Τα τελευταία καλοκαίρια που έρχομαι για διακοπές στη Μυτιλήνη χωρίς αυτοκίνητο, συνηθίζω να κολυμπώ στη μικρή παραλία κάτω από τη Φυκιότρυπα. Τις περισσότερες μέρες τα νερά είναι ήρεμα, ο βυθός ενδιαφέρων και η θέα του Κάστρου μέσα από τη θάλασσα υπέροχη. Όμως η παραλία δεν έχει καθόλου σκιά, πολλές φορές έβρισκες κάθε είδους σκουπίδια, ενώ τα χώματα και οι πέτρες από την πλαγιά που βρίσκεται πίσω της συχνά κατρακυλούσαν μέχρι τη θάλασσα.

Αυτά μέχρι πέρσι. Φέτος συνάντησα μια διαφορετική παραλία. Είχαν κτισθεί πέτρινες πεζούλες και αντηρίδες που συγκρατούσαν τα χώματα, όμορφα μικρά παρτέρια είχαν δημιουργηθεί στην αρχή της παραλίας και πολλά διαφορετικά είδη φυτών είχαν φυτευτεί. Επίσης, δεν παρατήρησα ούτε ένα σκουπίδι.

‘Την έφτιαξε ο Δήμος;’ ρώτησα κάποιους από τους λουόμενους που συνάντησα την πρώτη μέρα που την επισκέφτηκα. ‘Όχι ο Δήμος, ίσως το Λιμεναρχείο αφού οι παραλίες ανήκουν στο Λιμεναρχείο’, μου απάντησε ένας από αυτούς. Αυτό πίστεψα κι εγώ μέχρι που μια μέρα που πήγα για κολύμπι πολύ νωρίς το πρωί, συνάντησα έναν κύριο να ποτίζει τα φυτά.

‘Είστε από το Λιμεναρχείο;’ τον ρώτησα με αφέλεια. Όχι, δεν ήταν από το Λιμεναρχείο, αλλά ήταν αυτός που πήρε την πρωτοβουλία να κάνει κάτι για την ομορφιά και προστασία της παραλίας, καθώς είναι η παραλία που και ο ίδιος κολυμπά χειμώνα καλοκαίρι.

Ρώτησα το όνομα και την ηλικία του και πήρα την άδεια του για να τα δημοσιοποιήσω. Μιχάλης Ευαγγελέλης, συνταξιούχος, πρώην υπάλληλος καθαριότητας του Δήμου Μυτιλήνης. Ξεκίνησε να περιποιείται την παραλία από τον περασμένο Ιανουάριο, δουλεύοντας αρκετές ώρες κάθε μέρα. Μερικές φορές είχε και βοήθεια από άλλους, αλλά το μεγαλύτερο βάρος ήταν δικό του. Πρώτα έφτιαξε τις πεζούλες με τις πέτρες που βρίσκονταν τριγύρω ώστε να συγκρατούν τα χώματα της πλαγιάς, μετά σκάλισε τα παρτέρια και τέλος ένα ένα φύτεψε τα φυτά. Είναι φανερό ότι όλα έγιναν με μεράκι, αξιοποιώντας τη λαϊκή σοφία και την αισθητική της απλότητας, απολύτως εναρμονισμένη με τον περιβάλλοντα χώρο. Ο κ. Μιχάλης  φύτεψε πάνω από τριάντα διαφορετικά είδη φυτών, από νυχτολούλουδα και αλόες, μέχρι αρμυρίκια και φραγκοσυκιές. Τα ποτίζει ένα ένα καθημερινά με τον κουβά, γιατί όπως μου είπε, χαϊδεύοντας συγχρόνως τα μικρά φυλλαράκια: «Σαν αθρώποι είν’ κι αυτά και διψάν τώρα το καλοκαίρι. Το χειμώνα θα τα αναλάβ’ ο Θεός…’.  Καθώς συζητάγαμε, τον ρώτησα ‘γιατί το κάνατε αυτό;’. Με κοίταξε παράξενα και μετά από μια στιγμή σιωπής, μου απάντησε με τις εξής ακριβώς λέξεις: ‘Το όμορφο είν’ όμορφο, δεν είναι;’

Η απάντηση του κ. Μιχάλη, μου έφερε στο μυαλό τον λόγο του πρίγκιπα Μίσκιν από τον «Ηλίθιο» του Ντοστογιέφσκι: «Η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο». Δεν είμαι σίγουρος αν η ομορφιά από μόνη της μπορεί να σώσει τον κόσμο, όμως πιστεύω ότι πολίτες σαν τον κ. Μιχάλη μπορούν να τον σώσουν. Πολίτες που δεν εφησυχάζουν, που παίρνουν πρωτοβουλίες, πολίτες που ενεργούν για το καλό της κοινότητας. Χωρίς, φυσικά, αυτό να σημαίνει πώς η ίδια η κοινότητα και η πολιτεία, δεν πρέπει να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους, επιβραβεύοντας συγχρόνως τις ατομικές και συλλογικές πρωτοβουλίες και τον εθελοντισμό.

Ένας από τους κυρίαρχους στόχους της σύγχρονης εκπαίδευσης είναι οι μαθητές και οι μαθήτριες να γνωρίσουν την έννοια της ενεργού πολιτειότητας. Πολλά εκπαιδευτικά προγράμματα και προτάσεις του Υπουργείου Παιδείας προωθούν το παραπάνω. Όμως η ενεργός πολιτειότητα δεν είναι έννοιες κενές νοήματος, είναι στάσεις και πράξεις. Είναι αυτό ακριβώς που αποφάσισε να κάνει ο κ. Μιχάλης, ο οποίος μπορεί ποτέ να μην έχει ακούσει τη συγκεκριμένη έννοια. Η στάση του όμως δείχνει ότι γνωρίζει και νιώθει καλά τι σημαίνει φροντίδα του χώρου που ζω, προσφορά στην κοινότητα, αισθητική ομορφιά και πολλά ακόμη.

Αν θέλουμε να καταλάβουν οι μαθητές και οι μαθήτριες τι σημαίνει ενεργός πολίτης, ας τους συνοδεύσουμε σε έναν περίπατο μέχρι την παραλία της Φυκιότρυπας. Μπορεί εκεί να συναντήσουν και τον κ. Μιχάλη ή κάποιον άλλον/η από την παρέα του, να ποτίζουν τα φυτά, που μεγαλώνουν μέρα με τη μέρα. Σε λίγα χρόνια τα αρμυρίκια που φύτεψαν θα χαρίζουν σκιά στους λουόμενους της μικρής αυτής παραλίας. Και μακάρι ο κ. Μιχάλης να είναι γερός και να συνεχίζει να φυτεύει καινούρια φυτά και δέντρα. Γιατί, ναι, πράγματι, αγαπητέ κ. Μιχάλη, το όμορφο είναι όμορφο και κυρίως λειτουργεί πολλαπλασιαστικά!