Ήταν αρχές Μάη του 1993. Κάποιες μικροενοχλήσεις οδήγησαν τον πατέρα στο Νοσοκομείο του νησιού. Μετά τις πρώτες εξετάσεις ακολούθησε επείγουσα μεταφορά στην Αθήνα, στο Λαϊκό νοσοκομείο. Διάγνωση: καλπάζουσα μορφή καρκίνου στα όργανα της κοιλιακής χώρας.

Οι γιατροί εκτίμησαν ότι ο εναπομείνας χρόνος ζωής ήταν λίγος, ίσως μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού. Βρισκόταν στο τελικό στάδιο. «Θα τον φροντίσουμε όσο γίνεται, όσο μπορούμε», μας είπαν οι γιατροί. Αυξήθηκαν τα παυσίπονα φάρμακα, τόσο η δόση, όσο κι η συχνότητα, ώστε να απαλυνθούν οι πόνοι. Από κοντά κι εμείς: η μάνα, τα παιδιά κι οι νύφες. «Προσέχετέ με παιδιά, θα το περάσουμε κι αυτό», ήταν η φράση του. Και συμπλήρωνε: «βοηθάτε, μη με αφήνετε».


Αυτό ήταν το «τελικό στάδιο» του δικού μας ανθρώπου, ο οποίος μέχρι τότε ήταν υγιής, στα πρώτα χρόνια της συνταξιοδότησής του, που χαιρόταν τα μικρά του εγγόνια. Έκανε σχέδια και όνειρα για μας, όπως κάνουν όλοι οι πατεράδες κι όλες οι μανάδες. Χαίρονται και λυπούνται με τι χαρές και τις λύπες των παιδιών και των εγγονιών τους. Το τέλος ήρθε σύντομα, όπως προβλέφτηκε. Αλλά το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ήταν εκεί, απ' τον διευθυντή μέχρι τις νοσοκόμες και τα «γιατρουδέλια», κατά την προσφιλή του φράση.


«Πρέπει να τραβήξουμε μια γραμμή», «γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε στα έξοδα που χρειάζονται για την αντιμετώπιση των συνανθρώπων. Υπάρχει ένα σημείο που δεν έχεις λόγο να κάνεις κάτι παραπάνω», είπε ο κ. Πνευματικός. Κατόπιν, ως συνήθως, μίλησε για παρερμηνεία. Ας μας επιτρέψει, εκτός της διαφωνίας μας, να πούμε ό,τι αυτή είναι η πολιτική ιδεολογία της Νέας Δημοκρατίας όσο αφορά την παροχή υγείας.


Το τελικό στάδιο στην υγεία είναι διαρκές, τα τελευταία χρόνια. Από τα αγροτικά ιατρεία μέχρι τις χειρουργικές επεμβάσεις. Χωριά και κωμοπόλεις, με πάνω από δυο χιλιάδες κατοίκους έχουν γιατρό μόνο για μία ημέρα την εβδομάδα! Το δε ωράριο του γιατρού εξαντλείται στη συνταγογράφηση φαρμάκων. Τις άλλες μέρες αναλαμβάνουν οι συγγενείς τη μεταφορά του ασθενούς στο Κέντρο Υγείας ή στο Νοσοκομείο, με αύξηση των περιστατικών. Ή με την επίσκεψη σε ιδιώτη με τα αντίστοιχα έξοδα.


Τα δε Κέντρα Υγείας είναι κατ' ευφημισμό Κέντρα, καθότι οι ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό είναι σημαντικές. Ακόμα και σε κεντρικά Κ.Υ. δεν υπάρχουν βασικές ειδικότητες όπως καρδιολόγου, παιδιάτρου, οφθαμλίατρου κ.ά. Αλλά και το ωράριο λειτουργίας τους έχουν σμικρύνει, γιατί οι γιατροί απασχολούνται στα νοσοκομεία. Σε αυτά οι λίστες αναμονής συνεχώς επιμηκύνονται. Πώς να λειτουργήσουν τα χειρουργεία χωρίς τους απαραίτητους αναισθησιολόγους;


Το τελικό στάδιο είναι παρόν σε κάθε βαθμίδα παροχής υγείας, από το ακριτικό νησί έως τα μεγάλα νοσοκομεία των πόλεων. Και μεις είμαστε εν αναμονή αθλητές – ασθενείς, με άγνωστο τερματισμό.