Η επίσκεψη στο Δημοτικό Σχολείο Σκαλοχωρίου αποτέλεσε τον τελευταίο σταθμό του κύκλου ενημερωτικών και εκπαιδευτικών δράσεων που υλοποίησε η Ανακύκλωση Αιγαίου Α.Ε., ολοκληρώνοντας μια δέσμευση που είχε αναληφθεί απέναντι στη σχολική κοινότητα του χωριού.

Η παρουσία της εταιρείας στο Σκαλοχώρι δεν ήταν μια τυπική στάση στο πλαίσιο ενός προγράμματος περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Ήταν η εκπλήρωση μιας υπόσχεσης προς τον διευθυντή του σχολείου, Απόστολο, αλλά κυρίως προς τα παιδιά ενός μικρού ακριτικού σχολείου που συνεχίζει να κρατά ζωντανή την εκπαιδευτική δραστηριότητα σε μια περιοχή που δοκιμάζεται από τη δημογραφική συρρίκνωση.

Σήμερα, το Δημοτικό Σχολείο Σκαλοχωρίου αριθμεί μόλις 12 μαθητές, ενώ στο Νηπιαγωγείο φοιτούν 3 παιδιά. Δύο εκπαιδευτικοί και μία νηπιαγωγός συνεχίζουν καθημερινά να στηρίζουν τη λειτουργία του σχολείου, αποδεικνύοντας πως η εκπαίδευση παραμένει ο σημαντικότερος πυλώνας ζωής στην ελληνική περιφέρεια.

Κατά τη διάρκεια της δράσης, οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τη σημασία της ανακύκλωσης, τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων και την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Μέσα από διαδραστικές συζητήσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, τα παιδιά γνώρισαν τις βασικές αρχές της κυκλικής οικονομίας και τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν ως ενεργοί πολίτες στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος.

Πίσω όμως από το περιβαλλοντικό μήνυμα αναδείχθηκε και μια άλλη πραγματικότητα. Το Σκαλοχώρι, σύμφωνα με τα στοιχεία των απογραφών, είχε 581 κατοίκους το 2001, 534 το 2011 και σήμερα αριθμεί περίπου 474 κατοίκους. Η συνεχής μείωση του πληθυσμού αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα χωριά της Λέσβου και γενικότερα οι νησιωτικές περιοχές.

Η εικόνα ενός σχολείου με 15 συνολικά παιδιά ίσως να αποτελεί τον πιο αξιόπιστο δείκτη για την πραγματική κατάσταση της περιφέρειας. Αν οι οικονομικοί δείκτες μετρούν την ανάπτυξη μέσα από την αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, οι τοπικές κοινωνίες συχνά μετρούν το μέλλον τους διαφορετικά. Το πλήθος των παιδιών που γεμίζουν τις σχολικές αίθουσες, οι νέες οικογένειες που παραμένουν στον τόπο τους και οι μαθητές που συνεχίζουν να δίνουν ζωή στα χωριά αποτελούν ίσως τον πιο ουσιαστικό δείκτη βιωσιμότητας και προοπτικής.

Η ολοκλήρωση των δράσεων της Ανακύκλωσης Αιγαίου Α.Ε. στο Σκαλοχώρι άφησε ένα διπλό αποτύπωμα. Από τη μία πλευρά ενίσχυσε την περιβαλλοντική συνείδηση των μαθητών και από την άλλη υπενθύμισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τα μικρά χωριά δεν είναι μόνο η προστασία του περιβάλλοντος αλλά και η διατήρηση του ανθρώπινου δυναμικού που θα τους επιτρέψει να έχουν μέλλον.

Γιατί στα χωριά της Λέσβου, η πραγματική ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο με οικονομικά μεγέθη. Μετριέται και με τα παιδικά χαμόγελα που εξακολουθούν να ακούγονται στις σχολικές αυλές.