρχείου του.
Ήδη έχουν ψηφιοποιηθεί περίπου 3.000 τίτλοι, προσφέροντας στους πολίτες και στους ερευνητές τη δυνατότητα διαδικτυακής πρόσβασης στο υλικό. Παράλληλα, το Μουσείο υποδέχεται σχολεία, διοργανώνει ξεναγήσεις και εκθέσεις και δέχεται δωρεές πολιτών που εμπλουτίζουν τις συλλογές του.
«Είναι η κιβωτός της ιστορίας», ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος, περιγράφοντας ένα μοναδικό οργανωμένο Μουσείο Τύπου στην Ελλάδα, με στόχο να παραδώσει στις επόμενες γενιές έναν ανεκτίμητο θησαυρό ιστορικής μνήμης.
Καλωσορίζοντας το προεδρείο της Ένωσης στη Μυτιλήνη, ο αντιπεριφερειάρχης Λέσβου Κώστας Αρώνης τόνισε την ιδιαίτερη τιμή για το ακριτικό νησί να φιλοξενεί τις εκδηλώσεις των 100 χρόνων της ΕΣΗΕΠΗΝ.
Εστίασε στις προκλήσεις της εποχής των κοινωνικών δικτύων, όπου, όπως είπε, ο καθένας μπορεί να εμφανίζεται ως δημοσιογράφος και να παρουσιάζει τα γεγονότα με τον τρόπο που επιθυμεί.
Υπογράμμισε ότι ο ρόλος των επαγγελματιών δημοσιογράφων αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη αξία, καθώς δεν αρκεί να μεταδίδουν την πληροφορία, αλλά καλούνται να διαχωρίζουν τη σωστή από τη λανθασμένη, προσφέροντας στους πολίτες αξιόπιστη ενημέρωση. Ευχήθηκε, τέλος, στους δημοσιογράφους να παραμείνουν ενεργοί και χρήσιμοι στην κοινωνία, παρά τις μεταβαλλόμενες συνθήκες του επαγγέλματος.
Στη συμβολή των δημοσιογράφων στις δύσκολες περιόδους που έχει περάσει η Λέσβος αναφέρθηκε η αντιδήμαρχος Πολιτισμού του Δήμου Μυτιλήνης, Εριφύλη Χιωτέλλη, εκφράζοντας τις ευχαριστίες και τον σεβασμό της δημοτικής αρχής προς την Ένωση.
Έκανε λόγο για έναν αιώνα υπεράσπισης της ελευθεροτυπίας, της αντικειμενικής ενημέρωσης και της δημοκρατίας στην ελληνική περιφέρεια, σημειώνοντας ότι οι δημοσιογράφοι υπήρξαν διαχρονικά η φωνή των πολιτών και των διεκδικήσεων του νησιού.
«Νιώθουμε ασφάλεια που είστε εδώ», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας απέναντι σε κάθε εξουσία που επιχειρεί να περιορίσει τη φωνή των πολιτών και των κοινωνικών ομάδων.
Η κ. Χιωτέλλη διαβεβαίωσε ότι ο Δήμος Μυτιλήνης θα συνεχίσει να στέκεται αρωγός στο έργο των δημοσιογράφων, αναγνωρίζοντας την αξία της ποιοτικής ενημέρωσης για την πρόοδο της κοινωνίας.
Από την πλευρά της, η αντιδήμαρχος Τουρισμού και Προγραμματισμού του Δήμου Δυτικής Λέσβου, Αφροδίτη Βατή, αναφέρθηκε στη μακρά ιστορία του λεσβιακού Τύπου και στον ρόλο της περιφερειακής δημοσιογραφίας ως φωνής των κοινωνιών που βρίσκονται μακριά από τα μεγάλα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η προσωπική αναφορά της στην περίοδο της προσφυγικής κρίσης, την οποία έζησε ως επαγγελματίας του τουρισμού. Όπως σημείωσε, η εικόνα της Λέσβου που μεταδόθηκε διεθνώς είχε σοβαρές επιπτώσεις για το νησί, ενώ συχνά δεν παρουσιάζονταν όλες οι διαστάσεις των γεγονότων.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η δημοσιογραφία δεν οφείλει να προστατεύει την εικόνα ενός τόπου ούτε να αποσιωπά τα προβλήματά του. Αντίθετα, η πληρέστερη παρουσίαση της πραγματικότητας, με ακρίβεια, αντικειμενικότητα και υπευθυνότητα, είναι αυτή που υπηρετεί ουσιαστικά την κοινωνία.
Η κ. Βατή έθεσε επίσης το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, της πίεσης για ταχύτητα και του εντυπωσιασμού, τονίζοντας ότι η δημοσιογραφία προϋποθέτει έρευνα, γνώση, διασταύρωση και δεοντολογία.
Στον κύκλο των επετειακών συναντήσεων και εκδηλώσεων συμμετέχουν οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι, μέλη της ΕΣΗΕΠΗΝ στη Λέσβο, άνθρωποι που υπηρετούν την ενημέρωση μέσα από τον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση.



Αυτοί είναι: οι Θρασύβουλος Αβραάμ, Δέσποινα Αθανασιάδου, Κωνσταντίνα Βεβρέρη, Πελαγία Γιακούμη, Βασίλης Γκαγκαδέλλης, Αθανασία Δαφιώτη, Μάγδα Δεδούση, Ανδρονίκη Κουτσαβλή, Νικόλαος Μανάβης, Στρατής Μπαλάσκας, Μαρίνος Ορφανός, Ανθή Παζιάνου, Ευάγγελος Παπαντώνης, Μαρίνα Πολλάτου, Ευστράτιος Σαμιώτης, Αναστασία Σπυριδάκη, Μυρσίνη Τζινέλλη, Στρατής Τσιτώντας και Μαρία Χατζηγεωργίου.
Η κεντρική επετειακή εκδήλωση του Σαββάτου θα περιλαμβάνει ομιλία του καθηγητή του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ, Γιώργου Πλειού, για τις προκλήσεις της δημοσιογραφίας στην ψηφιακή κοινωνία, και του δημοσιογράφου Στρατή Μπαλάσκα για την ιστορία του Τύπου της Λέσβου από το 1877 μέχρι το σήμερα και το αύριο. Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Μυρσίνη Τζινέλλη.
Η έκθεση «Γράφουμε ιστορία…», με υλικό από το Μουσείο Τύπου της ΕΣΗΕΠΗΝ, τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης και το Αρχείο της Βουλής των Ελλήνων, θα λειτουργήσει από τις 13 έως τις 18 Νοεμβρίου. Την επιμέλειά της έχει η ιστορικός τέχνης Μιμίκα Χριστοδουλοπούλου.
Ένας αιώνας συμπληρώνεται, ένας νέος ανοίγει. Και στη Μυτιλήνη, το ερχόμενο Σάββατο, η δημοσιογραφική κοινότητα δεν θα γιορτάσει μόνο την ιστορία της, αλλά και την ευθύνη της απέναντι στο μέλλον: να συνεχίσει να ενημερώνει, να ερευνά, να ελέγχει την εξουσία και να δίνει φωνή στους ανθρώπους της περιφέρειας.