Στα παλαιότερα των υποδημάτων τους έγραψαν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου τις αρνητικές και τεκμηριωμένες αποφάσεις του Δήμου Μυτιλήνης και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Στις 26.2.2026 προχώρησαν στην έγκριση της τροποποίησης της ΑΕΠΟ για την φαραωνική υπεδομή στη Βάστρια.

Η εξέταση του κειμένου της πράξης αποκαλύπτει ότι δεν πρόκειται για απλή επικαιροποίηση διοικητικών στοιχείων. Αντίθετα, εγκρίνονται συγκεκριμένες τεχνικές παρεμβάσεις με σαφές χωρικό, υδρολογικό και δασικό αποτύπωμα σε περιοχή που υπάγεται τόσο στη δασική νομοθεσία όσο και στο δίκτυο Natura 2000.

Η οδός διαφυγής και η πραγματική της έκταση

Στο Κεφάλαιο Ι εγκρίνεται οδός διαφυγής μήκους 4.696 μ. Παράλληλα εγκρίνεται η κατασκευή κιβωτοειδούς οχετού 6,00×3,00 μ. στο σημείο όπου η χάραξη τέμνει μισγάγγεια υδατορέματος. Η πράξη χαρακτηρίζει το έργο ως βελτίωση υφιστάμενης οδού.Ωστόσο, το μήκος, η γεωμετρική διαμόρφωση και κυρίως η υδραυλική διευθέτηση μέσω οχετού υπερβαίνουν τα χαρακτηριστικά απλής συντήρησης. Πρόκειται για έργο που επιφέρει μόνιμη τεχνική μεταβολή στη μορφολογία του εδάφους και στον τρόπο απορροής των υδάτων.

Δασική γη και Natura σε αριθμούς

Σύμφωνα με το Κεφάλαιο IV σημείο 9, η ζώνη κατάληψης της οδού περιλαμβάνει 27.639,84 τ.μ. εκτάσεων που εμπίπτουν στη δασική νομοθεσία. Στο σημείο 11 αναφέρεται ότι τμήμα της οδού βρίσκεται εντός προστατευόμενης περιοχής Natura 2000.Η ίδια η διοίκηση δηλαδή αναγνωρίζει ότι η επέμβαση λαμβάνει χώρα σε δασικό οικοσύστημα και σε περιοχή αυξημένης περιβαλλοντικής προστασίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η νομολογία και η περιβαλλοντική νομοθεσία απαιτούν αυξημένη τεκμηρίωση ως προς την αναγκαιότητα και την αναλογικότητα της επέμβασης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εξαίρεση 95,66 τ.μ. από το φωτοβολταϊκό έργο λόγω δασικού καθεστώτος. Η εξαίρεση αυτή αποδεικνύει ότι η οριοθέτηση της δασικής γης είναι κρίσιμη και ότι κάθε τετραγωνικό μέτρο αξιολογείται χωριστά.

Το ρέμα, η πλημμυρική συμπεριφορά και οι τεχνικοί όροι

Η οδός αναπτύσσεται σε μεγάλο τμήμα παράλληλα με υδατόρεμα και σε συγκεκριμένο σημείο το τέμνει. Το ρέμα διοχετεύεται μέσω της τεχνικής διατομής του οχετού. Σε τέτοιες περιπτώσεις η φυσική ροή παύει να είναι ελεύθερη και εξαρτάται από τα τεχνικά χαρακτηριστικά της κατασκευής.

Οι όροι 2.65-1 έως 2.65-9 προβλέπουν ενίσχυση επιχωμάτων όπου οι γραμμές πλημμύρας εφάπτονται της οδού, τοποθέτηση συρματοκιβωτίων, αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις και τακτικό καθαρισμό της κοίτης. Η πρόβλεψη αυτών των μέτρων υποδηλώνει ότι η διοίκηση αναγνωρίζει πιθανή αλληλεπίδραση με το πλημμυρικό καθεστώς.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν έχει προηγηθεί συγκριτική υδρολογική και γεωμορφολογική αξιολόγηση που να αποδεικνύει ότι η πλημμυρική συμπεριφορά δεν επιδεινώνεται και ότι η κατάντη ροή δεν διαφοροποιείται.

Πρώτα άσφαλτος μετά έγκριση

Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα αφορά τη χρονική σειρά των γεγονότων. Η οδός έχει ήδη ασφαλτοστρωθεί πριν από την έκδοση της τροποποιητικής ΑΕΠΟ. Η ασφαλτόστρωση μετατρέπει διαπερατή επιφάνεια σε αδιαπέραστη, αυξάνει την επιφανειακή απορροή και μειώνει τη διήθηση, μεταβάλλοντας το υδρολογικό ισοζύγιο της λεκάνης.

Κατά τον Ν. 4014/2011, οι ουσιώδεις τροποποιήσεις έργου οφείλουν να αδειοδοτούνται πριν από την υλοποίησή τους. Αν η τεχνική μεταβολή προηγήθηκε της περιβαλλοντικής έγκρισης, τότε εγείρεται ζήτημα τήρησης της αρχής της προληπτικής προστασίας.

Συναινέσεις ιδιοκτητών και έγκριση επέμβασης

Στην παρ. 4.55 προβλέπεται η υποβολή επίσημων συναινέσεων ιδιοκτητών στην αρμόδια δασική υπηρεσία σύμφωνα με το άρθρο 45 Ν. 998/79. Η πράξη ορίζει επίσης ότι η ΑΕΠΟ επέχει και θέση έγκρισης επέμβασης σε δασικές εκτάσεις.Η μεταβολή χρήσης δασικού χώρου δεν αποτελεί απλή τυπική πράξη. Προϋποθέτει πλήρη και προηγούμενη διασφάλιση των νόμιμων προϋποθέσεων. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι συναινέσεις καλύπτουν το σύνολο της ζώνης κατάληψης και αν είχαν εξασφαλιστεί πριν την έναρξη των εργασιών.

Η επόμενη ημέρα

Με την έγκριση της νέας απόφασης περιβαλλοντικών όρων, το ζήτημα δεν κλείνει. Αντίθετα, μεταφέρεται σε νέο επίπεδο. Ο Δήμος Μυτιλήνης και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, που είχαν εκφράσει αρνητική θέση, καλούνται πλέον να αποφασίσουν αν θα προσφύγουν δικαστικά κατά της νέας έγκρισης.

Σε περιπτώσεις όπου προκύπτουν εκτεταμένες και ουσιώδεις παρεμβάσεις σε δασική γη, υδατορέματα και προστατευόμενες περιοχές, η προσφυγή στη δικαιοσύνη αποτελεί θεσμικό εργαλείο ελέγχου της νομιμότητας. Συνεπώς προκύπτει το ερώτημα αν η καταστροφική αυτή επέμβαση στο περιβάλλον της Λέσβου που θα έχει άμεσες επιπτώσεις στους κατοίκους του νησιού μπορεί να σταθεί απέναντι στον δικαστικό έλεγχο. Περιφέρεια και Δήμος Μυτιλήνης έχουν πλέον τον λόγο.