× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Ενθύμηση και μνημοσύνη

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ*

Δημοσίευση 27/6/2022

Ενθύμηση και μνημοσύνη

«Άντε μωρέ παιδιά ας παίξουν τα βιολιά, τα λαούτα, τα σαντούρια, τα τουμπελέκια, τα φυσερά, όπως τότε στην πατρίδα μας», είπε ο αφηγητής στο Κάτω Κάστρο το βράδυ της Δευτέρας. Και έπαιξαν καρσιλαμάδες, συρτά, μπάλους, χασάπικα και τον αέρινο αντικριστό απτάλικο• οι χορευτές του μόλις που πατάνε στη γη. Οι δέσμες φωτός των προβολέων πέφτουν πάνω στον ακριανό, επιθαλάσσιο πύργο. Απ’ τα ανοίγματα των τειχών περνάνε οι φωτισμοί από τη μικρασιατική γης, το χιλιοτραγουδισμένο Αϊβαλί, και τα παράλια του Σαρμουσάκ.

Κλείνεις τα μάτια κι ακούς τις μουσικές απ’ την ορχήστρα παραδοσιακής μουσικής του Μουσικού σχολείου Μυτιλήνης. Δεκαετίες τώρα διακονούν τη μουσική, ευφραίνουν τη ψυχή μας οι μαθητές κι οι καθηγητές του σχολείου• στολίδι για τη Λέσβο.

Ήταν μια βραδιά ενθύμησης και μνημοσύνης στη Μικρά Ασία• για την πατρογονική γη πολλών μας. Ο νους κι η καρδιά διχασμένα. Τραγούδια, μουσικές και χορούς έχουμε στις χαρές, στις γιορτές. Τώρα έχουμε τα 100χρονα της Μικρασιατικής Καταστροφής. «Από ξένο τόπο κι αλαργινό» ακούγεται από την ορχήστρα. Αχ! Πώς ο τόπος γίνεται ξένος, χάνεται, αλαργεύει. Δακρύζεις, δέχεσαι τις μουσικές, τους χορούς ως ενθύμηση και μνημοσύνη. Έτσι αποδέχεσαι, εν μέρει, την ισορροπία στους λογισμούς σου.

Στη σκηνή δρώμενο του μεγάλου διωγμού, από καρσί, κατά την αϊβαλιώτικη λαλιά. Τα καλά χρόνια, τα μπερεκέτια κάθε είδους και μορφής, ως που ήρθε το ξέσπασμα, η φωτιά, ο διωγμός, το φόρτωμα σε λογής λογής πλεούμενα• κι ακολούθησε η φυγή κι ο ερχομός σε νέα γη• η προσφυγιά.

Πίσω μου τα αναστηλωμένα σπίτια του κάστρου. Τα τουρκόσπιτα, που στέγασαν Έλληνες πρόσφυγες, κατά πως λένε οι μαρτυρίες κι οι φωτογραφίες της εποχής. Τώρα ενταγμένα στην ανάπλαση του χώρου που πραγματοποιεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων του νησιού.

Τουρκόσπιτα, προσφυγόσπιτα, οίκοι ανοχής στη συνέχεια, ερείπια κατόπιν και στέγη πολιτισμού στις μέρες μας. Πόσα έχουν να μας αφηγηθούν οι πέτρες, τα χώματα, τα βράχια κι η θάλασσα. Έρχεται και σπάει πάνω στα τείχη. Η αλισάχνη αιωρείται από πάνω μας, συναντά τις φωτεινές δέσμες και φεύγει προς τον ουρανό. Συναντά τις ψυχές των προγόνων μας, συνομιλεί μαζί τους, αλλά και σιωπά.

Φεύγουμε σιωπηλοί, κρατάμε ήχους και εικόνες του χθες και του σήμερα. Χρόνους και χρόνους οι άνθρωποι πάνε κι έρχονται στις δυο στεριές• τη μεγάλη στεριά και το νησί. Κι ανάμεσά τους η θάλασσα, να τους ενώνει και να τους χωρίζει, κατά περίπτωση. Τ’ αεράκι παίρνει τι θλίψη, τον πόνο όσο γίνεται. Δροσίζεται η ψυχή, αλαφρύνει το βάρος της Ιστορίας. Μας κάνει σκεφτικούς. Να μπορούσαμε να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω. Αν…

*Ο Αριστείδης Καλάργαλης είναι Συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ

Δεκαπενταύγουστος στην Αιβαλιώτισσα Παναγιά

Στη γιορτή της μητροπολιτικής εκκλησίας της Πολιτείας που πέρασε και εχάθη
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Με αφορμή ένα δημοσίευμα, σαν σήμερα πριν 100 χρόνια

Ο δολοφόνος πάντα επιστρέφει στον τόπο του εγκλήματος-Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Σύσταση ομάδας εργασίας ή ενεργοποίηση των θεσμικών οργάνων για τη διαχείριση μιας καταστροφής;

Πυρκαγιά Νότιας Λέσβου 23 Ιουλίου 2022-Γράφει ο ΡΑΦΑΗΛ ΠΑΛΑΙΟΠΑΝΗΣ*
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Νόμιμες επισυνδέσεις»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ*
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Στην Παναγιά της Πέτρας

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ

Ο πατέρας μου πλάι στο άψυχο κορμί ενός πεντάχρονο κοριτσιού στον Έβρο!

Ιστορίες ενός φοβητσιάρη γιού….
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΑΧΙΝΟΣ

Πατήστε τον Αχινό, 12/8/2022

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Bατερά και Βρισαγώτες

Γράφει ο ΙΓΝΑΤΗΣ ΨΑΝΗΣ
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό,11/8/2022

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό, 11/8/2022

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ξεδιψώντας με τη «Μνήμη του Νερού»…

Γράφει ο ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΓΟΣ*
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η Κυριακή αργία στην Οθωμανική Λέσβο του 1909 – 1911

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ