Ανάμεσα σε εκείνους τους «ξένους» που έβαλαν τα θεμέλια του πνευματικού ρεύματος στη Λέσβο είναι αδιαμφισβήτητα η Αγγλίδα Άντζελα Φάρμερ και ο Ολλανδός Βίκτορ βαν Κούτεν, μαθητές του διάσημου γκουρού της γιόγκα, ΒΚΣ Ιγενγκάρ. Από τη δεκαετία του 1980, το ζευγάρι διοργάνωνε μαθήματα γιόγκα στον Μόλυβο, ενώ το 2006 δημιούργησαν το «σπίτι της γιόγκα» στην Εφταλού.

Ως κεντρικές μορφές της γιόγκα παγκοσμίως, αφού η Αντζελα είναι η δημιουργός του στρώματος yoga-mat και χαίρουν διεθνούς αναγνώρισης και οι δύο, δεν θα μπορούσαν να λείπουν από ένα αφιέρωμα για την ευεξία στη Λέσβο. Το κέντρο αυτό, χτισμένο σε έναν ελαιώνα στη θέση ενός αρχαίου κεραμοποιείου, αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς η φύση και η πνευματικότητα μπορούν να συνυπάρχουν.

Το ζευγάρι, η 86χρονη Άντζελα και ο 85χρονος Βίκτορ παραμένουν ενεργοί, αλλά περισσότερο σοφοί...Η Άντζελα συνεχίζει να διδάσκει γιόγκα, ενώ ο Βίκτορ ειδικεύεται στο θεραπευτικό μασάζ και προσφέρει τις υπηρεσίες του ακόμα και σε ντόπιους που δεν συμμετέχουν στα σεμινάρια. «Υποδεχόμαστε ανθρώπους από τη Βραζιλία, την Αυστραλία, τις Φιλιππίνες και άλλες χώρες. Τα προγράμματά μας διαρκούν από μία έως δύο εβδομάδες και περιλαμβάνουν πέντε ώρες γιόγκα την ημέρα», εξηγεί ο Βίκτορ.

Η φιλοσοφία τους βασίζεται στην ενέργεια της Λέσβου και στην ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να συνδεθεί με τον εαυτό του. «Η γιόγκα που διδάσκουμε δεν είναι μόνο σωματική άσκηση. Βοηθάμε τον κόσμο να ανακαλύψει μέρη του σώματός του όπου κρύβονται συναισθήματα, συχνά θλίψη ή πόνος. Είναι μια διαδικασία βαθιά ανακουφιστική», προσθέτει η Άντζελα.

Εδώ και 45 χρόνια

Η Αντζελα από την Αγγλία και ο Βίκτωρ από την Ολλανδία διδάσκουν γιόγκα εδώ και 45 χρόνια. Βρίσκονται στον Μόλυβο εδώ και δεκαετίες και το 2005 άνοιξαν το «Σπίτι της Γιόγκα» στην Εφταλού. Η Αντζελα θυμάται ακόμα τον αείμνηστο δήμαρχο Μολύβου Δούκα να της προτείνει να κάνει μία ομιλία για να δείξει τι είναι η γιόγκα στο Κάστρο του Μολύβου, γιατί κάποιοι «ξεσηκώνονταν» μη σπιλωθεί η ορθόδοξη θρησκεία από τη διδασκαλία. Η επίδειξη πήγε πολύ καλά και για πολλές ντόπιες γυναίκες η γιόγκα έγινε η γυμναστική τους. Μπορεί να μην συνεννοούνταν με την Αντζελα λόγω γλώσσας, αλλά η φωνή τους όταν ρωτούσαν πού θα γίνει το επόμενο μάθημα, ηχεί ακόμα στα αυτιά της: «Γιόγκα; Κάστρο;».

Η γιόγκα φέρνει επίγνωση

«To τραύμα βρίσκεται μέσα στο σώμα μας. Και όταν αρχίζουμε να νιώθουμε την αναπνοή μας, τότε το τραύμα επιβραδύνεται. Όταν ακούς την αναπνοή σου να διαπερνά το σώμα σου, υπάρχουν σημεία που νιώθεις την ένταση γιατί η αναπνοή σου δυσκολεύεται σε κάποιες περιοχές του σώματός σου

Εκεί πρέπει να δώσεις χρόνο στον εαυτό σου, να φέρεις επίγνωση εντός σου, εκεί που φωλιάζει το τραύμα, εκεί που κρατάς το στρες.

Έτσι αυτό το μέρος του σώματος, όπου κλείνεις το τραύμα, όπου κλείνεις το στρες, όσο το γνωρίζεις, αρχίζεις να το νιώθεις διαφορετικά, να νιώθεις, όπως είπες όταν μπήκες εδώ μέσα, Ανθή, «Ω, είναι ζεστά εδώ», είπες. Αυτό συμβαίνει γιατί αυτό το σημείο του σώματός σου έχει αποκλειστεί εδώ και πολύ καιρό. Οπότε όντας ήρεμος, ήσυχος με τις ασκήσεις yoga θα φέρεις μεγαλύτερη επίγνωση, περισσότερη κίνηση και χώρο. Θα αφιερώσεις χρόνο για εκείνα τα μέρη του σώματός σου που δεν είναι πάντα χαρούμενα.»

Τη ρωτώ τι γίνεται με το τραύμα και το στρες.

Μου εξηγεί ότι το τραύμα και το στρες έρχεται σε όλους. «Αλλά αυτό που κάνουν τα ζώα, είναι όταν τους συμβαίνει, πρώτα να παγώνουν, μετά να τινάζονται και μετά να κινούνται, κι έτσι το αποβάλλουν. Οπότε πρέπει να τιναζόμαστε κι εμείς λίγο, κάτι που γενικώς δεν κάνουμε.

Ο Βίκτωρ αναφέρει ότι το «πάγωμα», αυτό που μας συμβαίνει όταν μας συμβεί κάτι άσχημο, «μειώνει τη θερμοκρασία του σώματος, και μπλοκάρει εντός μας το τραύμα, και αρχίζει να το περιβάλλει με φόβο. «Αν είστε χαρούμενοι με τη ζωή σας και θέλετε να είστε ακόμα πιο χαρούμενοι, η γιόγκα δεν σας βοήθησε» λέει κάπως… αιρετικά συναντώντας την απορία μου.

Η γιόγκα, μου εξηγεί ο Βικτωρ, «είναι ένα μονοπάτι που συνδέει κάθε μικρό κομμάτι του εαυτού και προχωρά όλο και βαθύτερα, σε ένα αόρατο επίπεδο. Κι εκεί δυσκολεύουν τα πράγματα γιατί είναι η ψυχή μας που πρέπει να νιώσουμε»

Πολλοί ξεκινούν τη γιόγκα γιατί νιώθουν ότι είναι κάτι πολύ ενδιαφέρον, γιατί βλέπουν κάτι που κάνουν άλλοι. Και συνήθως βλέπουν με το «μπροστινό μυαλό», και ξεχνούν την πίσω τους πλευρά. Οπότε πρέπει να μπεις μέσα σου, να νιώθεις κάθε σημείο του σώματός σου, και αυτό να σου πει, πώς για παράδειγμα θέλει να κινηθεί ο ώμος σου. Με τον δικό σου τρόπο, όχι με τον τρόπο άλλων, εσένα πρέπει να ακολουθείς, όχι τους άλλους.

Κι όσο νιώθεις τα σημεία του σώματός σου, προσθέτει η Άντζελα, τόσο προχωράς στα υπόλοιπα και η ενέργεια κινείται. Οπότε το να βρίσκεσαι με τον εαυτό σου είναι κάτι πολύ διαφορετικό για τον καθένα, και αυτό είναι το ζητούμενο, να μην προσπαθείς να είσαι κάποιος άλλος.

«Πρέπει να κρατάμε ζεστό το σώμα μας. Και αυτό το κάνουμε με τη χαλάρωση, ακολουθώντας το. Δεν ξέρουμε από πού ερχόμαστε και πού πηγαίνουμε, Όμως πρέπει να αποδεχτούμε ότι είμαστε εδώ και τώρα. Όπως πρέπει να αποδεχόμαστε ότι η αλλαγή είναι δεδομένη, τα πάντα αλλάζουν συνέχεια, μέσα μας, γύρω μας, κάτω μας, όπως το ζούμε με τα ηφαίστεια»…λέει ο Βίκτωρ.

Όμως και οι δύο επισημαίνουν την προσοχή που πρέπει να έχουμε σε όσα λέει το σώμα μας. Να μην το πιέζουμε να πάει κάπου που δεν πηγαίνει, αλλά να ακολουθούμε τις «διαδρομές» τους. Αλλιώς το τίμημα μπορεί να είναι ακριβό. Για παράδειγμα στον Βίκτωρ προκάλεσε κάποιες βλάβες στο πόδι επειδή το «παράκανε» και με μία εγχείρηση και ξανά με γιόγκα επανήλθε.

Η Άντζελα αναφέρει ότι είχε κάποιες πτώσεις λόγω της βιασύνης της, και αυτές τις υπενθύμισαν να παίρνει τον χρόνο της. «Γιατί είμαι πολύ ενθουσιασμένη με τη ζωή και θέλω να πάρω πολλά από αυτήν, όμως οι πτώσεις μου υπενθύμισαν να ηρεμήσω, να δω και να νιώσω περισσότερα και να κάνω λιγότερα».

«Όταν αφήνεις τα πράγματα να φεύγουν, να αποδέχεσαι ότι έγιναν και να προχωράς, τότε κάνεις χώρο στη ζωή σου για τα καινούργια… Οι πιο πολλοί άνθρωποι δεν ζουν με το σώμα τους, είναι αποκομμένοι από αυτό».

Καθώς μεγαλώνεις

«Στο ξεκίνημα της ζωής σου θέλεις εμπειρίες, δράση, αλλά όταν μεγαλώνεις θέλεις να λαμβάνεις ερεθίσματα και να τα νιώθεις, να νιώθεις το νόημά τους μέσα σου και γι αυτό χρειάζεσαι χρόνο», εξηγεί η Αντζελα και προσθέτει:

«Κάποια στιγμή στα 50 σκέφτηκα ότι μπορώ να συνεχίσω να σπουδάζω και να ταξιδεύω. Όμως είπα ότι αν δεν σταματήσω για να βιώσω το σώμα μου θα έχω χάσει την άλλη μισή ζωή μου, δεν θα έχω γνωρίσει εμένα».

Όταν λοιπόν αφιερώνεις χρόνο με το σώμα σου και θες για παράδειγμα να λυγίσεις, αλλά δεν λυγίζει, τότε εσύ καλείσαι να το ακούσεις και να δοκιμάσεις έναν διαφορετικό τρόπο για να λυγίσει και τα καταφέρνεις. Και αυτή η χαρά είναι πολύ μεγάλη. Είναι ένα άλλο είδος ευτυχίας. Γιατί έχεις ανακαλύψει περισσότερα για σένα.