Η Ιστορία, τα βιβλία της, ξέρουμε από το σχολειό, γράφεται από τους συγγραφείς, ιστορικούς και μη. Συχνά διαφωνούμε μεταξύ τους, για το πόσο είναι πραγματικά, αληθινά τα θέματα που διαπραγματεύονται, τα στοιχεία που αναφέρουν. Γνωστή είναι φράση και άποψη ''την ιστορία την γράφουν οι νικητές''. Κι εννοείται όπως τους βολεύει. Σημαντικά γεγονότα αποσιωπούνται, στοιχεία κρύβονται. Το ονομαζόμενο εθνικό αφήγημα επικρατεί, επισκιάζει την πραγματικότητα. Αυτό συμβαίνει σ' όλες τις χώρες, σ' όλους τους λαούς. Κυρίως ωραιοποιημένα είναι τα γραπτά των σχολικών βιβλίων, ιδίως τα παλαιότερα. Όμως τα παιδιά γνωρίζουν, οι δάσκαλοι έχουν κι άλλες πηγές. Εξ άλλου όλοι αναφέρονται στο πολλαπλό βιβλίο.

Όταν αφήσουμε ελεύθερα τα παιδιά, να ψάξουν, να ερευνήσουν ανακαλύπτουν θαυμάσια πράγματα. Ανοίγουν βιβλία, επισκέπτονται βιβλιοθήκες και αρχεία, συνομιλούν με επιστήμονες, αλλά και με απλούς ανθρώπους. Συγκεντρώνουν εξαιρετικό υλικό. Κι όσο πιο ελεύθερα τα αφήσουμε τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματά τους. Αλλά κι αν ''κρύψουμε'' κάτι αυτό θα είναι για λίγο. Παραδείγματα πολλά, από τη νεότερη Ιστορία, έως τα πρόσφατα γεγονότα.
Η Ιστορία γράφεται και καταγράφεται, πρωτίστως, τότε που συμβαίνουν τα γεγονότα, στον πραγματικό χρόνο. Αρκετές φορές οι πρωταγωνιστές της δεν το γνωρίζουν, νομίζουν ότι συνεχίζεται η ζωή, έχει ξημερώσει η καινούργια μέρα. Δεν δίνουν σημασία στις πράξεις και κάποιοι στις παραλήψεις τους. Κατόπιν ανακαλύπτουν ότι ήταν κι αυτοί εκεί, ήταν παρόντες και το γεγονός ήταν σημαντικό. Γράφουν Ιστορία, χωρίς να το γνωρίζουν.
Έτσι συνέβη και με τις τρεις γιαγιάδες της Σκάλας Σκαμιάς. Μια μέρα, το καλοκαίρι του 2015, εκεί απέναντι απ' την Παναγιά τη Γοργόνα, τάισαν με το μπιμπερό ένα βρέφος. Μιας μάνας, πρόσφυγα, που βγήκε απ' τη θάλασσα, που αναζητούσε μαζί με πάρα πολλούς άλλους, καλύτερη ζωή, τρόπο να αλλάξει τη μοίρα της. Έκαναν σαν να ήταν το μωρό της γειτόνισσας τους, που είχε δουλειά, είχε πάει στον φούρνο ή για να μαζέψει ελιές. Έτσι που γίνεται χρόνια και χρόνια. Σήμερα ίσως να τις κατηγορούσαν ό,τι βοήθησαν άτομα για παράνομη είσοδο στη χώρα μας. Κι αυτό δεν εικασία. Γιατί στις μέρες διώκεται η βοήθεια, η υποστήριξη σε αυτούς τους ανθρώπους. Συνέχισαν να βοηθούν, όπως μπορούσαν.
Πέρασαν τα χρόνια, μας άφησαν χρόνους οι τρεις γιαγιάδες. Πρώτη πέθανε, πριν τέσσερα χρόνια, η Μαρίτσα Μαυραπίδου, την ακολούθησε η Ευστρατία Μαυραπίδου πριν ένα χρόνο και προχθές μας αποχαιρέτησε η τελευταία, η Αιμιλίας Καμβύση.
Θα τις θυμόμαστε, θα τις αναπολούμε για πάντα. Για την ανθρωπιά τους, έστω κι αν έκαναν μια απλή καθημερινή κίνηση. Η φωτογραφία τους, που ταΐζουν ένα βρέφος είναι ιστορική. Πρέπει, όσο το δυνατό συντομότερα, να μπει στα σχολικά βιβλία. Όπως έγινε με τον παπα – Στρατή. Και να συμπληρωθεί μ’ αυτή του κυβερνήτη του λιμενικού Κυριάκου Παπαδόπουλου. Οι συνάνθρωποί μας αυτοί έπραξαν το άγραφο χρέος του ανθρωπισμού. Όπως έκαναν και τόσοι άλλοι στη Λέσβο και στα άλλα νησιά. Τους άλλους, τους μαυρόψυχους ας τους αφήσουμε στη λήθη του χρόνου.
Καλό κατευόδιο γιαγιά Αιμιλία, χαιρετίσματα στις γιαγιάδες.