Με αφορμή τη συμμετοχή μου στις τελευταίες δημοτικές εκλογές (2019), παρουσιάστηκαν, σε αδρές γραμμές, βασικοί άξονες για την ανάπτυξη του Δήμου Δυτικής Λέσβου. (https://www.stonisi.gr/post/1562/o-dhmos-dytikhs-lesvoy-prepei-na-apokthsei-taytothta-me-th-synergasia).

Με ιδιαίτερα σαφή τρόπο, είχε επισημανθεί η αναγκαιότητα της θωράκισης των οικισμών του νέου Δήμου έναντι των φυσικών κινδύνων με τη λήψη κατάλληλων μέτρων, την ενημέρωση και εκπαίδευση των πολιτών σε θέματα Πολιτικής Προστασίας και την αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με την κλιματική μεταβολή.

Στα δύο αυτά χρόνια, συνέβησαν αρκετά γεγονότα που κάποια από αυτά, χαρακτηρίστηκαν ως ακραία και προξένησαν σημαντικές βλάβες, (καταστροφές στο παραλιακό μέτωπο της Νυφίδας, πτώσεις δέντρων στα Αριανά και βλάβες στο δίκτυο της ΔΕΗ, επικίνδυνη άνοδος της στάθμης του Αχερώνα, πλημμυρικό επεισόδιο στον Τσικνιά, σεισμός Σκαλοχωρίου, κ.α.).

Σε γενικές γραμμές, η ανταπόκριση των Υπηρεσιών κατά το στάδιο της απόκρισης και αποκατάστασης των βλαβών υπήρξε αρκετά ικανοποιητική. Όμως, ζητούμενο αποτελεί η οργάνωση και ο σχεδιασμός ασφαλείας που σχετίζεται με την πρόληψη των καταστροφών.

Δυστυχώς, η έκταση και το μέγεθος και των σημερινών βλαβών μετά από ένα έντονο καιρικό φαινόμενο, διάρκειας λίγων ωρών, - με έγκαιρη ενημέρωση - καταδεικνύουν την έλλειψη γνώσης και οργάνωσης κοινωνίας και υπηρεσιών. Έλλειψη που μπορεί να στοιχίσει ανθρώπινες ζωές.

Οι εικόνες από την παραλία της Πέτρας είναι χαρακτηριστικές. Τα ευτελή υλικά και οι χαμηλές προδιαγραφές τοποθέτησης και ασφάλισης των κατασκευών δεν άντεξαν στις ριπές του ανέμου. Ας αναλογιστούμε τις συνέπειες αντίστοιχου συμβάντος εάν γινόταν δύο μήνες αργότερα (τραυματισμοί, ανθρώπινες απώλειες, πλήγμα στον τουρισμό, κλπ).

Είναι πλέον τεκμηριωμένο ότι, τα συγκεκριμένα γεγονότα δεν αποτελούν θεομηνίες αλλά φυσικά φαινόμενα μεγαλύτερης ή μικρότερης έντασης. Η συχνότητα και η έντασή τους θα εντείνονται στο διηνεκές λόγω των κλιματικών μεταβολών αλλά και των ανθρώπινων παρεμβάσεων. Οι προκαλούμενες καταστροφές σχετίζονται άμεσα με την ανθρώπινη δραστηριότητα (περιουσίες, υποδομές) και το κόστος αποζημίωσης και αποκατάστασης διαρκώς θα αυξάνεται.

Συνοψίζοντας, μέσα στο νέο πολυκινδυνικό περιβάλλον που πλέον έχει διαμορφωθεί, καθίσταται αναγκαία η αναπροσαρμογή της συνολικής θεώρησης για την αντιμετώπιση των καταστροφών. Με προτεραιότητα στη χαρτογράφηση των πιθανών κινδύνων σε τοπική κλίμακα, την εκτίμηση της τρωτότητας των υποδομών αλλά και την εκπαίδευση της τοπικής κοινότητας. Το σύνολο των παραγόντων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης οφείλει να αντιμετωπίσει το ζήτημα με υπευθυνότητα, σοβαρότητα και συνέπεια. Πριν θρηνήσουμε θύματα...

* Ο Ραφαήλ Παλαιοπάνης είναι Γεωγράφος, Μεταπτυχιακός Φοιτητής
ΔΠΜΣ “Φυσικοί κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών”