Με επιστολή προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ο Ελαιουργικός Κτηνοτροφικός Αγροτικός Συνεταιρισμός Άντισσας καταθέτει ένα πλαίσιο θέσεων για την διαχείριση του αφθώδους πυρετού στην βάση της αρχής της νησιωτικότητας. «Η ίδια η νομοθεσία παρέχει τη δυνατότητα εφαρμογής παρεκκλίσεων, υπό προϋποθέσεις, οι οποίες μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν σε νησιωτικές περιοχές» σημειώνει χαρακτηριστικά ο Συνεταιρισμός. Τέλος κρίσιμο ζήτημα για τους κτηνοτρόφους που θέτει ο Συνεταιρισμός είναι η άμεση χορήγηση των αποζημιώσεων.

Αναλυτικά η επιστολή του Συνεταιρισμού αναφέρει:

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

ΘΕΜΑ: Αξιοποίηση των προβλεπόμενων παρεκκλίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της νησιωτικότητας για τη διαχείριση ζωονόσων και διασφάλιση άμεσων αποζημιώσεων στους κτηνοτρόφους

Η νησιωτικότητα αποτελεί θεμελιώδη παράμετρο που οφείλει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μέτρων διαχείρισης ζωονόσων, ιδίως σε περιοχές όπως η Λέσβος, όπου η τοπική οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα την κτηνοτροφία.

Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την υγεία των ζώων, και ειδικότερα σε περιπτώσεις εμφάνισης νοσημάτων υψηλής μεταδοτικότητας όπως ο Αφθώδης πυρετός, προβλέπονται συγκεκριμένα μέτρα περιορισμού και εκρίζωσης. Ωστόσο, η ίδια η νομοθεσία παρέχει τη δυνατότητα εφαρμογής παρεκκλίσεων, υπό προϋποθέσεις, οι οποίες μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν σε νησιωτικές περιοχές.

Ειδικότερα, επισημαίνονται τα ακόλουθα:

1. Η δυνατότητα στοχευμένης εφαρμογής των μέτρων θανάτωσης, με περιορισμό τους σε μολυσμένες εκτροφές και άμεσες επιδημιολογικές επαφές, αντί της οριζόντιας επέκτασης σε ευρύτερες γεωγραφικές ενότητες.

2. Η προσαρμογή των ζωνών προστασίας και επιτήρησης βάσει των πραγματικών γεωγραφικών, συγκοινωνιακών και επιδημιολογικών δεδομένων κάθε νησιωτικής περιοχής, λαμβάνοντας υπόψη τη φυσική απομόνωση που προσφέρει η νησιωτικότητα.

3. Η δυνατότητα εφαρμογής στρατηγικών εμβολιασμού κατόπιν έγκρισης, ως εναλλακτικού ή συμπληρωματικού μέτρου, ιδίως σε περιπτώσεις όπου η άμεση και εκτεταμένη θανάτωση θα έχει δυσανάλογες κοινωνικοοικονομικές συνέπειες.

4. Η πρόβλεψη για ελεγχόμενη διακίνηση προϊόντων ζωικής προέλευσης υπό αυστηρούς όρους, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της τοπικής παραγωγής και να αποτραπεί η πλήρης διακοπή της οικονομικής δραστηριότητας.

5. Η δυνατότητα διαφοροποίησης των μέτρων εντός του ίδιου νησιού, με σαφή οριοθέτηση ζωνών διαφορετικού επιπέδου κινδύνου, ώστε να αποφεύγεται η καθολική επιβολή περιορισμών.

6. Πέραν των ανωτέρω, το ζήτημα των αποζημιώσεων οφείλει να αντιμετωπιστεί με τρόπο δίκαιο, άμεσο και στοχευμένο, με επίκεντρο τον ίδιο τον παραγωγό.

Συγκεκριμένα, είναι αναγκαίο:

• Οι αποζημιώσεις να καταβάλλονται απευθείας στον κτηνοτρόφο, χωρίς ενδιάμεσους, καθυστερήσεις ή συμψηφισμούς που αποδυναμώνουν την πραγματική στήριξη.

• Να διασφαλιστεί η πλήρης αποζημίωση για τα θανατωθέντα ζώα, με βάση την πραγματική αξία τους και την παραγωγική τους απόδοση.

• Να προβλεφθεί άμεση οικονομική ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος, λόγω αδυναμίας διάθεσης γάλακτος και προϊόντων.

• Να καλύπτονται τα πάγια και λειτουργικά έξοδα των εκτροφών, ώστε να διατηρηθούν ζωντανές μέχρι την αποκατάσταση της παραγωγής.

• Να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση της ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου, με ορίζοντα πλήρους επαναφοράς της δραστηριότητας.

• Να θεσπιστούν σαφή και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα πληρωμών, ώστε να αποφευχθεί η οικονομική ασφυξία των παραγωγών.

• Ιδιαίτερη πρόβλεψη απαιτείται για τα ζώα που έχουν αναπτύξει αντισώματα. Στις περιπτώσεις αυτές:

• Να διασφαλιστεί ότι η διαχείρισή τους θα βασίζεται σε επιστημονική αξιολόγηση κινδύνου και όχι σε οριζόντια μέτρα.

• Σε περίπτωση που αποφασιστεί η θανάτωσή τους στο πλαίσιο προληπτικών μέτρων, να προβλέπεται πλήρης αποζημίωση, όπως και για τα επιβεβαιωμένα κρούσματα.

• Να εξεταστεί η δυνατότητα διατήρησης και αξιοποίησης ζώων με αντισώματα, όπου αυτό επιτρέπεται, ως μέρος μιας πιο στοχευμένης στρατηγικής περιορισμού της νόσου.

• Να υπάρξει σαφές πλαίσιο για την κατηγοριοποίηση και την αποζημίωσή τους, ώστε να μην δημιουργούνται αδικίες εις βάρος των παραγωγών.

• Η ενίσχυση πρέπει να φτάνει εκεί που παράγεται η ζημιά: στον άνθρωπο που κρατά το κοπάδι. Γιατί χωρίς αυτόν, δεν υπάρχει παραγωγή, δεν υπάρχει ύπαιθρος, δεν υπάρχει μέλλον για τα νησιά.

• Κατόπιν των ανωτέρω, καθίσταται αναγκαίο το Υπουργείο να προβεί άμεσα:

• Στην τεκμηριωμένη υποβολή αιτημάτων προς τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργοποίηση των προβλεπόμενων παρεκκλίσεων.

• Στην εκπόνηση και εφαρμογή ειδικού επιχειρησιακού σχεδίου για νησιωτικές περιοχές.

• Στην εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων για την άμεση και δίκαιη αποζημίωση των κτηνοτρόφων.

• Στην ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική επιτήρηση και εφαρμογή των μέτρων.

Η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το ευρωπαϊκό πλαίσιο, σε συνδυασμό με ένα σύστημα αποζημιώσεων που φτάνει άμεσα στον κτηνοτρόφο, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της παραγωγής και της κοινωνικής συνοχής στις νησιωτικές περιοχές.

Με εκτίμηση

Ελαιουργικός Κτηνοτροφικός Αγροτικός Συνεταιρισμός Άντισσας

Ομάδα Κτηνοτρόφων