Στη μεγάλη πλειοψηφία των ξηρικών ελαιώνων της Λέσβου, η ανθοφορία της άνοιξης του 2025 αποδείχθηκε μέτρια έως εξαιρετικά περιορισμένη. Η καλή εικόνα που παρουσίαζαν οι ελαιώνες του νησιού στις αρχές του Απριλίου ήταν αποτέλεσμα των λίγων βροχοπτώσεων που είχαν προηγηθεί λίγες ημέρες νωρίτερα. Όμως, ακολούθησε μια περίοδος ενάμιση μήνα με σχεδόν καθόλου βροχή.

Επιπλέον, το τρέχον βροχομετρικό έτος κατεγράφησαν ελάχιστες βροχές – μόλις 16 ίντσες νερού στην περιοχή της Μυτιλήνης – ποσότητα εξαιρετικά μικρή για να καλύψει τις ανάγκες των λιόδεντρων του νησιού. Έτσι, στις 20 Μαΐου, όταν είχε ολοκληρωθεί η ανθοφορία, ήταν φανερό πως υπήρχε περιορισμένος καρπός στους ξηρικούς, ορεινούς και ημιορεινούς ελαιώνες του νησιού. Είναι η δεύτερη συνεχόμενη χρονιά μειωμένων βροχοπτώσεων για τη Λέσβο.

Στην περιορισμένη ανθοφορία και καρπόδεση κρίσιμο ρόλο έπαιξαν επίσης η μεγάλη παραγωγή του 2024, αλλά και το έντονο ψύχος που σημειώθηκε στα τέλη Μαρτίου 2025.

Η εικόνα των ελαιώνων της Λέσβου δεν είναι ενιαία. Τα δέντρα που δέχονται συστηματικές καλλιεργητικές φροντίδες, οι ελαιώνες που είναι αρδευόμενοι ή βρίσκονται σε περιοχές με υδατοκράτηση παρουσίασαν πολύ καλύτερη εικόνα κατά την ανθοφορία. Στους ίδιους ελαιώνες – ακόμη κι αν είναι ξηρικοί – η καρπόδεση εξελίχθηκε πιο ικανοποιητικά, εφόσον εφαρμόζονται οι κατάλληλες φροντίδες.

Επίσης, στις περιοχές όπου η επίδραση του παγετού του Μαρτίου ήταν περιορισμένη, η ανθοφορία εξελίχθηκε ταχύτερα. Στις υπόλοιπες περιοχές του νησιού παρατηρήθηκε καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της ανθοφορίας κατά δύο έως τρεις εβδομάδες.

Τέλος, η έλλειψη εργατικών χεριών είχε ως αποτέλεσμα η συγκομιδή του καρπού στη Λέσβο να ολοκληρωθεί στα μέσα Μαΐου. Αυτό σημαίνει πως τα δέντρα από τα οποία ο καρπός συγκομίστηκε μετά τις πρώτες ημέρες του Ιανουαρίου δεν θα παράγουν φέτος. Και αυτό είναι ένα στοιχείο που συντελεί στη μείωση της αναμενόμενης παραγωγής ελαιολάδου για τη σεζόν 2025–2026.

Το «Ν» την Τρίτη 20 Μαΐου πραγματοποίησε αυτοψία σε έναν ξηρικό ημιορεινό ελαιώνα στην περιοχή των Αλυφαντών, με τη βοήθεια του γεωπόνου Θοδωρή Αγγελέλλη. Πρόκειται για ελαιώνα με καλή καρποφορία την περασμένη χρονιά, γεγονός που – σύμφωνα με το φαινόμενο της παρενιαυτοφορίας – οδηγεί σε μειωμένη παραγωγή την επόμενη. Αν και σε ορισμένα δέντρα, όπως η ποικιλία Αδραμυτινή, παρατηρούνται αρκετά άνθη και παρουσιάζουν ικανοποιητική εικόνα, συνολικά η ανθοφορία χαρακτηρίζεται περιορισμένη και ανομοιογενής.

Η έλλειψη βροχών «στράγγιξε» τα δέντρα

Η περιορισμένη βλάστηση και η υποτονική ανθοφορία αποδίδονται επίσης στη μειωμένη βροχόπτωση. Όπως εξήγησε ο κ. Αγγελέλλης, η Λέσβος βρίσκεται περίπου στο 66% του μέσου όρου βροχοπτώσεων για την εποχή, γεγονός που επιδεινώνει την έλλειψη εδαφικής υγρασίας – στοιχείο κρίσιμο για την επιτυχή καρπόδεση.

Με φόντο τη μικρή αναμενόμενη παραγωγή ελαιολάδου, πολλοί παραγωγοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν την καλλιέργεια για τη χρονιά 2025–2026. Ωστόσο, ο γεωπόνος προτείνει μια πιο στρατηγική προσέγγιση: ήπιες καλλιεργητικές παρεμβάσεις, όπως ψιλοκλάδεμα και απομάκρυνση λαίμαργων βλαστών, ώστε τα δέντρα να προετοιμαστούν σωστά για την επόμενη χρονιά.

«Η περίοδος που διανύουμε δεν ενδείκνυται για δραστικά κλαδέματα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία καραδοκούν», σημείωσε ο κ. Αγγελέλλης, ενώ υπενθύμισε την ανάγκη καθαρισμού των χόρτων για την πρόληψη πυρκαγιών.

Το κυκλοκόνιο και η υγρασία πλήττουν τα πεδινά

Σύμφωνα με τον γεωπόνο, η παρουσία κυκλοκόνιου αποτελεί καθοριστικό παράγοντα μείωσης της παραγωγής, ιδιαίτερα στις πεδινές περιοχές της Λέσβου, όπου το φαινόμενο έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Στους ημιορεινούς ελαιώνες η ζημιά είναι μικρότερη, αν και σε ορισμένα σημεία – παρά την υψομετρική τους θέση – παρατηρείται υγρασία και έντονες προσβολές από τον μύκητα.

Το 2024 ήταν χρονιά-σχολείο για όλους

Κλείνοντας, ο Θοδωρής Αγγελέλλης τόνισε πως η περσινή παραγωγική χρονιά, με τις υψηλές αποδόσεις αλλά και τις δυσκολίες της συγκομιδής, αποτελεί «σχολείο» για παραγωγούς και γεωπόνους. Η εμπειρία από τις πολυετείς καλλιέργειες, όπως η ελιά, πρέπει να καθοδηγεί τις αποφάσεις και τις πρακτικές μας.

Η ελαιοπαραγωγή στη Λέσβο μπαίνει σε μια χρονιά προκλήσεων. Η παρενιαυτοφορία, οι ασθένειες και η ξηρασία περιορίζουν την αισιοδοξία για υψηλή απόδοση. Ωστόσο, με σωστή διαχείριση και έγκαιρη ενημέρωση, η νέα καλλιεργητική περίοδος μπορεί να αποτελέσει θεμέλιο για ένα καλύτερο μέλλον στους ελαιώνες του νησιού.

Δείτε εδώ το βίντεο από την αυτοψία στον ελαιώνα της Λέσβου: