× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η πανούκλα και το θαύμα του Αγίου Θεοδώρου. Πού βρίσκεται ο χώρος της ομαδικής ταφής που ανασκάπτουν οι αρχαιολόγοι;

Όταν οι συνεχιζόμενες ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου έφεραν στο φως ομαδικές ταφές μουσουλμάνων θυμάτων επιδημίας, στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 26/5/2024

Η πανούκλα και το θαύμα του Αγίου Θεοδώρου. Πού βρίσκεται ο χώρος της ομαδικής ταφής που ανασκάπτουν οι αρχαιολόγοι;
Ο χώρος της ανασκαφής στη βυζαντινή πυλίδα του κάστρου της Μυτιλήνης πριν ένα χρόνο
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Μια ομαδική ταφή στα χρόνια του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, δίπλα στη βυζαντινή πυλίδα του πάνω κάστρου της Μυτιλήνης, αποδεικνύει τις τραγικές στιγμές για τους κατοίκους της πόλης κατά την επιδημία πανώλης που είχε πλήξει τη Μυτιλήνη. Και υπενθυμίζει την ιστορία του λεγόμενου θαύματος του νεομάρτυρα Αγίου Θεοδώρου του Βυζάντιου, που σήμερα Κυριακή 26 Μαΐου, τιμά η πόλη.

Σύμφωνα με όσα είναι γνωστά από ιστορικές πηγές, το 1832 επιδημία πανώλης μάστιζε τον πληθυσμό της Μυτιλήνης με πολλές εκατοντάδες νεκρούς. Οι κάτοικοι και μετά από οδηγίες που είχαν σταλεί από τους γιατρούς της Υψηλής Πύλης, είχαν εγκαταλείψει την πόλη μαζί και οι αρχές, ελπίζοντας ότι θα αποφύγουν τη μετάδοση της νόσου. Εξαίρεση οι κάτοικοι του οικισμού των Τούρκων μουσουλμάνων μέσα στο κάστρο της Μυτιλήνης που παρέμειναν εκεί, πιστεύοντας ότι θα προστατευτούν... από τα τείχη! Όταν άρχισαν να πεθαίνουν, μη μπορώντας να βγουν από τα τείχη και να θάψουν τους νεκρούς τους στα μεγάλα μουσουλμανικά νεκροταφεία της σημερινής Επάνω Σκάλας, φαίνεται ότι επέλεξαν έναν ελεύθερο χώρο πλάι στα τείχη της βυζαντινής πυλίδας που οδηγεί στο κάτω κάστρο στο ύψος του σημερινού επιθαλάσσιου πεσμένου πύργου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η ανασκαφή που πραγματοποιήθηκε στο σημείο αυτό, προκειμένου να ελεγχθεί η υποθεμελίωση των τειχών του βορειοανατολικού περιβόλου που η αναστήλωση του είναι υπό ολοκλήρωση, έφερε στο φώς αυτές τις ταφές που ταυτίζονται χρονολογικά με τις επιπτώσεις από την επιδημία της πανώλης.

Πρόκειται για ταφές και μάλιστα επάλληλες, πρόχειρες που δεν συνάδουν με τα έθιμα των μουσουλμάνων στον τρόπο αντιμετώπισης των νεκρών τους. Η ανασκαφή, όπως έχει πει ο Προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου Παύλος Τριανταφυλλίδης, θα συνεχιστεί προκειμένου να τεκμηριωθεί και ιστορικά το σημαντικό αυτό για την ιστορία της πόλης γεγονός, και μάλιστα οστά έχουν αποσταλεί σε εξειδικευμένα εργαστήρια στο εξωτερικό προκειμένου να επιβεβαιωθεί η αιτία του θανάτου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως είναι γνωστό και αποδεικνύει την με κάθε τρόπο προσπάθεια των τοπικών αρχών να αντιμετωπίζουν την πανώλη με τον τεράστιο για την εποχή αριθμό νεκρών και τη διάλυση κάθε κοινωνικής οργάνωσης, ο Τούρκος Διοικητής της πόλης επέτρεψε την πραγματοποίηση της περιφοράς του λειψάνου του Αγίου Θεοδώρου γύρω από το Μητροπολιτικό ναό, σε κρύπτη του οποίου βρισκόταν κρυμμένο, παρά τις περί του αντιθέτου προτροπές των γιατρών κάποιοι από τους οποίους είχαν έρθει στη Μυτιλήνη από την Κωνσταντινούπολη. Η περιφορά του λειψάνου σαν σήμερα Κυριακή του παραλύτου πριν 192 χρόνια, θεωρείται ότι έσωσε την πόλη και τους ανθρώπους του νησιού από την επιδημία.

Πάντως ενδεικτικό του πανικού των τοπικών αρχών από της επιπτώσεις της επιδημίας είναι το γεγονός του ότι επέτρεψαν την περιφορά του λειψάνου ενός 21χρονου νεαρού άνδρα που είχε εκτελεσθεί δια απαγχονισμού το 1795, δηλαδή μόλις πριν 37 χρόνια. Και μάλιστα με την κατηγορία του αρνητή του Ισλάμ! Ο Διοικητής του νησιού βλέποντας ότι ο κόσμος πέθαινε, έδωσε την άδεια για συγκέντρωση των χριστιανών, τέλεση ιεράς αγρυπνίας και στη συνέχεια λιτάνευσης του Αγίου πλέον, που ξεχάστηκε ότι ήταν... προδότης του Ισλάμ!

192 χρόνια μετά ένα τυχαίο εύρημα θεωρείται ότι μπορεί να οδηγήσει και στην ιστορική τεκμηρίωση των επιπτώσεων της επιδημίας εκείνης και στα όσα είναι γνωστά μέσα από ιστορικές, θρησκευτικές, ενίοτε και... παραθρησκευτικές πηγές.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΑ Βαγγέλης Γκιουγκής μιλά στον Θράσο Αβραάμ για τις 237 αντιστασιακές οργανώσεις, τους χιλιάδες εξόριστους και φυλακισμένους, την αμφισβήτηση των νεκρών του Πολυτεχνείου και τις μαρτυρίες
Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!