× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Όταν ο Μάρτιν Χάιντεγκερ πρωτοταξίδεψε στην Ελλάδα

Όταν ο Μάρτιν Χάιντεγκερ πρωτοταξίδεψε στην Ελλάδα-Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Δημοσίευση 1/11/2021

Όταν ο Μάρτιν Χάιντεγκερ πρωτοταξίδεψε στην Ελλάδα
Λέσβος. Υδατογραφία της Ελφρίντε Πέτρι, σύζυγο του Μάρτιν Χάιντεγγερ
' χρόνος ανάγνωσης

Στα 1962 ο Μάρτιν Χάιντεγκερ, με το κρουαζιερόπλοιο «Γιουγκοσλαβία» πρωτοταξίδεψε στην Ελλάδα, στη «γενέθλια γη της Εσπερίας». Το δρομολόγιο περιλάμβανε τη Βενετία, το Ιόνιο Πέλαγος, το Κατάκωλο Ηλείας, την Κόρινθο, το Ναύπλιο, την Κρήτη, τη Ρόδο, τα Δωδεκάνησα, τη Δήλο, τον Πειραιά και την Ιτέα.

Ο κορυφαίος φιλόσοφος, μαζί με τη γυναίκα του Ελφρίντε Πέτρι, την «αγαπημένη του ψυχούλα», όπως την αποκαλεί στην αλληλογραφία τους (Κωστή Παπαγιώργη, "Ο μικρός αραπάκος") επισκέφθηκαν την Ιθάκη, την Ολυμπία, τη Φαιστό, τη Δήλο, την Ακρόπολη, το Σούνιο, τους Δελφούς.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σ’ αυτό το ταξίδι ο Χάιντεγκερ δεν είναι ο γνωστός ταξιδευτής - τουρίστας των κρουαζιερόπλοιων. Είναι ο φιλόσοφος του τοπίου «με τη βοήθεια “ποιητών και νοητών”», με καίρια τα ερωτήματα που τίθενται στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: Διαμονές. Ταξίδι στην Ελλάδα: «Πώς είδε την Ελλάδα ένας ξένος μεγάλος φιλόσοφος;

Ποιες σκέψεις του προκάλεσαν οι αρχαιότητες αλλά και οι ίδιοι οι τόποι, ο Ψηλορείτης, η πεδιάδα της Νεμέας, η κοιλάδα του Πλειστού, ο βράχος του Σουνίου, το Αρχιπέλαγος; Πώς κατορθώνει να συνδυάσει τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα αγάλματα μεταξύ τους και με το τοπίο, κι όλα αυτά με τον Όμηρο, τον Πίνδαρο, τον Αισχύλο, τον Ηράκλειτο, τον Πλάτωνα, τον Χαίλντερλιν;». Αξίζει να διαβάσει κανείς αυτό το βιβλίο, γιατί όπως επισημαίνει ο Γιώργος Φαράκλας, που έγραψε τον πρόλογο και έκαμε τη μετάφραση, εδώ έχουμε ένα στοχασμό του κατοικείν, μια σκεψη του τοπίου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στο εν λόγω βιβλίο δημοσιεύονται τρεις υδατογραφίες της Ελφρίντε Πέτρι. Μία ως θέμα έχει τη Λέσβο. Οι άλλες δύο την Πάτμο και την Αίγινα. Έχω τη γνώμη πως αυτές οι υδατογραφίες, μαζί με το κείμενο του Χάιντεγκερ ανταμείβουν τον αναγνώστη με αρώματα λέξεων και χρωμάτων.

Παραθέτω την υδατογραφία με τη Λέσβο, καθώς κι ένα απόσπασμα από το βιβλίο.
«Οι θεοί της Ελλάδας και ο ανώτατος θεός τους, αν ποτέ έλθουν, θα επανακάψμουν μόνο μεταμορφωμένοι σ’ έναν κόσμο που η ανατρεπτική αλλαγή του οφείλεται στον τόπο των θεών που υπήρξε η αρχαία Ελλάδα.

Αν όσα σκέφθηκαν οι διανοητές της αρχαίας Ελλάδας, ενώ άρχιζε η φυγή των θεών, δεν είχαν ειπωθεί σε μια γλώσσα αυτοφυή και αν τα ειρημένα δεν είχαν έπειτα μετασχηματισθεί σε εργαλείο αλλότριας κοσμοθεώρησης, δεν θα κυριαρχούσε τώρα η ως προς το ίδιόν της ακόμη κρυμμένη εξουσία της πανδαμάτορος νεώτερης τεχνικής και της σύστοιχης προς αυτήν επιστήμης και βιομηχανικής κοινωνίας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αν δεν υπήρχε λοιπόν μία αινιγματική σχέση που συνδέει την βία του νεώτερου κόσμου με την αλλοτινή φυγή των θεών, εμείς που αναζητούμε κάτι σωτήριο μέσα στο έσχατο κίνδυνο της πιθανής πλήρους αυτοκαταστροφής του ανθρώπου δεν θα χρειαζόμασταν έναν αναμιμνησκόμενο λογισμό μακράς εμβέλειας για την απουσία των διαφυγόντων θεών, δεν θα χρειαζόμασταν να σκεφτόμαστε από πριν το πεδίο μίας έλευσης του αλλαγμένου σχήματός τους».

Υ.Γ. Σημαντική είναι η βιβλιοπαρουσίαση που έκαμε ο Νικόλας Α. Σεβαστάκης στην Ελευθεροτυπία: Η Ελλάδα του Χάιντεγκερ

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο δρόμος προς τη σπηλιά του Πυθαγόρα

Γράφει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΙΚ. ΚΑΡΛΑΣ,γιατρός, πρώην αιρετός Νομάρχης Σάμου (2003-2010)
Ο δρόμος προς τη σπηλιά του Πυθαγόρα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «απόβαση»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΤΣΗΣ, κάτοικος της Δυτικής Λέσβου για την επιβάρυνση της βιοποικιλότητας και της παραγωγής
Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «απόβαση»
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό, 8/3/2026

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
Πάτησε τον Αχινό, 8/3/2026
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Η δικαστίς», «η βουλευτής» και «η γραμματέας»...

Γράφει ο ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α. ΓΕΩΡΓΑΣ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας
«Η δικαστίς», «η βουλευτής» και «η γραμματέας»...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Λέσβος, ένας τόπος της γυναικείας χειραφέτησης

Γράφει η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΖΗΣΗ, Καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας, Παν/μιο Αιγαίου
Λέσβος, ένας τόπος της γυναικείας χειραφέτησης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αγνωστες φεμινίστριες

Γράφει ο: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ, Συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
Αγνωστες φεμινίστριες
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Στο στόμα του λύκου

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
Στο στόμα του λύκου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Hμέρα μνήμης των αγώνων για ισότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα»

Ανακοίνωση της Επιτροπής Ισότητας του Δήμου Μυτιλήνης για την 8η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών
«Hμέρα μνήμης των αγώνων για ισότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο

Άρθρο από την Επιστημονική Ομάδα του Μαζί για το Παιδί
Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (1933–2026)‑Διαβάζοντας βιβλιοκριτικές του

Γράφει ο Δημήτρης Πατίλας- (Στη μνήμη του Δασκάλου)
Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (1933–2026)‑Διαβάζοντας βιβλιοκριτικές του
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και συνεχείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Έχοντας μόλις σχηματίσει το Συμβούλιο Ειρήνης για τη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πρώτο πόλεμο του Συμβουλίου, αυτή τη φορά, εναντίον του Ιράν.
Αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και συνεχείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο