Τα νιάμερα της Παναγιάς…
Αύγουστος 2023 στη Σάμο…
Σαν ένα μεγάλο διάφανο σύννεφο να στρώθηκε αυτό το Αυγουστιάτικο απόγεμα,
μέσα στη λίσμπα του Σαμιώτικου λιώνα.
Ένα μεγάλο ανάλαφρο σύννεφο που συνεπήρε τους πιστούς. Και τους άπιστους.
Μέσα στη μέση αυτού του πανέμορφου κατάφυτου πλευρού του βαθυπράσινου
ανάγλυφου της Σάμου.

Πόσες ονομασίες του δώσανε αυτού του νησιού!
Υδρήλη, Μελάμφυλλος, Μελάνθεμος, Φυλλίς …Δόρυσσα, Δρυούσα… Ονόματα που
έχουν να κάνουν μ αυτή τη φύση και το χώμα και τα δέντρα της και τα νερά της…
Μα εμένα μ αρέσει αυτό που όπως λένε οι ιστορικοί και το διαβάζω ετούτη τη
στιγμή στο www.samosin.gr, προέρχεται από τη λέξη τη Φοινικική «Σάμα» που
σημαίνει ψηλός τόπος.

Ψηλός… πανύψηλος τόπος. Σαν το βουνό της τον Κερκετέα, τον Κέρκη σαν δεν πεις!α όνομα ακόμα θα έπρεπε να της έχει δοθεί, ένα όνομα που να μπορεί να πιάνει μέσα του κι αυτή την άλλη τη διάσταση, αυτή της δύναμης της Θεϊκής που
έχει στα σπλάχνα της και σηκώνει απάνω στη γη της…
Δεν έχω ξαναδεί τόπο, τόσο αγιασμένο και ιερό με τόσα δα μοναστήρια κι
εκκλησιές και ξωκλήσια, σε τόσο μικρό και περιορισμένο μέρος.
Μα ένα μέρος που μ έκανε να το ξεχωρίσω πιο πολύ είναι ετούτη η Μονή που τη
λένε της Μεγάλης Παναγιάς…
Τόπος ξεχωριστός, όμορφος, μέσα στην καταπράσινη πλαγιά που ξαναείπα πιο
πριν.

Κι ακόμα μια μέρα σαν κι αυτή που λατρεύεται σ όλο τον κόσμο τον Χριστιανικό στα
νιάμερα της Παναγιάς, εννιά μέρες δηλαδή μετά την Κοίμησή της, το να είσαι σ
αυτήν την εκκλησιά, μόνο ευλογία μπορεί να σημαίνει. Για τούτο και τόσος κόσμος
που πλημμύρισε το μικρό παμπάλαιο καθολικό με τις εικόνες και το τέμπλο, που
κατά πως σώθηκε στα κιτάπια λογίζεται πως έχει την καταγωγή του στον 16 ο αιώνα.

Και που θυμίζει με την υποβλητικότητά του τα μοναστήρια που χω δεί μονάχα στο
Περιβόλι της Παναγιάς, στον Άθω. Στο βουνό το Ιερό της Ορθοδοξίας.
Στρώθηκε αυτό το σύννεφο, σαν ανηφόρα και συνεπήρε τους πιστούς ψηλά και
τους ανέβασε ακόμα κι από τον Κερκετέα πιο πάνω…
Στον ουρανό τους πήγε.
Και μαζί μ αυτούς κι εμένα.

Ξενόφερτο στον τόπο μα τόσο πολύ μ αρέσει που μπορεί και να τα παρατήσω όλα
να ρθω εδώ και να ζήσω μέχρι την τελευταία μου στιγμή…
Μας συνεπήρε το σύννεφο και μας ανέβασε μαζί με τη συνοδεία των καλλίφωνων
ψαλτάδων και των χρυσοφόρετων παπάδων. Μαζί με τη μορφή την ευγενική του
άγιου Δεσπότη…Μας ανέβασε εκεί ψηλά στο θρόνο που εικονίζεται μαζί με το γιό
της το Μονογενή, πλάι στους δίκαιους… Εκεί που η πίστη μας τη θέλει να κατοικεί…

Μια μέρα σαν κι αυτή. Που μωρά μας έπαιρνε η μάνα μας εμένα και την αδερφή
μου, τρία χρόνια πιο μεγάλη, και πηγαίναμε με τα πόδια στο μικρό ξωκλήσι εκεί
κοντά στα μέρη τα πατρικά. Στη θάλασσα του Ανοιχτού…
Μας έπαιρνε δυο ώρες ποδαρόδρομο μακριά από το μεγαλόπρεπο το μοναστήρι
του δικού μας Αγίου, του Αρχηγού των Ασωμάτων…
Και τόχε τάμα κάθε χρόνο να γίνεται το ίδιο. Μπροστά το ζωντανό με καθαρή
καρπέτα στρωμένη στο σαμάρι. Ζωντανό, δανεικό για τη μέρα αυτή από κανα φίλο
του πατέρα…

Γιατί ούτε αυτοκίνητα ούτε δρόμοι υπήρχαν. Και κρεμόταν ο τρίχινος ντρουβάς με
τα λιγοστά φιλέματα για το μεσημέρι μέχρι τ απόγεμα…
Και καθαρό νερό που δρόσιζε μέσα στο σταμνί το Μανταμαδιώτικο.
Την ίδια εκείνη την αίσθηση που είχα σήμερα, ώριμος πια σε τούτο το μοναστήρι
της Μεγάλη της Παναγιάς, την ίδια την αίσθηση ανιστορώ πως είχα και σ εκείνο το
μικρό το ξωκλήσι το ταπεινό, σαν ήμουνα παιδί. Την ίδια κι απαράλαχτη την
αίσθηση πως εκεί κάπου κρύβεται ετούτο το μυστήριο της ζωής. Και του θανάτου.
Κι εκείνο της ανάστασης.
Και σα θέλετε το πιστεύετε…

Μεγάλη Παναγιά, Σάμος 23-8-2023.
Μ. Ε. Καπιωτάς