Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (10 Δεκεμβρίου) η «Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο» (RSA) δημοσιοποίησε σήμερα τη νέα της έκθεση, καταγράφοντας την κατάσταση που επικρατεί στις Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές (Κ.Ε.Δ.) στα πέντε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Η έκθεση περιγράφει σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές, είδη πρώτης ανάγκης και υπηρεσίες, με ιδιαίτερη αναφορά στις συνθήκες στη δομή της Λέσβου, αλλά και στις δυσκολίες κατασκευής νέων εγκαταστάσεων.

Στη Λέσβο, πολλοί διαμένοντες, ανάμεσά τους και ευάλωτες ομάδες, ζουν σε σκηνές ή προσωρινές κατασκευές (rubhalls), ενώ έρχονται αντιμέτωποι με το κρύο και την έλλειψη ζεστού νερού.
«Δεν έχει ζεστό νερό στο ντους για να κάνω μπάνιο το παιδί μου», δηλώνει η Fatima, γυναίκα μόνη από το Αφγανιστάν. Τα ντουζ συχνά δεν λειτουργούν, ενώ οι διαμένοντες αναγκάζονται να περιμένουν σε μεγάλες ουρές για πλυντήρια ρούχων. Η RSA σημειώνει ότι βασικά είδη όπως σαπούνι, κουβέρτες και στρώματα παρέχονται κυρίως από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.

Η έκθεση καταγράφει σοβαρά προβλήματα στη σίτιση, με το φαγητό συχνά να χαρακτηρίζεται κακής ποιότητας ή ακόμα και αλλοιωμένο.
«Το φαγητό μυρίζει άσχημα, δεν τρώγεται. Παίρνω μόνο το ψωμί και τα φρούτα για το παιδί μου», αναφέρει η Fatima. Παράλληλα, οι διαμένοντες λαμβάνουν περιορισμένη ποσότητα πόσιμου νερού (συχνά μόλις 1,5 λίτρο την ημέρα) και δεν υπάρχουν κοινόχρηστες βρύσες για πρόσβαση σε καθαρό νερό.

Η υγειονομική περίθαλψη στις δομές παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, με περιορισμένο ιατρικό προσωπικό και ανύπαρκτη κάλυψη εκτός εργάσιμων ωρών. Στη Λέσβο, το ιατρικό δυναμικό αποτελείται από έναν γενικό γιατρό και έναν γυναικολόγο, ενώ οι ανήλικοι με ψυχολογικά προβλήματα δεν έχουν πρόσβαση σε παιδοψυχίατρο.

Οι ταχείες διαδικασίες ασύλου συχνά δεν επιτρέπουν στους αιτούντες να λάβουν την απαραίτητη νομική υποστήριξη, ενώ οι ελλείψεις σε διερμηνείς έχουν οδηγήσει σε καθυστερήσεις και αναβολές συνεντεύξεων.

Στη Βάστρια
Η νέα υπερδομή στη Βάστρια της Λέσβου παραμένει ημιτελής, αντιμετωπίζοντας την αντίσταση της τοπικής κοινωνίας και προβλήματα όπως η υδροδότηση, η οποία σχεδιάζεται να επιλυθεί με αφαλάτωση.

Η έκθεση υπογραμμίζει τον ενεργό ρόλο της ΕΕ στη χρηματοδότηση και εποπτεία των Κ.Ε.Δ. Παρά τις επενδύσεις, παραμένουν σοβαρά κενά στις υποδομές και τις υπηρεσίες, δημιουργώντας αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής διαχείρισης των αιτούντων άσυλο.

Η RSA καλεί την ελληνική κυβέρνηση και την ΕΕ να λάβουν άμεσα μέτρα για την εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης στις δομές φιλοξενίας, θέτοντας ως προτεραιότητα την κάλυψη βασικών αναγκών και την προστασία των ευάλωτων ομάδων.