Ένα βήμα μπρος για την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της περιόδου 2028–2034 έκαναν οι υπουργοί Γεωργίας των 27 κρατών-μελών της Ε.Ε. το βράδυ της Δευτέρας 26 Οκτωβρίου. Συμφώνησαν στο πλαίσιο λειτουργίας της ΚΑΠ και μένουν σε εκκρεμότητα οι πόροι που θα διατεθούν για τη χρηματοδότησή της. Μόλις πριν από μία εβδομάδα, ο πρώην γενικός γραμματέας της ΓΕΣΑΣΕ και πρώην ευρωβουλευτής Δημήτρης Δεσύλλας δήλωσε στον ραδιοφωνικό σταθμό 99 fm «Στο Νησί» πως δεν πρόκειται για τη συνήθη χειροτέρευση της ΚΑΠ, αλλά για μια μεγάλη τομή που θα είναι ιδιαίτερα αρνητική για τους φτωχομεσαίους αγροκτηνοτρόφους της χώρας.

Στον ελληνικό αγροτικό Τύπο υπάρχουν δεκάδες δημοσιεύματα που αναφέρονται στην ολική περικοπή των επιδοτήσεων για τους συνταξιούχους και τους ετεροεπαγγελματίες αγρότες. Είναι ήδη γνωστό πως έχει γίνει δεκτό από τα κράτη-μέλη πως οι πόροι της ΚΑΠ θα μειωθούν τουλάχιστον κατά 20% ή 100 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει πως οι πόροι της ΚΑΠ θα πάψουν να αποτελούν αυτοτελή χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά θα συγχωνευθούν με τους πόρους των πολιτικών συνοχής. Με λίγα λόγια, η επόμενη προγραμματική περίοδος θα έχει πολύ λιγότερους πόρους για λιγότερους αγρότες και μεγαλύτερη δυσκολία στην είσπραξή τους.

Οι δηλώσεις του Μαργαρίτη Σχοινά

Τίποτα από τα παραπάνω δεν προκύπτει από τις δηλώσεις που έκανε ο Έλληνας υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς μετά το τέλος της συνεδρίασης του Συμβουλίου. Μεταξύ άλλων ανέφερε:

«Έπειτα από μια απαιτητική διαπραγμάτευση, με διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών μελών, καταφέραμε να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο που διατηρεί τα βασικά εργαλεία εισοδηματικής στήριξης των γεωργών και επιτυγχάνει μια ουσιαστική ισορροπία μεταξύ του κοινού ευρωπαϊκού χαρακτήρα της ΚΑΠ και της αναγκαίας ευελιξίας για τα κράτη μέλη.

Η ευελιξία αυτή δεν ήταν δεδομένη. Περιορίζεται ο υποχρεωτικός χαρακτήρας ορισμένων παρεμβάσεων και παρέχεται μεγαλύτερο περιθώριο εθνικών επιλογών, ώστε κάθε κράτος μέλος να μπορεί να προσαρμόζει τα εργαλεία στήριξης στις πραγματικές ανάγκες της γεωργίας του.

Παράλληλα, ενισχύονται οι δυνατότητες στήριξης των γεωργών που ασκούν πραγματική γεωργική δραστηριότητα, των νέων και των μικρών γεωργών, καθώς και τα εργαλεία αντιμετώπισης κινδύνων και κρίσεων.

Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα προσαρμογής των παρεμβάσεων στις διαφορετικές παραγωγικές συνθήκες, στις ανάγκες των μικρών εκμεταλλεύσεων και στις ιδιαιτερότητες των ορεινών και νησιωτικών περιοχών μας. Πρόκειται για μια ουσιαστική δυνατότητα, ώστε η νέα ΚΑΠ να ανταποκρίνεται καλύτερα στην ελληνική γεωργική πραγματικότητα και να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και τη βιωσιμότητά της».

Τα επόμενα βήματα

Η παραπάνω προκαταρκτική συμφωνία, μετά το Συμβούλιο των Υπουργών Γεωργίας, θα μεταφερθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για συζήτηση και εκεί αναμένεται να υπάρξουν αρκετές τροποποιήσεις. Στον σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι το σχέδιο της νέας ΚΑΠ να είναι έτοιμο στο επόμενο εξάμηνο. Ωστόσο, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα εξελιχθούν έτσι τα πράγματα. Πρώτα απ’ όλα γιατί η ΚΑΠ παραμένει ένα μεγάλο κομμάτι του κοινοτικού προϋπολογισμού. Κι όσο δεν υπάρχει συμφωνία για τον προϋπολογισμό της επόμενης προγραμματικής περιόδου, δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία ούτε για την ΚΑΠ.

Αν επικρατήσουν οι απόψεις των βόρειων χωρών που ζητούν μεγαλύτερες μειώσεις στον κοινοτικό προϋπολογισμό, τότε οι περικοπές στην ΚΑΠ θα είναι ακόμη μεγαλύτερες από το 20%. Αυτό το στοιχείο είναι αρκετό για να τινάξει στον αέρα την προκαταρκτική συμφωνία για την ΚΑΠ, αν τελικά αυτή οριστικοποιηθεί.