Το «Ν» παρουσιάζει σήμερα την εξέλιξη του τζίρου των επιχειρήσεων εστίασης σε κάθε νησί του Βορείου Αιγαίου το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου. Η επεξεργασία των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ που κάναμε έδειξε πως ο τζίρος μειώθηκε κάτω από τα επίπεδα του 2024. Εξέλιξη απογοητευτική από τη στιγμή που στα νησιά καταγράφηκε αύξηση της τουριστικής κίνησης το τρίτο τρίμηνο του έτους. Ακόμη χειρότερα, τα στοιχεία αυτά δείχνουν πως ο φετινός χειμώνας θα είναι εξαιρετικά δύσκολος για τις επιχειρήσεις του κλάδου.

Η εικόνα που κατέγραψε η ΕΛΣΤΑΤ για τον τζίρο των επιχειρήσεων εστίασης στο Βόρειο Αιγαίο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 ήταν ιδιαιτέρως αρνητική, με πτώση 3,43% και έντονες απώλειες στη Λέσβο, στη Σάμο και κυρίως στην Ικαρία. Τα στοιχεία του εννεάμηνου Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου δείχνουν ότι κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου υπήρξε μια οριακή βελτίωση, χωρίς όμως να ανατραπεί η συνολική εικόνα. Συγκεκριμένα, στο εννεάμηνο τα έσοδα μειώθηκαν κατά 1,24%. Από τα στοιχεία έχουν αφαιρεθεί αυτά που αφορούν τη Λήμνο, καθώς είναι ελλιπή με συνέπεια να διαμορφώνεται λανθασμένη εικόνα.

Σύμφωνα με τον πίνακα που προκύπτει από τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο συνολικός τζίρος του κλάδου στο Βόρειο Αιγαίο το εννεάμηνο του 2025 έφθασε τα 164,085 εκατ. ευρώ έναντι 166,599 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2024. Η διαφορά των 2,04 εκατ. ευρώ είναι μικρή, ωστόσο δείχνει μια αγορά που δεν έχει δυναμική. Αν συνεκτιμηθεί ο πληθωρισμός, που φέτος κινείται στα επίπεδα του 2,5%, τότε η κάμψη του τζίρου φθάνει περίπου στο 4%.

Συνεπώς, τα γεμάτα τραπέζια στις γιορτές και τις αργίες σε ταβέρνες και καφετέριες δεν δίνουν την πραγματική εικόνα του κλάδου. Διότι από τη μία έχει μειωθεί δραστικά η μέση κατανάλωση ανά άτομο και από την άλλη έχουν αυξηθεί οι ημέρες και οι ώρες που τα καταστήματα είναι χωρίς πελάτες.

ΛΕΣΒΟΣ

Ο κύκλος εργασιών στη Λέσβο, που είχε χάσει σχεδόν 6% στο πρώτο εξάμηνο, δείχνει μια μερική διόρθωση στο τρίτο τρίμηνο με τον τζίρο του εννεάμηνου να φθάνει τα 68,645 εκατ. ευρώ αντί 70,845 εκατ. ευρώ πέρσι. Η μείωση του τζίρου περιορίστηκε (στο εννεάμηνο) στο 3,20% ή 2,2 εκατ. ευρώ σε απόλυτους αριθμούς, υποδηλώνοντας ότι η θερινή περίοδος έφερε ανάσα στις επιχειρήσεις χωρίς όμως να καλύψει τις απώλειες του πρώτου μισού της χρονιάς.

ΣΑΜΟΣ

Στη Σάμο, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων του κλάδου διατηρεί αρνητικό πρόσημο στο εννεάμηνο (-1,59%), αλλά η εικόνα είναι σαφώς καλύτερη από το εξάμηνο (-5,15%). Σε απόλυτους αριθμούς, στο εννεάμηνο του 2025 διαμορφώθηκε στα 41,344 εκατ. ευρώ έναντι 42,003 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2024. Η βελτίωση αυτή δείχνει ότι η καθίζηση του πρώτου εξαμήνου απορροφήθηκε σε μεγάλο βαθμό κατά τη θερινή περίοδο.

ΧΙΟΣ

Στη Χίο, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων της εστίασης εμφάνισε οριακή κάμψη (0,44%) στο εννεάμηνο, παρότι το πρώτο εξάμηνο του έτους εμφάνιζε μικρή άνοδο 1,95%. Ο τζίρος στο εννεάμηνο διαμορφώθηκε στα 46,442 εκατ. ευρώ από 46,648 εκατ. ευρώ.

ΙΚΑΡΙΑ

Σε αντίθεση με όλα τα άλλα νησιά, το εννεάμηνο του 2025 στην Ικαρία έκλεισε με αύξηση του τζίρου για τις επιχειρήσεις εστίασης κατά 13,38%. Ειδικότερα, ο τζίρος το 2025 ανήλθε στα 7,654 εκατ. ευρώ έναντι 6,630 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2024.

Το παραπάνω στοιχείο γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακό αν δούμε ότι στο εξάμηνο εμφανίζονταν πτώση κατά 14,21%. Αυτή η εντυπωσιακή μεταβολή οφείλεται στο ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου στο νησί δραστηριοποιούνται κυρίως το τρίτο τρίμηνο του έτους. Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο εξάμηνο του 2025 ο τζίρος ήταν μόλις 1,8 εκατ. ευρώ.

Έντονη εποχικότητα

Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο που αποκαλύπτει σήμερα το «Ν» είναι η εξαιρετικά έντονη εποχικότητα του τζίρου των επιχειρήσεων εστίασης, τόσο στα μεγάλα όσο και στα μικρά νησιά. Ο τζίρος το πρώτο εξάμηνο του 2025 στο σύνολο της περιφέρειας ήταν 76,458 εκατ. ευρώ και στο εννεάμηνο έκανε άλμα στα 164,085 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκε. Στη Λέσβο, που είναι το μεγαλύτερο νησί και έχει πληθυσμό άνω των 85.000, ο τζίρος από τα 34,228 εκατ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο εκτινάχθηκε στα 68,645 εκατ. ευρώ το εννεάμηνο.

Ανάλογη είναι η εικόνα στη Σάμο, με 14,401 εκατ. ευρώ το εξάμηνο έναντι 41,344 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο. Επίσης, στη Χίο ο τζίρος από τα 21,453 εκατ. ευρώ το εξάμηνο έφτασε στα 46,442 εκατ. ευρώ το εννεάμηνο.

Η εποχικότητα εκφράζει την όλο και μεγαλύτερη εξάρτηση των τοπικών νησιωτικών οικονομιών από τον τουρισμό. Επιπρόσθετα, εκφράζει την τάση των μόνιμων κατοίκων να ξοδεύουν περισσότερα χρήματα κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου.