Οι κατολισθήσεις αποτελούν συνοδό φαινόμενο ενός σεισμού και εκδηλώνονται είτε κατά τη διάρκειά του είτε αργότερα. Κύριοι παράγοντες που επιδρούν στην εκδήλωση του φαινομένου είναι η λιθολογία, το υψόμετρο, οι κλίσεις, η σχετική ευστάθεια των πρανών και η απώλεια στήριξής τους καθώς και οι βροχοπτώσεις.

Κατά τη σεισμική ακολουθία της 07 Ιανουαρίου 2023 στη Βόρεια Λέσβο, εκδηλώθηκαν πρωτογενώς αντίστοιχα φαινόμενα (κυρίως καταπτώσεις βράχων) σε περιοχές της πλειόσειστης περιοχής. Η παρουσία σημαντικών διαρρήξεων, ο κατακερματισμός των πετρωμάτων καθώς και οι αναμενόμενες βροχοπτώσεις του διημέρου 10-11 Ιανουαρίου εκτιμάται ότι αυξάνουν τον κίνδυνο για την εκδήλωση φαινομένων και δευτερογενώς.

Στην προκαταρκτική έρευνα, λαμβάνοντας υπόψη την κλίση του εδάφους, προγενέστερες εκδηλώσεις του φαινομένου και επιτόπιες αυτοψίες, εκτιμάται ότι περιοχές που παρουσιάζουν υψηλή επικινδυνότητα είναι οι παρακάτω:

1) Οδικός άξονας Στύψης – Κάπης και ειδικότερα το τμήμα Στύψης – Πελόπης.

2) Οδικός άξονας Μήθυμνας – Συκαμιάς και ειδικότερα το τμήμα Αργένου – Λεπετύμνου.

3) Παραλιακός οδικός άξονας Μήθυμνας – Σκάλας Συκαμιάς και ειδικότερα η περιοχή των Μεγάλων Θέρμων.

4) Τμήματα του αγροτικού δικτύου και των μονοπατιών που εξυπηρετούν ανάγκες των προαναφερόμενων οικισμών.

5) Περιοχές οικισμών που στα ανάντη τους υπάρχουν ασταθή πρανή.
Σύμφωνα με τα παραπάνω προτείνεται η λήψη των παρακάτω άμεσων μέτρων:

1) Ενημέρωση των χρηστών του δικτύου (κατοίκων, αγροτών, περιηγητών) για την αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης κατολισθητικών φαινομένων την επόμενη χρονική περίοδο.

2) Έλεγχος του οδικού δικτύου και λοιπών περιοχών, εντοπισμός, καταγραφή και άρση – κατά το δυνατόν – πιθανών επικινδυνοτήτων.

3) Τοποθέτηση κατάλληλης σήμανσης στα πλέον επικίνδυνα σημεία.

*Ο Ραφαήλ Παλαιοπάνης είναι Πτυχιούχος Γεωγράφος, MSc Φυσικοί κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών