Έντονη ανησυχία και κατηγορηματική αντίθεση εκφράζει ο ευρωπαϊκός τομέας της επιτραπέζιας ελιάς απέναντι στη συμφωνία ΕΕ - Mercosur, καθώς όπως τονίζεται δημιουργεί ένα βαθιά ανισόρροπο εμπορικό πλαίσιο εις βάρος των Ευρωπαίων παραγωγών και μεταποιητών. Οι οργανώσεις ASEMESA, ASSOM και ΠΕΜΕΤΕ προειδοποιούν ότι η εφαρμογή της συμφωνίας απειλεί άμεσα την ανταγωνιστικότητα ενός στρατηγικής σημασίας αγροδιατροφικού κλάδου για πολλές περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι οργανώσεις του κλάδου, η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των υφιστάμενων δασμών ύψους 12,8% στις επιτραπέζιες ελιές που εισάγονται από τις χώρες της Mercosur στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα σε χρονικό ορίζοντα 7 ετών. Την ίδια στιγμή όμως, οι ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές συνεχίζουν να επιβαρύνονται με δασμούς περίπου 12,6% στις αγορές της Mercosur, χωρίς καμία πρόβλεψη για άρση τους, γεγονός που συνιστά σαφή ασυμμετρία στην πρόσβαση και στον ανταγωνισμό.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η περίπτωση της Βραζιλίας, μιας από τις μεγαλύτερες αγορές κατανάλωσης επιτραπέζιων ελιών παγκοσμίως, όπου τα ευρωπαϊκά προϊόντα παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα, την ώρα που ανταγωνιστές από τρίτες χώρες επωφελούνται από ευνοϊκότερους όρους. Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνεται, είναι διπλά αρνητικό. Από τη μία πλευρά περιορίζονται οι εξαγωγικές δυνατότητες των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε βασικές διεθνείς αγορές και από την άλλη αυξάνεται η πίεση εντός της ευρωπαϊκής αγοράς από εισαγόμενα προϊόντα που αποκτούν προνομιακή πρόσβαση.

Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμες. Η ΔΟΕΠΕΛ (Διαεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς) επισημαίνει ότι η συμφωνία θα μπορούσε θεωρητικά να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα απέναντι στους δασμούς που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα, ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται η επιτραπέζια ελιά ακυρώνει αυτή τη δυνατότητα. Αντί να διαμορφώνεται ένα ισότιμο πεδίο ανταγωνισμού, δημιουργείται ένα καθεστώς προϊόντων δύο ταχυτήτων, με σοβαρές συνέπειες για την ελληνική παραγωγή, τη μεταποίηση, την τυποποίηση και τις εξαγωγές.

Οι οργανώσεις του κλάδου προειδοποιούν ότι τίθεται σε κίνδυνο η βιωσιμότητα της μεταποιητικής βιομηχανίας, η κερδοφορία των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και χιλιάδες θέσεις εργασίας σε αγροτικές περιοχές που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την επιτραπέζια ελιά. Πρόκειται για έναν τομέα που διαχρονικά έχει αποδείξει τη διεθνή του ηγετική θέση, την υψηλή εξαγωγική δυναμική και τη συμμόρφωσή του με αυστηρά ευρωπαϊκά κοινωνικά, περιβαλλοντικά και ποιοτικά πρότυπα.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωπαϊκές οργανώσεις του κλάδου προχωρούν στη σύσταση νέας Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Επιτραπέζιας Ελιάς, επιδιώκοντας ενιαία και συντονισμένη εκπροσώπηση απέναντι στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Παράλληλα, απευθύνουν έκκληση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν άμεσα τη μεταχείριση της επιτραπέζιας ελιάς στη συμφωνία ΕΕ Mercosur, ώστε να αποκατασταθούν οι ανισορροπίες και να αποφευχθούν μη αναστρέψιμες ζημιές σε έναν τομέα κομβικής σημασίας για την ευρωπαϊκή και την ελληνική αγροτική οικονομία.