Ο γεωπόνος Βασίλης Γάλλος παραχώρησε συνέντευξη στο ραδιόφωνο «Στο Νησί 99 FM» και την εκπομπή «Το τεφτέρι του μανάβη», μίλησε για τις ευεργετικές επιπτώσεις που έχουν οι παρατεταμένες χαμηλές θερμοκρασίες στα ελαιόδεντρα της Λέσβου αλλά και για την ανάγκη οι ελαιοπαραγωγοί να προχωρήσουν σύντομα σε κατάλληλες παρεμβάσεις για να αντιμετωπίσουν παθογόνους μύκητες που προσβάλουν τα δέντρα τους όπως είναι το κυκλοκόνιο, το γλοιοσπόριο, η σαπιοβούλα και το φόμα.

«Το κρύο, τις πρώτες ημέρες του Φλεβάρη, στις περισσότερες περιοχές της Λέσβου κυμάνθηκε από – 2 ως - 4 βαθμούς κελσίου. Κι αυτό σημαίνει ότι δεν έκανε σοβαρές ζημιές στα δέντρα. Αναφέρομαι κυρίως στις ελιές αλλά και σε άλλα δέντρα όπως είναι λεμονιές, πορτοκαλιές κλπ. Κι οι λίγες ζημιές εντοπίζονται εκεί που υπήρχε συσσώρευση ψύχους. Έτσι λοιπόν πολύ λίγες αρνητικές επιπτώσεις από το ψύχος. Όμως έχουμε πολλές θετικές επιπτώσεις.

Το ψύχος θα βοηθήσει πάρα πολύ στην ανθοφορία των δέντρων, στο «φρενάρισμα» πολλών ασθενειών και εντόμων. Αυτό σημαίνει πως το επόμενο διάστημα θα έχουμε μια πιο ήπια εξέλιξη των ασθενειών.

Συνεπώς μέχρι τώρα το κρύο λειτούργησε ευεργετικά. Βέβαια ήταν περιορισμένο. Διότι ο φετινός χειμώνας ήταν ήπιο και με θερμοκρασίες γύρω στους 10 βαθμούς κελσίου. Αυτό είχε ως συνέπεια να περιοριστεί η ανθοφορία στα καρποφόρα δέντρα και σε πολλές περιπτώσεις ο καιρός ξεγέλασε τα δέντρα. Επίσης ξεγέλασε πολλούς παραγωγούς που ξεκίνησαν να κλαδεύουν τις ελιές τους νωρίς».

Ο κ. Γάλλος τόνισε πως η αυξημένη υγρασία που είχε το νησί της Λέσβου κατά τους προηγούμενους μήνες, ιδιαίτερα τις πρωινές σε συνδυασμό με τις σχετικά υψηλές θερμοκρασίες, είχε ως συνέπεια να έχουμε και αυξημένες προσβολές από το κυκλοκόνιο. Διότι το δέντρα και το φύλλωμα τους ήταν βρεγμένο για πολλές ώρες της ημέρας και για μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι ίδιες συνθήκες βοήθησαν να συντηρηθεί το γλοιοσπόριο και άλλες ασθένειες.

Μεγάλο πρόβλημα το κυκλοκόνιο

«Το κυκλοκόνιο είναι ένας μύκητας που κάνει πολύ μεγάλη ζημιά στην ελιά. Είναι ο δεύτερος πιο σημαντικός εχθρός της ελιάς μετά τον δάκο και έχει μεγάλη εξάπλωση στο νησί της Λέσβου. Διότι οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι ευαίσθητες σε αυτόν. Πολύ γρήγορα αναπτύσσεται, κολλάει στα φύλλα τόσο της αδραμυτινής όσο και της κολοβής. Το ίδιο ισχύει και για την ποικιλία της λαδολιά.

Πρόκειται για ένα μύκητα που αναπτύσσεται σε θερμοκρασίες από 5 ως 30 βαθμούς κελσίου. Με άριστη θερμοκρασία (για την ανάπτυξη του) από τους 15 – 18 βαθμούς σημαίνει ότι έχουμε μια μεγάλη παραγωγική περίοδο του κυκλοκονίου, παράγονται συνεχώς σπόροι και μόλις είναι κατάλληλες οι συνθήκες του περιβάλλοντος κολλάνε στα φύλλα της ελιάς και αρχίζουν να αναπτύσσονται.

Δεν πολλαπλασιάζεται εύκολα από τα φύλλα που έχουν πέσει στο έδαφος, αλλά από τα φύλλα που έχουν προσβληθεί και βρίσκονται πάνω στο δέντρο.

Μια σοβαρή προσβολή μπορεί να προκαλέσει πτώση φύλλων κυρίως μέσα στην άνοιξη. Επίσης μπορεί να προκαλέσει πτώση καρπών και ανθέων. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για μια ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε ακαρπία τεράστιες περιοχές» τόνισε ο έμπειρος γεωπονός.

Χρειάζεται συστηματική δουλειά από τους ελαιοπαραγωγούς για να αντιμετωπίσουν το κυκλοκόνιο σε βάθος χρόνου. Κι αυτό γιατί είναι πολύ μεγάλη η περίοδος ανάπτυξης τους. Ο κ. Γάλλος τόνισε πως πρέπει να γίνονται τουλάχιστον τέσσερις ψεκασμοί. Επίσης τόνισε πως υπάρχουν σειρά σκευασμάτων χαλκούχα και άλλα που μπορούν να κάνουν πολύ αποτελεσματική δουλειά.

Επικίνδυνος μύκητας το γλοιοσπόριο

«Νομίζω πως την ελαιοκομική περίοδο 2022/2023 την μεγαλύτερη ζημιά στον ελαιώνα της Λέσβου έκανε η σαπιοβούλα. Σε αυτή οφείλεται η πρώιμη καρπόπτωση. Πρόκειται για ένα μύκητα που προσβάλει κυρίως τον καρπό. Συνήθως αναπτύσσεται μετά από προσβολή ή νύξη που κάνει ο δάκος. Έτσι τα πρώιμα χτυπήματα που κάνει ο δάκος στον καρπό δίνουν την δυνατότητα στον μύκητα αυτό να μπει να στον καρπό και να τον προσβάλει. Η καρπόπτωση που καταγράφηκε από τον Ιούλιο ως τον Σεπτέμβριο οφείλεται σε αυτόν το μύκητα.

Όσο αφορά το γλοιοσπόριο, κατά περιοχές κάνει μεγάλη ζημιά. Επισκέψεις που έχω κάνει σε Γέρα, Πλωμάρι, Άντισσα, έχουμε σημαντικές προσβολές. Στα ελαιοκτήματα που ξεκινά αργά η συγκομιδή κάνει πολύ μεγάλη ζημιά. Μετά την προσβολή που κάνει ο δάκος στον καρπό μπαίνει ο μύκητας του γλοιοσπορίου. Κι έτσι έχουμε σάπισμα του καρπού, πτώση του καρπού και μείωση της ποιότητας του λαδιού.

Το γλοιοσπόριο αναπτύσσεται κατά την ωρίμανση του καρπού, όμως τα τελευταία χρόνια έχει αποδειχθεί ότι προσβάλει και τον ανθό, και τα φύλλα και μικρούς βλαστούς.  Έτσι το γλοιοσπόριο πρέπει να αντιμετωπισθεί και την άνοιξη (προανθικά) και πριν την συγκομιδή. Όμως πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν οι επεμβάσεις στις αρχές του Ιουνίου μαζί με την δακοκτονία. Αυτή την χρονική περίοδο βρίσκουμε το γλοιοσπόριο σε τέτοιο επίπεδο που μπορούμε να το καταπολεμήσουμε καλύτερα.  

Το φόμα μια ασθένεια ξύλου

Το φόμα είναι ένας μύκητας ξύλου που προσβάλει μικρούς βλαστούς με πάχος μέχρι 10 εκατοστά. Δεν θα συναντήσουμε τον μύκητα σε κορμούς και κλόνους. Αλλά θα το δούμε σε μικρά ξερά κλαδιά. Οι ουσιαστικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση του είναι καλό κλάδεμα πριν από το σημείο που είναι η πληγή. Όπως στο κυκλοκόνιο, έτσι και στο φόμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χαλκούχα σκευάσματα τα οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι κατάλληλα και για την βιολογική γεωργία. Επίσης ο κ. Γάλλος τόνισε πως υπάρχουν και χημικά σκευάσματα που μπορούν να αξιοποιηθούν για την καταπολέμηση του φόμα το χειμώνα ως και τα μέσα του Απρίλη. Δεν είναι κατάλληλη εποχή για την αντιμετώπιση του φόμα το καλοκαίρι και το φθινόπωρο.

Τα κλαδιά με φόμα που απομακρύνονται από τα δέντρα πρέπει να καίγονται γιατί αν παραμείνουν στο έδαφος δίνουν την δυνατότητα στον μύκητα να μεταφερθεί ξανά στα κλαδιά των κοντινών δέντρων.

Δείτε ολόκληρη την συνέντευξη εδώ: