Στις εκλογές της 21ης Μαΐου στην Ελλάδα, αυξήθηκε έντονα η χρήση των social media από κόμματα και υποψηφίους για την προσέγγιση ψηφοφόρων. Τα τελευταία χρόνια, οι παραδοσιακοί τρόποι προσέλκυσης ψήφων, όπως αφίσες ή φυλλάδια χρησιμοποιούνται όλο και λιγότερο. Η συμπερίληψη για πρώτη φορά των 17χρονων εφήβων στην εκλογική διαδικασία, ηλικιακή ομάδα που χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να ενημερωθεί, συνέβαλε, ώστε οι πολιτικές καμπάνιες να τα θέσουν σε βασικό μέσο προπαγάνδας την προεκλογική περίοδο.

Τα προσωπικά δεδομένα παίζουν ένα πολύ μεγάλο και σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εκστρατείες. Με βάση τις προτιμήσεις μας, εμφανίζονται και οι «κατάλληλες» διαφημίσεις ή καλύτερα η κατάλληλη προπαγάνδα: Ένα βίντεο στο TikTok, μια σελίδα πολιτικού ή κόμματος στην αναζήτηση, ένα τυχαίο email, ένα μήνυμα στο κινητό, μια διαφήμιση στο Instagram.

Για παράδειγμα πρώην υπουργός αυτοσαρκάζεται στο TikTok καθώς παραδίδει το υπουργείο εργασίας και τα social media αναδεικνύουν την κάθε στιγμή. Στην εποχή του TikTok κι άλλοι πολιτικοί, προσπαθούν να ενισχύσουν το κόμμα τους με βίντεο όπου βάφονται, κάνουν trends, βίντεο προσιτά και καθημερινά για τον κόσμο. Βίντεο άλλου κόμματος σαρώνει και δείχνει με μαύρα γυαλιά υποψήφιο να χορεύει με μουσική υπόκρουση τραπ κομματιών αναπαράγοντας ένα γνωστό trend του TikTok. Για όσους είναι γλυκατζήδες, άλλη υποψήφια κερνάει σοκολατάκια στην οθόνη μας. «Πάμε κάλπη bro»; Ρωτά ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ στην περίπτωση του πρωθυπουργού τα backstage συζητήθηκαν αρκετά και φάνηκε να επενδύθηκαν πολλά χρήματα.

«Φαίνεται ότι οι προϋπολογισμοί που κινήθηκαν προς τον ψηφιακό χώρο ήταν δύο με τρεις φορές περισσότεροι από όσο ήταν το 2019 και αυτό σε επίπεδο υποψηφίων» επισήμανε ο επικοινωνιολόγος Μάνος Σιφονιός. Όσον αφορά τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπως το Twitter, το Facebook και το YouTube, τα χαρακτήρισε ως το νέο «μπαλκόνι» της πολιτικής επικοινωνίας «ενώ το μοίρασμα των φυλλαδίων στις πλατείες έγινε το Facebook και το Instagram», πρόσθεσε.

Η Ελλάδα μπαίνει σε δεύτερο εκλογικό γύρο στις 25 Ιουνίου 2023. Και η πολιτική προπαγάνδα προσπαθεί ξανά να είναι... αόρατη και αθόρυβη. Ας έχουμε λοιπόν τον νου μας.

Από πού αντλούν οι καμπάνιες δεδομένα για μας; Θα ρωτήσει κάποιος. Αγοράζουν τα δεδομένα από μεγάλες εταιρείες όπως η Google και η Facebook αλλά ακόμη και από μεσάζοντες δεδομένων και πολιτικούς συμβούλους. Η παροχή δεδομένων είναι τόσο μεγάλη, η ζήτηση τους ακόμη μεγαλύτερη, ώστε να έχει στηθεί μία μεγάλη βιομηχανία επιρροής ψηφοφόρων.

Άλλες πηγές δεδομένων μπορεί να είναι:

- επίσημα αρχεία εγγραφής ψηφοφόρων
- βάσεις δεδομένων υποστηρικτών
- δημοσκοπήσεις και τηλεφωνικές έρευνες
- αποτελέσματα προσέλευσης και σταυροδοσίας υποψηφίων από προηγούμενες εκλογές

Δεδομένα όπως από πού ψωνίζουμε, τι αγοράζουμε, τι δημοσιεύουμε online και η εκπαίδευσή μας, δίνουν στα πολιτικά κόμματα περισσότερες πληροφορίες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να μπορέσουν να προσαρμόσουν τις διαφημίσεις τους και εν τέλει να φτάσουν μπροστά στα μάτια μας.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ, Ο ΑΛΛΟΣ ΜΟΥ ΕΑΥΤΟΣ

Οι αναρτήσεις, ο τρόπος που εκφραζόμαστε σε δημοσιεύσεις, ακόμα και ένα θαυμαστικό που μπορεί να βάλουμε στο τέλος μιας πρότασης, συνδέουν το πάζλ της προσωπικότητας, του ιντερνετικού εαυτού μας. Μπορεί να ακούγεται βαρετό, όμως ακόμα και το ποιο χρώμα συνήθως προτιμάμε στις φωτογραφίες ή ένα ποστ μας υπέρ του περιβάλλοντος είναι χρήσιμα στοιχεία για τα πολιτικά κόμματα που θέλουν να προσεγγίσουν ψηφοφόρους. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν τις εκστρατείες στον εντοπισμό των ζητημάτων που ενδιαφέρουν τους ψηφοφόρους και μπορούν ακόμη και να εντοπίσουν τους πολιτικούς παράγοντες επιρροής μαθαίνοντας ποιος διαμορφώνει το πολιτικό αφήγημα.

ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ

Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός της ΔΕΚΑ μαζί με την Tactical Tech παρουσιάζει τον «Οδηγό Ψηφοφόρου». Διάβασέ τον και δες μερικές συμβουλές για το τι να κάνεις

Σε συνεργασία με την Tactical Tech, τα περιεχόμενα του Voter's Guide βασίζονται στην εκτενή έρευνα που διεξήγαγε η «Ομάδα Δεδομένων και Πολιτικής» με συνεργάτες από περισσότερες από 20 χώρες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία και τα προσωπικά δεδομένα χρησιμοποιούνται για να επηρεάσουν την πολιτική γνώμη.