Την άμεση επανεξέταση κτηνοτροφικών εκτροφών της Λέσβου για τις οποίες έχουν προκύψει θετικά ή αμφισβητούμενα αποτελέσματα για τον αφθώδη πυρετό, αλλά δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί η θανάτωση των ζώων, ζητά ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα. Με έγγραφο που χαρακτηρίζει «εξαιρετικά επείγον», με ημερομηνία 15 Σεπτεμβρίου 2026, καλεί τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν σε νέο κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο, με τη συμμετοχή στρατιωτικών κτηνιάτρων.

Κεντρικό αίτημα αποτελεί η προσωρινή αναστολή των θανατώσεων στις εκτροφές για τις οποίες, όπως αναφέρει, αμφισβητούνται τεκμηριωμένα τα αποτελέσματα, μέχρι να ολοκληρωθεί η επαλήθευσή τους. Για το διάστημα αυτό προτείνει την παράλληλη εφαρμογή αυστηρών μέτρων απομόνωσης, επιτήρησης και βιοασφάλειας.

Η παρέμβαση απευθύνεται στην πολιτική ηγεσία και στις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Κοινοποιείται, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για τον Αφθώδη Πυρετό, στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Μυτιλήνης και στον Συνήγορο του Πολίτη.

Στο επίκεντρο η επιβίωση των κτηνοτροφικών οικογενειών

Ο Φορέας υπογραμμίζει ότι οι συγκεκριμένες αποφάσεις έχουν οριστικές συνέπειες για το ζωικό κεφάλαιο, το εισόδημα και τη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών οικογενειών. Υποστηρίζει ότι η εκτέλεση θανατώσεων πριν από την πλήρη επαλήθευση των αμφισβητούμενων αποτελεσμάτων θα δημιουργούσε τετελεσμένα που δεν μπορούν να ανατραπούν εκ των υστέρων.

Στο έγγραφο διευκρινίζεται ότι το αίτημα δεν αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της υγειονομικής προστασίας, αλλά στη διασφάλιση ότι κάθε απόφαση με μη αναστρέψιμες συνέπειες στηρίζεται σε αξιόπιστα και επαληθευμένα επιστημονικά δεδομένα.

Παράλληλα, ο Φορέας ζητά, εάν οι αρμόδιες υπηρεσίες κρίνουν ότι σε κάποια εκτροφή υπάρχει άμεσος και εξαιρετικός κίνδυνος διασποράς που δεν επιτρέπει την αναμονή για επανέλεγχο, αυτός να προσδιοριστεί εγγράφως, ειδικά και επιστημονικά για τη συγκεκριμένη περίπτωση.

Οι αμφισβητήσεις για τη μέχρι σήμερα διαχείριση

Για να στηρίξει την παρέμβασή του, ο Παλλεσβιακός Φορέας επικαλείται την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου της 27ης Αυγούστου 2026, αναφέροντας ότι με αυτή τέθηκαν ζητήματα αποτελεσματικότητας της διαχείρισης της επιζωοτίας και ζητήθηκε αλλαγή στη διοικητική ευθύνη της αρμόδιας κτηνιατρικής υπηρεσίας.

Αναφέρεται επίσης στην παραίτηση του μέχρι πρότινος διευθυντή Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, Ευστρατίου Τσιουπανέλλη. Ο ίδιος ο Φορέας διευκρινίζει ότι η παραίτηση δεν αποτελεί αυτοτελή απόδειξη υπαιτιότητας ή παραδοχή σφάλματος. Τη συνδέει, ωστόσο, με την ανάγκη επαλήθευσης των κρίσιμων αποτελεσμάτων, σε συνδυασμό με τις αμφισβητήσεις που διατυπώνει.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει την εμπλοκή στρατιωτικών κτηνιάτρων στη διαχείριση της κρίσης και στην ιχνηλάτηση, υποστηρίζοντας ότι η συμμετοχή τους μπορεί να συμβάλει και στον ανεξάρτητο επανέλεγχο των επίμαχων εκτροφών.

Νέα κλινική εξέταση και δειγματοληψία

Ο Φορέας αναφέρει ότι σε συγκεκριμένες εκτροφές παρατηρείται παρατεταμένη απουσία των αναμενόμενων κλινικών συμπτωμάτων. Διευκρινίζει, πάντως, στο ίδιο το έγγραφο ότι η απουσία συμπτωμάτων δεν αρκεί από μόνη της για να αποκλειστεί ο αφθώδης πυρετός. Την προβάλλει ως πρόσθετο στοιχείο υπέρ της νέας κλινικής και εργαστηριακής διερεύνησης.

Ειδικότερα, ζητά πλήρη και αυτοτελή κλινική και επιδημιολογική εξέταση από ειδικό κλιμάκιο στρατιωτικών κτηνιάτρων που δεν συμμετείχαν στην αρχική εξέταση ή δειγματοληψία και δεν υπάγονταν στην προηγούμενη τοπική διοικητική ιεραρχία.

Για κάθε εκτροφή προτείνει να συνταχθεί ξεχωριστό πρωτόκολλο, με καταγραφή του αριθμού και της ταυτότητας των ζώων που εξετάστηκαν, της κλινικής τους κατάστασης, της παρουσίας ή απουσίας συμπτωμάτων, του χρόνου εξέτασης, των στοιχείων των κτηνιάτρων και των δειγμάτων που ελήφθησαν.

Η νέα δειγματοληψία ζητείται να γίνει υπό την ευθύνη ή την άμεση εποπτεία στρατιωτικών κτηνιάτρων, παρουσία του κτηνοτρόφου ή εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου του και, εφόσον ζητηθεί, κτηνιάτρου της επιλογής του ως τεχνικού συμβούλου.

Επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων και διατήρηση των αρχικών δειγμάτων

Στα αιτήματα περιλαμβάνεται η εξέταση των νέων δειγμάτων από το αρμόδιο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς. Εάν προκύψει απόκλιση, ασυμφωνία ή παραμείνει εύλογη αμφιβολία, ο Φορέας ζητά να αποσταλούν κατάλληλα δείγματα για επιβεβαιωτική εξέταση στο αρμόδιο Εργαστήριο Αναφοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο αρχικό εργαστηριακό υλικό. Ζητείται να γνωστοποιηθεί εάν διατηρούνται τα αρχικά δείγματα ή κατάλοιπά τους και, εφόσον παραμένουν τεχνικά κατάλληλα, να επανεξεταστούν. Μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, ο Φορέας καλεί τις υπηρεσίες να διασφαλίσουν τη φύλαξή τους.

Πρόσβαση στους φακέλους και ανεξάρτητη διερεύνηση

Η παρέμβαση περιλαμβάνει αίτημα να χορηγηθούν στους ενδιαφερόμενους κτηνοτρόφους και, με τις αναγκαίες προϋποθέσεις, στον Φορέα, τα πλήρη διοικητικά και εργαστηριακά στοιχεία των υποθέσεων.

Μεταξύ αυτών ζητούνται τα πρωτόκολλα κλινικής εξέτασης και δειγματοληψίας, τα εργαστηριακά αποτελέσματα, οι μέθοδοι και τα κριτήρια αξιολόγησης, τα στοιχεία ταυτοποίησης και μεταφοράς των δειγμάτων, καθώς και οι πράξεις επιβεβαίωσης κάθε εστίας και η αιτιολόγηση των αποφάσεων θανάτωσης.

Παράλληλα, ζητείται ανεξάρτητος διοικητικός και επιστημονικός έλεγχος για την ορθή τήρηση των διαδικασιών, τη μεθοδολογία των αρχικών δειγματοληψιών, την ιχνηλασιμότητα των δειγμάτων και την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Αίτημα για απάντηση εντός 24 ωρών

Ο Παλλεσβιακός Φορέας ζητά έγγραφη και ειδικά αιτιολογημένη απάντηση πριν από οποιαδήποτε θανάτωση και το αργότερο εντός 24 ωρών από την πρωτοκόλληση του εγγράφου.

Συγκεκριμένα, καλεί τις αρμόδιες αρχές να γνωστοποιήσουν εάν αποδέχονται τον επανέλεγχο, εάν αναστέλλουν προσωρινά τις θανατώσεις στις συγκεκριμένες εκτροφές, ποιο κλιμάκιο θα αναλάβει ή θα εποπτεύσει τη διαδικασία και πότε θα πραγματοποιηθούν οι νέες εξετάσεις.

Το έγγραφο καταλήγει με επιφύλαξη άσκησης ένδικων μέσων και αναζήτησης ευθυνών ή αποζημιώσεων σε περίπτωση απόρριψης χωρίς επαρκή αιτιολογία, μη έγκαιρης απάντησης ή εκτέλεσης θανατώσεων πριν από την ολοκλήρωση του αιτούμενου επανελέγχου. Ο Φορέας καλεί τις υπηρεσίες να ενεργήσουν άμεσα, θέτοντας ως κεντρικό ζητούμενο την πλήρη τεκμηρίωση των αποφάσεων που καθορίζουν την τύχη των εκτροφών.