Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ, πρώην Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου και Σάμου 

Είπα να πάω κι εγώ αφού η αγαπητήΜαρίνα με προσκάλεσε στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Μάνου…Που δεν ήξερα και ποιος είναι. Αργότερα έμαθα…

Διαβάζοντας λοιπόν την πρόσκληση για την παρουσίαση του βιβλιου του Μάνου Σαββάκη, καθηγητή στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σκέφτηκα πως μπορεί να μην είναι μια απλή παρουσίαση ενός βιβλίου  ως είθισται, αλλά να αποτελεί κάτι διαφορετικό και πρωτοποριακό. Για τα δεδομένα τα δικά μου τουλάχιστον.

Κυριακή απόγευμα ήταν, χαλαρά και ήρεμα, τί να κάνεις άλλωστε μια τέτοια Κυριακή απόγευμα, που πλησιάζουν οι μέρες των παιδιών, των Χριστουγέννων ήθελα να πω…

Αριβάρισα λοιπόν στο βιβλιοπωλείο των τεχνών, άλλως BookandArt εκεί στην Κομνηνάκη, που βρίσκεται ανάμεσα στα λοιπά καταστήματα της Μυτιλήνης, τα οποία παράγουν και διαθέτουν πολιτισμό,  ήτοι καφενεία, καφετέριες, φαστφουντάδικα, ταβέρνες και τα συναφή και βρέθηκασ αυτό το στέκι που δε χωρούσε όχι άνθρωπος να κάτσει, ούτε γάτα που λέει ο λόγος να περάσει.

Στριμώχτηκα προς την είσοδο του καταστήματος με τη σκέψη ‘αν βαρεθώ να είναι εύκολο να φύγω’ . Αμ δε!

Η παρουσίαση ξεκίνησε με την υπεύθυνη συντονισμού της παρουσίασης την Αγγελική Πολιτάκη, η οποία με το δικό της τρόπο, διηύθυνε τους δύο- για μένα νέους -καθηγητές του τμήματος των Κοινωνικών Επιστημών. Νέους λέω γιατί εγώ είχα μείνει στους παλιότερους καθηγητές, τον Σοφούλη, τον Ζώρα, τον Χτούρη…

Τέλος πάντων. Από κει που περίμενα μια ανιαρή παρουσίαση ενός βιβλίου ενός μάλλον βαρετού Πανεπιστημιακού συγγράμματος, ανοίχτηκε μια συζήτηση τόσο πλατιά και ενδιαφέρουσα, που όσο έλεγα στην αρχή να την κοπανήσω, τόσο με έκανε να τρυπώνω ακόμα πιο μπροστά μέχρι που έφτασα και στις πρώτες θέσεις της παρέας…

Όμως δεν είναι οι δικές μου λίγο πολύ ανούσιες παραθέσεις αυτό που θέλω να πω. Είναι ο τίτλος και η ουσία του πονήματος αλλά και αυτής της ίδιας της παρουσίασης-συζήτησης,  τόσο ως προς την κοινωνιολογική προσέγγισή τους όσο και ως προς την αξία και την χρησιμοτητά τους στο ευρύτερο σύνολο.

Και εξηγούμαι:

Πρώτα πρώτα ο τίτλος: Από τον HomoInterpretansστον HomoVirtualis… Εδώ μπαίνει το πρώτο ταρακούνημα. Κοινωνιολογική προσέγγιση του πως από τον άνθρωπο ως ερμηνευτικό ον πήγαμε  στον εικονικό, στον ψηφιακό άνθρωπο; Μάλλον ναι. Και μάλλον μια από τις πρώτες όπως ακούστηκε στη συζήτηση Ελληνικές βιβλιογραφικές αναφορές στη σχέση των  Κοινωνικών Επιστημών με την πολύ καινούργια και πολυδιαφημιζόμενη εσχάτως Τεχνητή Νοημοσύνη.

Πώς λοιπόν σήμερα ο άνθρωπος  ζει, δρα, ερωτεύεται μέσα από τη σύγχρονη Βαβέλ των δεδομένων, των data και των αλγορίθμων μέσα από την Τεχνητή Νοημοσύνη που με τόσο ζωντανά όσο και παραστατικά παραδείγματα ανέφερε και ανέλυσε ο έτερος των παρουσιαστών καθηγητής κι αυτός του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Χρήστος Κουρούτζας;

Τα ερωτήματα που θέτει ο ερευνητής και συγγραφέας του βιβλίου Μάνος Σαββάκης, αλλά και οι ερωτήσεις και οι παρατηρήσεις του κοινού, απαντήθηκαν επαρκώς από τον ίδιο και τον  κ. Κουρούτζα, σε ένα μεγάλο ακροατήριο κυρίως   νέων παιδιών, φοιτητών του Πανεπιστημίου μας, μα και άλλων καθηγητών του Ιδρύματος, όσο και εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αλλά και  κατοίκων της πόλης που μάλλον ενδιαφέρον δείχνουν για τέτοιου είδους παρουσιάσεις και όχι από απλή περιέργεια παραβρέθηκαν.

Και τελικά στο ερώτημα αν μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να αντικαταστήσει την ανθρώπινη κρίση στην ανάλυση δεδομένων, την απάντηση δίνει ο ίδιος ο συγγραφέας περιγράφοντας ότι«ο  homointerpretans ενσαρκώνει τον ερμηνευτικό και αναστοχαστικό άνθρωπο, ο οποίος διαμορφώνει την κατανόηση του εαυτού και των άλλων μέσα από σχέσεις, εμπειρίες και κοινωνικά νοήματα, ενώ αντιθέτως ο HomoVirtualisεμφανίζεται ως προϊόν τεχνολογικής διαμεσολάβησης, ένα υποκείμενο που αλληλεπιδρά σε εικονικά περιβάλλοντα, με φίλτρα, προεπιλογές και συστάσεις που έχουν ήδη προκαθοριστεί αλγοριθμικά…»

Κλείνοντας αυτό το μικρό σημείωμα, θα πρέπει να ομολογήσω ότι δεν είμαι σε θέση να κατανοήσω πλήρως όλες αυτές τις θεωρίες και τις κοινωνιολογιές απόψεις που παρατίθενται στο βιβλίο, μπορώ όμως να συμφωνήσω με τον εαυτό μου και να παραδεχτώ πως ήταν μια χρήσιμη  Κυριακάτικη έξοδος αυτή.

Και για έναν ακόμα λόγο.  Γιατί έμαθα πως ο συγγραφέας  και πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας, Μάνος Σαββάκης, αν και Κρητικός και χωρίς να μπαίνω σε προσωπικά δεδομένα και εικονικές πραγματικότητες, είναι ο σύζυγος της αγαπητής Μαρίνας Σταμάτη, της Μανταμαδιώτισσας. Εξ ου και η αφιέρωση του στο βιβλίο που προμηθεύτηκα: «στον χωριανό μου» .