Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δημοσιοποίησε δύο νέες ερευνητικές μελέτες που φωτίζουν τους μηχανισμούς διαμόρφωσης των τιμών στο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο τόσο στο στάδιο της παραγωγής όσο και στη λιανική αγορά στην Ελλάδα. Οι μελέτες αξιοποιούν σύγχρονα οικονομετρικά εργαλεία και ανάλυση δεδομένων μεγάλης κλίμακας και αποτελούν συνέχεια του HCC Datathon που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2025 με αντικείμενο την αγορά του έξτρα παρθένου ελαιολάδου.

Η πρώτη μελέτη εξετάζει την αλληλεξάρτηση των τιμών παραγωγού στις τρεις βασικές ελαιοπαραγωγικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Ελλάδα την Ιταλία και την Ισπανία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η Ισπανία λειτουργεί ως ο βασικός διαμορφωτής των τιμών στη Μεσόγειο επηρεάζοντας μακροχρόνια τις αγορές των άλλων χωρών. Η ελληνική αγορά εμφανίζεται να προσαρμόζεται στις ισπανικές τάσεις λειτουργώντας ως ακόλουθος ενώ η Ιταλία παίζει ρόλο ενδιάμεσου μηχανισμού μετάδοσης της μεταβλητότητας παρουσιάζοντας εντονότερες αντιδράσεις σε βραχυχρόνιες διακυμάνσεις και σοκ.

Η δεύτερη μελέτη επικεντρώνεται στην εγχώρια λιανική αγορά και ειδικότερα στις τελικές τιμές πώλησης εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου στα σούπερ μάρκετ. Μέσα από ανάλυση τιμών σε 4 μεγάλες αλυσίδες διαπιστώνεται έντονη ανομοιογένεια στις στρατηγικές τιμολόγησης τόσο μεταξύ των αλυσίδων όσο και μεταξύ διαφορετικών προϊόντων. Οι τιμές δεν κινούνται με ενιαίο τρόπο καθώς οι αντιδράσεις των επιχειρήσεων διαφέρουν ανάλογα με το επίπεδο τιμών χαμηλό ή υψηλό και παρουσιάζουν ασυμμετρίες.

Σύμφωνα με τα ευρήματα δεν προκύπτουν ενδείξεις συντονισμένης συμπεριφοράς στη λιανική αγορά. Αντίθετα η διαφοροποίηση στις τιμολογιακές στρατηγικές και η μεταβλητότητα των αντιδράσεων υποδηλώνουν ανταγωνιστικές συνθήκες με σύνθετη δυναμική που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.

Οι μελέτες εντάσσονται στο ευρύτερο έργο χαρτογράφησης αγορών της Επιτροπής Ανταγωνισμού και φιλοδοξούν να συμβάλουν στον δημόσιο διάλογο για τη λειτουργία της αγοράς ελαιολάδου σε μια περίοδο έντονων διακυμάνσεων τιμών και αυξημένου ενδιαφέροντος για τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό στον αγροδιατροφικό τομέα.