Το ένα της μάτι στο Ιντλίμπ και το άλλο στο Μανμπίτζ έχει η Τουρκία στη βόρεια Συρία, με το πρώτο να αποτελεί το τελευταίο προπύργιο των ανταρτών που μάχονται τον Άσαντ και των τζιχαντιστών της Αλ Κάιντα και συναφών τρομοκρατικών ομάδων και το δεύτερο να παραμένει υπό τον έλεγχο των Κούρδων και των Αμερικανών.

Οι κύριες προτεραιότητες της Άγκυρας, τώρα, είναι να διατηρηθούν οι δυνάμεις του ρωσικού και συριακού στρατού, μακριά από το Ιντλίμπ και να εξασφαλιστεί η οριστική αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Μανμπίτζ και τα εδάφη, που βρίσκονται ανατολικά του ποταμού Ευφράτη.

Αυτές οι δύο επιδιώξεις θα κατευθύνουν τις διπλωματικές ενέργειες της Τουρκίας για τις επόμενες εβδομάδες, ίσως και μήνες και απαιτούν λεπτές διαπραγματεύσεις τόσο με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, όσο και με τη Ρωσία, εάν η Άγκυρα θέλει να προχωρήσει στη βόρειας Συρία, όπως έχει εξαγγείλει ο Ερντογάν.

Με την αποφασιστικότητα της Ουάσινγκτον να περιορίσει το Ιράν και τη Ρωσία από το να εδραιώσουν την ισχυρή τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, μέσω της Συρίας, η Άγκυρα μοιάζει σαν να βρίσκεται στη μέση, κοιτάζοντας πότε προς την Ανατολή και πότε προς τη Δύση.

Στο ίδιο καζάνι βράζουν και οι σχέσεις του Ερντογάν με Τραμπ και Πούτιν.

Παρά τις πολλές συνομιλίες και επισκέψεις του Τούρκου προέδρου σε Μόσχα και Ουάσινγκτον, η Άγκυρα έχει σημειώσει πολύ μικρή πρόοδο μέχρι στιγμής αποσπώντας μόνο κάποιες θετικές δηλώσεις σχετικά με την αποφασιστικότητα να συνεχιστεί η στενή τους συνεργασία για την υπερνίκηση των μεταξύ τους διαφορών, σε σχέση με τη Συρία.

Χωρίς να κρύβει την απογοήτευσή του από την Ουάσινγκτον, ο Ερντογάν προειδοποίησε για άλλη μια φορά τις ΗΠΑ, αυτή την εβδομάδα, ότι πλησιάζει η ώρα μιας νέας τουρκικής στρατιωτικής επιχείρησης ενάντια στις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ Μονάδες Προστασίας του Κουρδικού Λαού (YPG) στο Μανμπίτζ.

«Η υπομονή μας δεν είναι απεριόριστη, εξαντλείται. Αν οι τρομοκράτες δεν απομακρυνθούν από το Μανμπίτζ, μέσα σε λίγες εβδομάδες, η περίοδος αναμονής θα λήξει και θα έχουμε το δικαίωμα να προχωρήσουμε τα δικά μας σχέδια» δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος στις 5 Φεβρουαρίου.

Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι οι απειλές των αμερικανικών κυρώσεων δεν θα αποτρέψουν την Τουρκία. Ο Ερντογάν εκτοξεύει, ανά τακτά διαστήματα, αυτές τις απειλές, εδώ και μήνες.

Η Τουρκία υποστηρίζει ότι το YPG και η πολιτική του πτέρυγα, το Κόμμα της Δημοκρατικής Ένωσης, είναι τρομοκρατικές ομάδες και έχει δεσμευθεί να τις εξαλείψει από τη βόρεια Συρία.

Ωστόσο, η εντύπωση στην Άγκυρα είναι όλο και περισσότερο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται υπό μεγάλη πίεση να επιβραδύνει ή και να αλλάξει την απόφασή του να αποχωρήσει από τη Συρία. Το κρατικό τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu ανέφερε αυτή την εβδομάδα ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να στέλνει βαρύ εξοπλισμό στο Μανμπίτζ, παρά την απόφαση του Τραμπ, τον περασμένο Δεκέμβριο να αποσυρθούν τα αμερικανικά στρατεύματα από τη Συρία.

Σε φωτογράφηση που έγινε στις 5 Φεβρουαρίου, φαίνονται 400 φορτηγά φορτωμένα με ηλεκτρικές γεννήτριες και τροχοφόρα οχήματα πολλαπλών χρήσεων και υψηλής κινητικότητας να εισέρχονται στο Μανμπίτζ, το οποίο τη στιγμή αυτή ελέγχεται από το YPG, που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.

Τα νέα της νέας μεταφοράς στρατιωτικού υλικού στο Μανμπίτζ έφθασαν την ώρα που οι αξιωματούχοι της Τουρκίας και των ΗΠΑ συναντιόνταν στην Ουάσινγκτον για να συζητήσουν τις διαφορές τους σε πολλά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της Συρίας. Μικρή πρόοδος φαίνεται να έχει σημειωθεί σε αυτές τις συνομιλίες με επικεφαλής τον υφυπουργό Εξωτερικών, Σουτάτ Ονέλ, και τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντέιβιντ Χέιλ. Η κοινή δήλωση που εκδόθηκε αργότερα απλώς έδειξε ότι οι δύο πλευρές είχαν εκφράσει την αποφασιστικότητα να συνεχίσουν να συνεργάζονται για την επίτευξη περαιτέρω προόδου στη Συρία, την αντιτρομοκρατία, τα θέματα άμυνας και τα δικαστικά και προξενικά τους ζητήματα.

Μικρή πρόοδος μεταξύ των δύο πλευρών και για τη δημιουργία ζώνης ασφαλείας στη βόρεια Συρία, για την οποία η Ουάσιγκτον έχει συμφωνήσει κατ ‘αρχήν και η οποία στοχεύει στην αντιμετώπιση των αναγκών ασφάλειας της Τουρκίας που προκύπτουν από την απειλή του YPG. Ο τουρκικός Τύπος αναφέρει ότι η Ουάσινγκτον πιέζει η ζώνη αυτή να ελέγχεται από μια διεθνή δύναμη, την οποία η Άγκυρα θεωρεί «μη ρεαλιστική» προοπτική.

Η Άγκυρα θέλει τον τουρκικό στρατό και τον πληρεξούσιο της πρώην ελεύθερου Συριακού Στρατού, που αποτελείται τώρα κυρίως από πρώην μαχητές του Ισλαμικού Κράτους και της Αλ Κάιντα να αναλάβουν τον έλεγχο αυτής της ζώνης.

Επιθυμεί επίσης να εγκατασταθούν εκατοντάδες χιλιάδες από τους σχεδόν 4 εκατομμύρια Σύρους πρόσφυγες στην Τουρκία – οι οποίοι έχουν αρχίσει να αποτελούν σοβαρό κοινωνικό και οικονομικό βάρος στη χώρα – στους οικισμούς της ζώνης αυτής.

Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα στοχεύει στην εδραίωση ισχυρής βάσης στη βόρεια Συρία, προκειμένου τελικά να περιορίσει όλες τις κουρδικές φιλοδοξίες για αυτονομία στην περιοχή.

Οι δύο επιχειρήσεις της Άγκυρας : Ασπίδα του Ευφράτη και Κλάδος Ελαίας, που δρομολογήθηκαν το 2016 και το 2018 αντίστοιχα, έδωσαν κάποια αποτελέσματα στην Άγκυρα από αυτή την άποψη. Ωστόσο, δεν επαρκούν για να μετατοπίσουν την ισορροπία εξουσίας στην περιοχή.

Για αυτό η Τουρκία θέλει να αποκτήσει πλήρη στρατιωτικό έλεγχο επί του Μανμπίτζ και σε όλα τα εδάφη ανατολικά του Ευφράτη.

Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέφρασαν ανοιχτά την αντίθεσή τους στην τουρκική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή αυτή, καθώς και την αποφασιστικότητά τους να προστατεύσουν το YPG από τις τουρκικές επιθέσεις.

Δεν αναμένεται να αλλάξει η θέση τους σύντομα, δεδομένου και του αντιτουρκικού κλίματος που επικρατεί στην Ουάσινγκτον μετά τις συμφωνίες του Ερντογάν με τη Ρωσία για τους πυραύλους και τα πυρηνικά.

Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης σοβαρές δυσκολίες στο Ιντλίμπ, όπου προσπαθεί – και αποτυγχάνει – να αποτρέψει τις ρωσικές και συριακές επιχειρήσεις, εκεί.

Η Μόσχα εξακολουθεί να παραπονιέται ότι το μνημόνιο που συμφωνήθηκε μεταξύ του Ερντογάν και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν τον Σεπτέμβριο του 2018 για το Ιντλίμπ δεν τηρείται. Σύμφωνα με το μνημόνιο, η Τουρκία – η οποία έχει εδραιώσει στρατιωτική παρουσία στην επαρχία – όφειλε να εξουδετερώσει την ομάδα Hayat Tahrir al-Sham (HTS) συναφή με την Αλ Κάιντα, που η Μόσχα και η Δαμασκός έχουν δεσμευθεί να εξαλείψουν. Σε αντάλλαγμα, η Μόσχα και η Δαμασκός συμφώνησαν να μην πραγματοποιήσουν επιθέσεις.

Αν και δεν κατηγορεί την Τουρκία άμεσα, η Ρωσία λέει εδώ και εβδομάδες ότι η συμφωνία δεν εφαρμόζεται πλήρως. Η Μόσχα αναφέρει επίσης ότι το HTS έχει πάρει τον έλεγχο του 70% της επαρχίας του Ιντλίμπ, προκαλώντας την επανέναρξη των ρωσικών και συριακών επιχειρήσεων, εκεί.

Γνωρίζοντας τις αυξανόμενες δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Άγκυρα έχει αρχίσει να κατηγορεί τη Δύση ότι υποστηρίζει το HTS, προκειμένου να υπονομεύσει το τουρκικό-ρωσικό μνημόνιο. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου επανέλαβε αυτήν την κατηγορία – την οποία ανέφερε για πρώτη φορά ο Ερντογάν τον Δεκέμβριο του 2018 – κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε με τους συντάκτες της εφημερίδας Hurriyet, την περασμένη εβδομάδα. «Γνωρίζω για ένα γεγονός που μαρτυρά ότι ορισμένες δυτικές χώρες ενθαρρύνουν το HTS και μάλιστα δίνουν χρήματα για να διαπράξουν αυτές τις παραβιάσεις προκειμένου να χαλάσουν το μνημόνιο του Ιντλίμπ» είπε ο Τσαβούσογλου.

Ο ηγέτης της Αλ Κάιντα, Αϊμάν Αλ Ζαουάχρι, άσκησε σκληρή κριτική στην ισλαμική συριακή αντιπολίτευση -και στις παραφυάδες της Αλ Κάιντα- στη Συρία, με νέο βιντεοσκοπημένο μήνυμά του.

Σε αυτό δηλώνει ότι η συριακή επανάσταση είναι απογοητευτική, αφού οι ισλαμιστές «επαναστάτες» έχουν πλέον περιοριστεί σε μια μικρή περιοχή στη βορειοδυτική Συρία, αναφερόμενος στην επαρχία του Ιντλίμπ, το τελευταίο ισλαμικό «εμιράτο». Επικρίνει δε τις ισλαμικές δυνάμεις στη βορειοδυτική Συρία επειδή δίνουν αναφορά στον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν, τον οποίο αποκάλεσε «κοσμικό σουλτάνο».

Να θυμίσουμε ότι ιδρυτής και ηγέτης της Αλ Κάιντα ήταν ο Σαουδάραβας επιχειρηματίας Οσάμα Μπιν Λάντεν μέχρι την σύλληψη και εκτέλεσή του το 2011.

Άγκυρα και Μόσχα είναι σε αντίθεση, όμως, και με το ζήτημα της ζώνης ασφαλείας στη βόρεια Συρία.

Κατά τη συνάντησή του με τους συντάκτες της «Hurriyet», ο Τσαβούσογλου υποστήριξε ότι η Ρωσία δεν ήταν κατ ‘αρχήν αντίθετη στην ιδέα μιας τέτοιας ζώνης. Ωστόσο, η Μόσχα έχει δηλώσει επανειλημμένα τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες ότι οι δυνάμεις του συριακού καθεστώτος πρέπει να μετακινηθούν στην περιοχή, όταν οι αμερικανικές δυνάμεις απομακρυνθούν από εκεί.

Ο Τσαβούσογλου είπε ότι αν οι δυνάμεις του καθεστώτος αναλάβουν τον έλεγχο της βόρειας Συρίας, αυτό δεν θα εξαλείψει τα προβλήματα ασφάλειας της Άγκυρας «επειδή το καθεστώς και το YPG θα μπορούσαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους ενάντια στην Τουρκία».

Και αυτή η παρατήρηση υπογραμμίζει τη δύσκολη κατάσταση της Άγκυρας, καθώς η Ρωσία προσπαθεί ενεργά να ενθαρρύνει μια συμφωνία μεταξύ του καθεστώτος και του YPG στη βόρεια Συρία και έχει επίσης καταστήσει σαφές ότι δεν αντιτίθεται σε ορισμένα δικαιώματα που δίνονται, ήδη, στους Κούρδους της Συρίας.

Υποκριτικά, η Άγκυρα και σε ανώτατο επίπεδο υποστηρίζει ότι το YPG δεν εκπροσωπεί τους Κούρδους της Συρίας με τους οποίους δεν έχει καμία διαμάχη, καθώς τους θεωρεί, όπως είπε ακόμη κι ο Ερντογάν, αδελφούς των Τούρκων.