Το υπουργείο Πολιτισμού αναγνωρίζει την αξία του σπιτιού του Θεόφιλου στη Μυτιλήνη, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει κινηθεί θεσμικά η διαδικασία χαρακτηρισμού του ως μνημείου. Τώρα ετοιμάζεται φάκελος για αυτό, που θα εξεταστεί μέσα στους επόμενους τρεις μήνες. Θυμίζουμε ότι το σπίτι της οδού Δήλου, αριθμός 27, από τότε που πέθανε ο Θεόφιλος, εκείνη την ημέρα του 1934, δεν ξανακατοικήθηκε. Κινδύνεψε ως και να κατεδαφιστεί.

Σε απάντηση της με αριθμ. πρωτοκόλλου 4897/25.4.2025 Ερώτησης, το Υπουργείο Πολιτισμού επιβεβαίωσε ότι το σπίτι του Θεόφιλου Χατζημιχαήλ στην περιοχή «Βουναράκι» της Μυτιλήνης βρίσκεται εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της πόλης, σύμφωνα με Υπουργικές Αποφάσεις των ετών 1991 και 2015. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, «δεν έχει υποβληθεί μέχρι σήμερα αίτημα έγκρισης σχετικής μελέτης ή αίτημα εξέτασης χαρακτηρισμού ή μη του εν λόγω κτηρίου ως μνημείου».

Παράλληλα, το Υπουργείο αναγνωρίζει την ιστορική αξία του κτηρίου, καθώς «συνδέεται με τον ζωγράφο Θεόφιλο και παρουσιάζει αυθεντικά στοιχεία λαϊκής αρχιτεκτονικής». Η αρμόδια Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Βορείου Αιγαίου βρίσκεται, σύμφωνα με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, «σε διαδικασία συλλογής των απαραίτητων στοιχείων και κατάρτισης φακέλου», ο οποίος αναμένεται να προωθηθεί στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων εντός του επόμενου τριμήνου για εξέταση χαρακτηρισμού του κτηρίου.

Ένα σπίτι-φάντασμα με ανοιχτά παράθυρα και υγρασία στους τοίχους
Την ίδια στιγμή, αποκαρδιωτικές είναι οι εικόνες που καταγράφονται από την υφιστάμενη κατάσταση του σπιτιού επί της οδού Δήλου 27. Με τα παράθυρα ανοιχτά, έρμαια των καιρικών συνθηκών, το εσωτερικό του φαίνεται να έχει παραδοθεί στην εγκατάλειψη: υγρασία στους τοίχους, σκουριασμένα μεταλλικά στοιχεία και σκόνη που διαπερνά ακόμη και τον δρόμο. Κανένα σημάδι δεν προδίδει ότι πρόκειται για τον χώρο όπου έζησε και δημιούργησε στα τελευταία του χρόνια ο σπουδαίος λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος.

Ο δε περιβάλλων χώρος έχει μετατραπεί σε πρόχειρο πάρκινγκ και χωματερή, εντείνοντας την εικόνα της εγκατάλειψης. Ο χώρος δεν φέρει καμία σήμανση ή πληροφόρηση για την ιστορική του σημασία, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τη διαχείριση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.