Με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, του Συντονιστικού Γραφείου Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ), για τις παράνομες ιπποδρομίες στις Αλυκές Αγίας Παρασκευής, δίνεται εξάμηνη διορία στον Δήμο Δυτικής Λέσβου να υλοποιήσει μέτρα αποκατάστασης των ζημιών σε συνεργασία με την Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενης Περιοχής Βορειανατολικού Αιγαίου του ΟΦΥΠΕΚΑ.

Θυμίζουμε ότι υλικό από ιπποδρομίες στο πλαίσιο τοπικού πανηγυριού της Λέσβου που έγιναν στις 5 Ιουνίου 2023 απέστειλε η Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Βορειοανατολικού Αιγαίου στην Εισαγγελία Πρωτοδικών ζητώντας την ποινική δίωξη όλων των εμπλεκομένων.

Ας σημειωθεί ότι στην περιοχή του Κόλπου της Καλλονής Λέσβου πραγματοποιούνται εδώ και χρόνια ιπποδρομίες παρά τον νόμο, με συχνό φαινόμενο τον τραυματισμό αλόγων. Μάλιστα το καλοκαίρι του 2022, σε συνέχεια σχετικών βίντεο που έφτασαν στα χέρια τοπικών ΜΜΕ και του φιλοζωικού συλλόγου «Κιβωτός Μυτιλήνης», έγινε καταγγελία στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Μυτιλήνης. Επιπροσθέτως, το άτυπο αυτό ιπποδρόμιο βρίσκεται μέσα σε προστατευόμενη περιοχή Natura.

Ο περιβαλλοντολόγος Μιχάλης Μπάκας σε σχέση με τις εξελίξεις από το υπουργείο Περιβάλλοντος κάνει λόγο για «μια απόφαση που επιτέλους βάζει τα πράγματα σε τάξη και ορίζει διαδικασίες ώστε να αποφευχθούν ανάλογες εκδηλώσεις στο μέλλον. Δυστυχώς 45 μέρες μετά την απόφαση, και ενώ βρισκόμαστε εν μέσω κύματος επισκεπτών παρακολούθησης της φύσης, καμία  ενεργεία από τις αρμόδιες υπηρεσίες δεν έχει γίνει για την αποκατάσταση της περιοχής.

Τι λέει η απόφαση:

Η περιβαλλοντικής ζημίας έχει προκληθεί σε δημοτική έκταση που βρίσκεται εντός της προστατευόμενης περιοχής των Αλυκών Αγίας Παρασκευής, στο Δήμο Δυτικής Λέσβου, εξαιτίας:

1) επεμβάσεων διάνοιξης μήκους περίπου 900 μέτρων και πλάτους 7 μέτρων (η διάνοιξη έγινε σε συνέχεια του υφιστάμενου μη αδειοδοτημένου ιπποδρομίου) και την απόθεση ποσοτήτων από πέτρες, βράχια και μεγάλους πλαστικούς σωλήνες στις όχθες του καναλιού που βρίσκεται εντός της παράνομης διάνοιξης

2) της πραγματοποίησης ιππικών αγώνων στις 05.06.2023 και της κίνησης μοτοσικλετιστών εντός της παράνομης διάνοιξης, στους οποίους παραβρέθηκαν περισσότερα από 600 άτομα στο χώρο εντός της παράνομης διάνοιξης και εντός των μεσογειακών εποχιακών τελμάτων, καθώς και της κίνησης αυτοκινήτων εκτός της παράνομης διάνοιξης.

Β. Η περιοχή στην οποία πραγματοποιήθηκαν οι επεμβάσεις:

1. Βρίσκεται εντός της περιοχής του δικτύου NATURA 2000 «GR4110004 - Λέσβος Κόλπος Καλλονής και χερσαία παράκτια ζώνη» που αποτελεί Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

2. Βρίσκεται εντός της περιοχής «GR4110007 - Παράκτιοι υγρότοποι και Κόλπος Καλλονής» που αποτελεί Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

3. Περιλαμβάνει τους τύπους οικοτόπων του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ 3170* - Μεσογειακά εποχικά τέλματα (που αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας) και 2260-Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων (CistoLavenduletalia).

4. Αποτελεί ενδιαίτημα για το είδος πανίδας του Παραρτήματος ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, Ελληνική Χελώνα (Testudo graeca).

5. Αποτελεί κρίσιμο ενδιαίτημα των ειδών πτηνών για το χαρακτηρισμό της ΖΕΠ:

Καστανόπαπια (Tadorna ferruginea), Πετροτουρλίδα (Burhinus oedicnemus), Νανοσκαλίδρα (Calidris minuta), Χαλκόκοτα (Plegadis falcinellus), Αργυροτσικνιάς (Ardea alba) και Μαυροκιρκίνεζο (Falco vespertinus). Αποτελεί επίσης κρίσιμο ενδιαίτημα τροφοληψίας ειδών μεγάλων αρπακτικών του Παραρτήματος Ι της 143/2002 που παρατηρούνται στην περιοχή νότια των Αλυκών Καλλονής: Φιδαετός (Circaetus gallicus), Λιβαδόκιρκος (Circus pygargus), Στεπόκιρκος (C. macroourus), Χειμωνόκιρκος (C. cyaneus).

Γ. Η προκληθείσα περιβαλλοντική ζημία αφορά σε καταστροφή της φυσικής βλάστησης και αλλοίωση των φυσικών ιδιοτήτων του εδάφους στον οικότοπο προτεραιότητας 3170* Μεσογειακά εποχικά τέλματα της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, καθώς και υποβάθμιση του κρίσιμου ενδιαιτήματος για τα είδη πανίδας και ορνιθοπανίδας της εν λόγω περιοχής.

Δ. Τα παρακάτω μέτρα αποκατάστασης ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 9 «Δράση Αποκατάστασης» του Π.Δ. 148/2009, ώστε η πληγείσα έκταση των οικοτόπων 3170* και 2260 να επανακάμψει φυσικά και να αποφευχθεί όχληση στους πληθυσμούς των πουλιών που χρησιμοποιούν την περιοχή για την διαχείμαση και μετανάστευση, ειδικά των ειδών χαρακτηρισμού της ΖΕΠ που χρησιμοποιούν την έκταση για τροφοληψία.

Τα μέτρα να υλοποιηθούν από το Δήμο Δυτικής Λέσβου, εντός εξαμήνου από την ανάρτηση της παρούσας Απόφασης στην ΔΙΑΥΓΕΙΑ, σε συνεργασία με την Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενης Περιοχής Βορειανατολικού Αιγαίου του ΟΦΥΠΕΚΑ.

 Ειδικότερα τα μέτρα αποκατάστασης είναι:

1. Επισκευή της περίφραξης της δημοτικής έκτασης στα σημεία που έχει καταστραφεί και των θυρών στα τρία σημεία εισόδου σε αυτή, εντός εξαμήνου από την υπογραφή της παρούσας απόφασης.

2. Στην εν λόγω δημοτική έκταση απαγορεύεται:

I. η κυκλοφορία όλων των τροχοφόρων οχημάτων πλην αυτών των κτηνοτρόφων που χρησιμοποιούν την έκταση,

II. η εξάσκηση αλόγων,

III. η διοργάνωση επιδείξεων/εκδηλώσεων με άλογα,

IV. η άσκηση αθλητικών δραστηριοτήτων με ανεμόπτερο.

3. Η απαγόρευση της κίνησης οχημάτων και της εξάσκησης αλόγων στην περιφραγμένη δημοτική έκταση θα πρέπει να αναφέρεται ρητά σε κάθε απόφαση του Δήμου Δυτικής Λέσβου που αφορά την εν λόγω περιοχή.

4. Τοποθέτηση ενημερωτικής σήμανσης (στα Ελληνικά και στα Αγγλικά) στα τρία σημεία εισόδου της δημοτικής έκτασης όπου θα αναγράφονται οι παρακάτω πληροφορίες:

- ότι η περιοχή φιλοξενεί τον οικότοπο προτεραιότητας 3170* που βρίσκεται σε φάση φυσικής αποκατάστασης λόγω πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημίας, - ότι απαγορεύεται η χρήση της έκτασης για εξάσκηση αλόγων, διοργάνωση επιδείξεων/εκδηλώσεων, αθλητικών δραστηριοτήτων (ανεμόπτερα κ.α.) εισόδου τροχοφόρων οχημάτων πλην αυτών των κτηνοτρόφων που χρησιμοποιούν την έκταση,

-   οδηγίες για την επικοινωνία με το αρμόδιο ΑΤ Αγίας Παρασκευής σε περίπτωση που γίνει αντιληπτή η παραβίαση των περιορισμών που αναγράφονται στη σήμανση.

5. Για την αποτελεσματικότητα των μέτρων αποκατάστασης, να τεθεί εκτός χρήσης το υφιστάμενο μονοπάτι που είναι παράλληλο με την παράνομη διάνοιξη και διασχίζει τον οικότοπο από τους κτηνοτρόφους που χρησιμοποιούν την έκταση. Για την μετάβαση των κτηνοτρόφων θα πρέπει να γίνεται χρήση του υπάρχοντος οδικού δικτύου (χωματόδρομος Τσικνιά-Αλυκές Καλλονής και ασφαλτόδρομος νότια των Αλυκών Καλλονής).

6. Τα υπολείμματα εδάφους που έχουν μετακινηθεί στο πλάι, εν είδει επιχώματος, κατά τη διάνοιξη, θα πρέπει να επιστραφούν χειρωνακτικά και χωρίς χρήση μηχανημάτων στην προτέρα τους θέση, καθώς περιέχουν φυσικό απόθεμα σπερμάτων και βλαστητικού πολλαπλασιαστικού υλικού και θα συμβάλλουν στην φυσική αποκατάσταση της έκτασης.

7. Να μην γίνεται εκσκαφή καναλιού για τη διευκόλυνση της απορροής των υδάτων από τα τέλματα προς το περιμετρικό κανάλι των Αλυκών Καλλονής τα έτη με υψηλά επίπεδα βροχόπτωσης.

8. Τα παραπάνω μέτρα αφορούν στην πρόληψη περαιτέρω πρόκλησης περιβαλλοντικής ζημίας και στην πρωτογενή αποκατάσταση αυτής και δύναται να τροποποιηθούν – συμπληρωθούν σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι δεν προστατεύεται επαρκώς το περιβάλλον από τη λήψη τους.

Ε. Έλεγχος υλοποίησης των μέτρων.

Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, σε συνεργασία με την Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Βορειοανατολικού Αιγαίου του ΟΦΥΠΕΚΑ, εξουσιοδοτείται για τον έλεγχο και την εφαρμογή των παραπάνω μέτρων αποκατάστασης και την ενημέρωση του ΣΥΓΑΠΕΖ.

Στ. Λοιπές Διατάξεις

Κατά της παρούσας απόφασης επιτρέπεται διοικητική προσφυγή, σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας Ν. 2690/1999 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.

Η μη συμμόρφωση στην παρούσα απόφαση επιφέρει τις διοικητικές κυρώσεις του άρθρου 17 του Π.Δ. 148/2009.

Η παρούσα αναρτάται στην ΔΙΑΥΓΕΙΑ και αποστέλλεται στον υπεύθυνο φορέα εκμετάλλευσης Δήμο Δυτικής Λέσβου, καθώς και στη Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, και με την Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Βορειοανατολικού Αιγαίου του ΟΦΥΠΕΚΑ για τις ενέργειές τους.