«Το γάλα καταστράφηκε με κρατική εντολή – Τώρα πρέπει να πληρωθεί»
Ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα ζητά συμπληρωματική ΚΥΑ και άμεση αποζημίωση για εκατοντάδες τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος που οδηγήθηκαν σε καταστροφή από τις 5 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου λόγω των μέτρων για τον αφθώδη πυρετό

Την άμεση αποζημίωση των κτηνοτρόφων της Λέσβου για το αιγοπρόβειο γάλα που καταστράφηκε κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων για τον αφθώδη πυρετό ζητά ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα. Με επιστολή του προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής, ο Φορέας απαιτεί συγκεκριμένες αποφάσεις και σαφές χρονοδιάγραμμα πληρωμών, προειδοποιώντας ότι η περίοδος των εξαγγελιών έχει πλέον παρέλθει.

Η επιστολή, με ημερομηνία 28 Ιουλίου, αφορά το γάλα που δεν κατέστη δυνατό να παραληφθεί, να μεταποιηθεί ή να διατεθεί από τις 5 Απριλίου έως και τις 8 Μαΐου 2026. Σύμφωνα με τον Φορέα, εκατοντάδες τόνοι αιγοπρόβειου γάλακτος οδηγήθηκαν σε υγειονομική καταστροφή, καθώς οι περιορισμοί που επιβλήθηκαν για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας διέκοψαν στην πράξη τη λειτουργία της παραγωγικής αλυσίδας.

Η αποζημίωση σταμάτησε στις 5 Απριλίου

Με την Κοινή Υπουργική Απόφαση που εκδόθηκε τον Απρίλιο θεσπίστηκε πρόγραμμα ύψους έως οκτώ εκατ. ευρώ για τις τυροκομικές επιχειρήσεις. Το πρόγραμμα, ωστόσο, κάλυψε αποκλειστικά το γάλα που αγοράστηκε από τις 15 Μαρτίου έως και τις 5 Απριλίου.

Από την επόμενη ημέρα, όπως επισημαίνεται στην επιστολή, πολλές τυροκομικές επιχειρήσεις σταμάτησαν να παραλαμβάνουν γάλα, εξαιτίας των απαγορεύσεων, της αδυναμίας διάθεσης των προϊόντων και των σοβαρών προβλημάτων στη μεταφορά και τη μεταποίηση.

Ο Παλλεσβιακός Φορέας χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη ημερομηνία «τεχνητό όριο διακοπής της κρατικής ευθύνης», καθώς τα περιοριστικά μέτρα και η καταστροφή του γάλακτος συνεχίστηκαν για περισσότερο από έναν μήνα.

«Δεν είναι θεσμικά ούτε κοινωνικά ανεκτό να αποζημιώνεται η μεταποίηση για το γάλα που παρέλαβε έως τις 5 Απριλίου, αλλά να παραμένουν απλήρωτοι οι κτηνοτρόφοι και οι φορείς συλλογής για το γάλα που, από την επόμενη ημέρα, κατέληγε στον νόμιμο λάκκο», τονίζεται χαρακτηριστικά.

«Οι κτηνοτρόφοι δεν επέλεξαν να το πετάξουν»

Ο Φορέας υπογραμμίζει ότι οι παραγωγοί δεν αποφάσισαν μόνοι τους να καταστρέψουν την παραγωγή τους. Αντίθετα, συμμορφώθηκαν με τα μέτρα και τις οδηγίες των αρμόδιων κρατικών αρχών, παραδίδοντας το γάλα στα οργανωμένα σημεία συλλογής. Όταν αυτό δεν μπορούσε να παραληφθεί από τα τυροκομεία, μεταφερόταν σε νόμιμο χώρο απόρριψης για υγειονομική καταστροφή.

Μάλιστα, σύμφωνα με την επιστολή, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου είχε δώσει την κατεύθυνση να ανοίξει ο συγκεκριμένος χώρος και να οδηγείται εκεί το αδιάθετο γάλα.

«Η απόρριψη δεν αποτέλεσε ανεξέλεγκτη ή αυθαίρετη ενέργεια των παραγωγών», σημειώνει ο Φορέας, διευκρινίζοντας ότι η διαδικασία πραγματοποιήθηκε με κυβερνητική κατεύθυνση, σε νόμιμο χώρο και με πλήρη γνώση των αρμόδιων υπηρεσιών.

Τριάντα τόνοι γάλακτος σε ένα μόνο βυτιοφόρο

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αυτοψία που πραγματοποίησε στον χώρο απόρριψης η προϊσταμένη του Τμήματος Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Ανθή Λάγιου.

Όπως υποστηρίζεται, την ώρα της παρουσίας της στον χώρο ένα βυτιοφόρο εκκένωνε περίπου 30.000 κιλά νωπού αιγοπρόβειου γάλακτος. Στον λάκκο είχαν ήδη συγκεντρωθεί εκατοντάδες τόνοι, σχηματίζοντας, κατά την περιγραφή του Φορέα, μια μεγάλη «λίμνη» από φρέσκο γάλα που δεν μπορούσε να μεταποιηθεί ή να διατεθεί.

Στον χώρο φέρεται να βρίσκονταν και αστυνομικές δυνάμεις, τα στελέχη των οποίων είχαν άμεση εικόνα της διαδικασίας, της παρουσίας των βυτιοφόρων και των ποσοτήτων που καταστρέφονταν.

Ο Φορέας ζητά να συνταχθεί επίσημη υπηρεσιακή αναφορά για την αυτοψία, καθώς και να ληφθούν καταθέσεις ή βεβαιώσεις από τους αστυνομικούς που ήταν παρόντες.

Υπήρχαν στοιχεία και παραστατικά

Στην επιστολή απορρίπτεται το ενδεχόμενο να προβληθεί ως δικαιολογία η έλλειψη στοιχείων. Όπως αναφέρεται, οι ποσότητες που καταστράφηκαν μπορούν να τεκμηριωθούν από τα δελτία παραλαβής, τις ημερήσιες καταστάσεις των σταθμών συλλογής, τα παραστατικά πληρωμής, τα δρομολόγια των βυτιοφόρων και τα δεδομένα που έχουν καταχωριστεί στην ΑΑΔΕ, στο myDATA, στον ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ και στο σύστημα «ΑΡΤΕΜΙΣ».

Για τις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχουν πλήρη ημερήσια παραστατικά, προτείνεται ο αναλογικός υπολογισμός της παραγωγής με βάση τις δηλωμένες ποσότητες του πρώτου δεκαπενθημέρου του Μαρτίου 2026. Εναλλακτικά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία της αντίστοιχης περιόδου του 2025.

Δεσμεύσεις χωρίς πληρωμές

Ο Παλλεσβιακός Φορέας υπενθυμίζει ότι στις 20 Απριλίου το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είχε ανακοινώσει την προώθηση πρόσθετης αποζημίωσης για το γάλα που καταστρεφόταν ή δεν παραγόταν λόγω των μέτρων. Η δέσμευση επαναλήφθηκε στις 23 Απριλίου, ενώ το ζήτημα τέθηκε ξανά σε τηλεδιάσκεψη στις 8 Μαΐου.

Στις 29 Μαΐου ο Φορέας κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση για τον μηχανισμό υπολογισμού και καταβολής της ενίσχυσης. Παρ’ όλα αυτά, όπως καταγγέλλει, περισσότερο από τρεις μήνες μετά τις επίσημες ανακοινώσεις οι παραγωγοί δεν έχουν λάβει ούτε χρήματα ούτε ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα.

Ζητούν προκαταβολή και χρονοδιάγραμμα πληρωμών

Κεντρικό αίτημα αποτελεί η άμεση έκδοση συμπληρωματικής ΚΥΑ, η οποία θα καλύπτει ρητά το γάλα που καταστράφηκε ή δεν διατέθηκε από τις 5 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου.

Η αποζημίωση, σύμφωνα με τον Φορέα, πρέπει να καλύψει τους κτηνοτρόφους που έχασαν την παραγωγή και το εισόδημά τους, τους σταθμούς συλλογής που κατέβαλαν την αξία του γάλακτος στους παραγωγούς και τις επιχειρήσεις που επιβαρύνθηκαν με το κόστος συλλογής, μεταφοράς και καταστροφής.

Παράλληλα, ζητείται η άμεση χορήγηση προκαταβολής, προκειμένου οι κτηνοτρόφοι να εξασφαλίσουν την απαραίτητη ρευστότητα για τη συντήρηση των κοπαδιών και τη συνέχιση της λειτουργίας των εκμεταλλεύσεών τους.

Ο Παλλεσβιακός Φορέας καλεί το Υπουργείο να απαντήσει εγγράφως μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες, γνωστοποιώντας την αρμόδια υπηρεσία, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, την πηγή χρηματοδότησης και τις συγκεκριμένες ημερομηνίες έναρξης και ολοκλήρωσης των πληρωμών.

Προειδοποίηση για θεσμικές και νομικές ενέργειες

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Φορέα διαμηνύει ότι, εάν υπάρξει νέα καθυστέρηση ή δεν δοθεί ουσιαστική απάντηση, θα αξιοποιηθεί κάθε διαθέσιμο θεσμικό και νόμιμο μέσο για την προάσπιση των δικαιωμάτων των κτηνοτρόφων και των επιχειρήσεων που στήριξαν την παραγωγική αλυσίδα.

«Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου έκαναν ό,τι τους ζητήθηκε. Τήρησαν τα μέτρα, παρέδωσαν το γάλα τους και αποδέχθηκαν την καταστροφή της παραγωγής τους», αναφέρεται στην επιστολή. «Η συμμόρφωσή τους δεν μπορεί να τιμωρείται με οικονομική εγκατάλειψη».

Το μήνυμα προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου είναι πλέον σαφές: «Η περίοδος των εξαγγελιών και των αόριστων διαβεβαιώσεων έχει παρέλθει. Αναμένουμε απόφαση, διαδικασία και συγκεκριμένη ημερομηνία πληρωμής».