Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΖΩΡΑΣ*

Δευτέρα 20 Μαρτίου 2023. Στους φιλόξενους και επιβλητικούς χώρους του δημαρχιακού μεγάρου της ιστορικής, ηρωικής και δημοκρατικής Καισαριανής, το ΠΑΔΟΠ (Παρατηρητήριο Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης), με πρόεδρο τον Πάνο Τριγάζη, απονέμει το Βραβείο Ειρήνης «Νίκος Νικηφορίδης» 2023. Παρών βεβαίως ο δραστήριος, ακούραστος, σπουδαίος δήμαρχος Καισιαριανής, Χρήστος Βοσκόπουλος, ως οικοδεσπότης.

Παραλήπτες του βραβείου φέτος «αφενός η κίνηση “Συνύπαρξη” της Λέσβου για την εξαιρετική δράση της υπέρ της ελληνοτουρκικής φιλίας και αφετέρου ο Σύνδεσμος Νέων “Μπέρτραντ Ράσελ” στο πρόσωπο του εκ των ιδρυτών του και γενικού γραμματέα του, Νίκου Κιάου, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 60 χρόνων της πρωτοπόρας εκείνης κίνησης» (Πάνος Τριγάζης, «Νεολαιίστικα φωτεινά ορόσημα», «Εφ.Συν.», 20.3.2023).

Ο βραβευθείς Νίκος Κιάος, μαζί με τον Μιχάλη Σταθόπουλο, πρώην πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, αποκληθέντα και πρύτανη της Ειρήνης, τον Πάνο Τριγάζη και άλλους εξίσου σημαντικούς, συγκροτούν τον σύγχρονο κύκλο κορυφαίων προσώπων για την υπεράσπιση της ειρήνης, σε κάθε επίπεδο, και της διεθνούς ύφεσης. Αποτελούν άξιους συνεχιστές του Νίκου Νικηφορίδη, μοναδικού εκτελεσθέντος το 1951 γιατί υπέγραψε ένα φιλειρηνικό κείμενο, τη «Διακήρυξη της Στοκχόλμης», του Μιχάλη Περιστεράκη, τον οποίο είχα την τιμή να γνωρίσω και να απολαύσω τη γοητεία του πνεύματος και των λόγων του, της Ελλης Αλεξίου, του Πέτρου Κόκκαλη, του Αλμπέρ Καμί, του Μπέρτραντ Ράσελ και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

Και έρχομαι τώρα στην «Κίνηση Πολιτών Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο». Τέλη 1998, εκλεγμένος καθηγητής από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, φτάνω, μέσω Γερμανίας και Αθηνών, και εγκαθίσταμαι στη Μυτιλήνη. Στις αρχές του 1998 είχε ιδρυθεί με έδρα τη Μυτιλήνη η «Κίνηση Πολιτών» στην οποία ήδη αναφερθήκαμε. Σπεύδω αμέσως να ζητήσω την εγγραφή και ένταξή μου ως μέλος. Και έτσι είχα τη μεγάλη τιμή να με δεχθεί η Κίνηση στις γραμμές της. Ηταν η πρώτη μου επαφή με συλλογική έκφραση της κοινωνίας της Μυτιλήνης.

Εκεί λοιπόν είχα την τύχη να γνωρίσω, και φιλικά, πρόσωπα για τα οποία σεμνύνεται η κοινωνία της πόλης και γενικότερα της Λέσβου. Τον ιστορικό δήμαρχο Μυτιλήνης Στρατή Πάλλη, τον Γιάννη Μπουρνού, σήμερα βουλευτή Λέσβου του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., ο οποίος και εκπροσώπησε στην εκδήλωση τον πρόεδρο Αλέξη Τσίπρα μαζί με τον πρέσβη Βαγγέλη Καλπαδάκη, τον Γιάννη Παυλή, τον Σωτήρη Φράγκο, τον Απόστολο Κομνηνάκα, τον Στρατή Πόθα, τον Στρατή Μπαλάσκα, τον Θοδωρή Παραδέλλη, τον Βασίλη Τεντόμα, τον Δημήτρη Μάντζαρη, τον Ηρακλή Πιτσιλαδή, τη Νέλη Χατζηδάκη-Παυλή, την αείμνηστη Καίτη Χατζηδάκη-Παντελάρα, τη Μάρω Μπουρνού, τη Νίκη Βαγιάννη, τη Βάσω Χοχλάκα και άλλες και άλλους, τους οποίους ο περιορισμένος χώρος της εφημερίδας δεν μου επιτρέπει να αναφέρω.

Η Νέλη Χατζηδάκη-Παυλή μαζί με τις κυρίες Μαρία Ιωάννου και Αδαμαντία Πετρίδη, που εκπροσωπούν τη νέα γενιά της Κίνησης, παρέλαβαν κατά την εκδήλωση και εκ μέρους της το Βραβείο Ειρήνης «Νίκος Νικηφορίδης» 2023. Αντιγράφω από την Ιδρυτική Διακήρυξη της Κίνησης: «Το Αιγαίο δοκιμάζεται από την ένταση. Επιθετικοί κύκλοι της Τουρκίας αμφισβητούν αναφαίρετα δικαιώματα της Ελλάδας. Όπλα συσσωρεύονται στην περιοχή.

»Οι λεγόμενοι λαθρομετανάστες, άνδρες και γυναικόπαιδα, διωγμένοι από την πείνα, την εθνική και πολιτική καταπίεση, αποβιβάζονται συχνά στις ακτές μας αναζητώντας μοίρα στον ήλιο. Αλβανοί και άλλοι μετανάστες, νόμιμοι ή παράνομοι, προσπαθούν να επιβιώσουν ανάμεσά μας. Τσιγγάνοι αναζητούν ένα ασήμαντο εισόδημα, με το ιδιόμορφο εμπόριό τους, υπερασπίζοντας τον δικό τους τρόπο ζωής και τα έθιμά τους».

Ειρήνη, δημοκρατία, κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα συγκροτούν αδιάρρηκτη σχέση. Απαράμιλλο και ηρωικό πολιτικό πρόσωπο του κινήματος ειρήνης υπήρξε ο Γρηγόρης Λαμπράκης. Βουλευτής Πειραιά και Νήσων από τις εκλογές του 1961, ως ανεξάρτητος συνεργαζόμενος με το ΠΑΜΕ, εκλογική έκφραση τότε της Αριστεράς. Ξεκινούσε τους λόγους του, η ηγετική αυτή μορφή, πάντα ως εξής:

«Κατεβαίνουμε στις εκλογές με δύο κύριες επιδιώξεις. Την ειρήνη και τη δημοκρατία. Ειρήνη σημαίνει μια χώρα χωρίς βάσεις και πυραύλους. Χωρίς πυρηνικά. Σε φιλικές σχέσεις με τους γειτονικούς λαούς που δεν πρέπει να δηλητηριάζονται από τον εθνικισμό και τον μιλιταρισμό. Δημοκρατία σημαίνει ισοτιμία, ισονομία και δικαιοσύνη ανάμεσα σε όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως πολιτικών φρονημάτων».

* Ο Κώστας Ζώρας ομότιμος καθηγητής, πρώην αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου