Σχεδόν πανηγυρίζουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης του αγροτικού τομέα με τις εκτιμήσεις που θέλουν την παραγωγή ελαιολάδου στην Ισπανία να υποχωρεί κοντά στους 1,2 εκατομμύρια τόνους, αισθητά χαμηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις του ισπανικού Υπουργείου Γεωργίας που τοποθετούσαν τον όγκο παραγωγής της χώρας στους 1,37 εκατομμύρια τόνους. Ούτε λίγο ούτε πολύ, οι Έλληνες συντάκτες του αγροτικού ρεπορτάζ έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι θα δούμε αύξηση των τιμών του ελαιολάδου το επόμενο διάστημα και κατά συνέπεια καλύτερες ημέρες για τους ελαιοπαραγωγούς, τους εμπόρους και τους ελαιομεσίτες της χώρας.

Πρόκειται για τη συνήθη μπακαλίστικη ανάλυση των εξελίξεων στην αγορά του ελαιολάδου, που γίνεται από πολλές πλευρές, αλλά συχνά αποδεικνύεται εκτός πραγματικότητας. Καλό είναι κανείς να μελετά πηγές όπως η ιστοσελίδα Olimerca, αλλά ακόμη καλύτερο είναι να διαθέτει συνολική εικόνα της αγοράς.

Είναι αλήθεια ότι το κλίμα ανόδου των τιμών διαμορφώθηκε ως προσδοκία από πολλούς εμπόρους και μεσίτες ελαιολάδου τις 2 τελευταίες εβδομάδες του Δεκεμβρίου σε όλη την Ελλάδα. Κάποιοι μιλούσαν ακόμη και για άνοδο του έξτρα παρθένου ελαιολάδου στα 6,00 ευρώ ανά κιλό σε τιμή παραγωγού. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι από όσους συνέβαλαν στη διαμόρφωση αυτού του κλίματος εξέφραζαν προσωπικούς πόθους και τίποτα περισσότερο.

Ας βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά. Η νέα εκτίμηση της ισπανικής παραγωγής ελαιολάδου ανατρέπει τις ισορροπίες στην αγορά της Μεσογείου ή όχι; Η απάντηση, μέχρι στιγμής, είναι αρνητική. Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να πούμε ότι θα δημιουργηθεί έλλειμμα σε κάποια ποιοτική κατηγορία που θα οδηγήσει σε άνοδο των τιμών. Γι’ αυτό άλλωστε και στην τιμοληψία της 30ης Δεκεμβρίου που πραγματοποίησε η ιταλική ιστοσελίδα Teatro Naturale καταγράφηκε πτώση των χονδρικών τιμών σε Ιταλία, Ελλάδα, Ανδαλουσία και Τυνησία. Στην Ελλάδα, η μέση χονδρική τιμή για το έξτρα παρθένο διαμορφώθηκε στα 4,75 ευρώ ανά κιλό, με σαφή πτωτική τάση. Η τιμή αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με δημοσιεύματα που υπερπρόβαλαν τιμές ελληνικών έξτρα παρθένων στην περιοχή των 5,60 έως 5,80 ευρώ ανά κιλό. Καλό είναι να βλέπουμε το ταβάνι, αλλά πρέπει να βλέπουμε και τη βάση για τα έξτρα παρθένα ελαιόλαδα, η οποία βρίσκεται στην περιοχή των 4,40 ευρώ ανά κιλό.

Δεν θεωρούμε απίθανη μια άνοδο της τιμής παραγωγού του έξτρα παρθένου ελαιολάδου προς τα 6,00 ευρώ ανά κιλό μέχρι τον προσεχή Σεπτέμβρη. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην Ελλάδα η συγκομιδή έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, παρότι βρισκόμαστε στις αρχές του 2026. Η πλειοψηφία των παραγωγών έχει ήδη πουλήσει το προϊόν σε τυποποιητές και χονδρεμπόρους και κατά συνέπεια ελάχιστοι θα ωφεληθούν από μια ενδεχόμενη άνοδο των τιμών, η οποία δεν είναι βέβαιο ούτε αν ούτε πότε θα έρθει.

Παράλληλα, τυποποιητές και σούπερ μάρκετ μπορούν αυτή την περίοδο να βρουν με άνεση τις ποσότητες ελαιολάδου που χρειάζονται. Αν διαπιστώσουν υπερθέρμανση της χονδρικής αγοράς, μπορούν εύκολα να τη «παγώσουν», όπως έχουν κάνει πολλές φορές στο παρελθόν. Επιπλέον, οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς δείχνουν να επενδύουν στην αύξηση του όγκου πωλήσεων και όχι στην αύξηση των τιμών.

Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι αν η ελληνική αγορά ελαιολάδου θα μπορούσε να ακολουθήσει αυτόνομη πορεία, δεδομένης της μικρής συνολικής παραγωγής και της ακόμη μικρότερης παραγωγής έξτρα παρθένου. Χωρίς περιστροφές, ναι, αυτό το σενάριο θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί, αρκεί όταν και αν ξεκινήσει η άνοδος των τιμών να μην εμφανιστούν οι γνωστοί καλοθελητές με πιεστικές προσφορές που θα οδηγήσουν σε νέα καθήλωση.

Τέλος, τίθεται το ζήτημα των απούλητων περσινών ελαιολάδων. Έμποροι, ελαιομεσίτες και παραγωγοί αναφέρουν ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικές ποσότητες που έμειναν αδιάθετες. Οι συνθήκες που διαμορφώνονται στην αγορά δείχνουν ότι τους επόμενους μήνες ενδέχεται να υπάρξουν δυνατότητες διάθεσης μεγάλου μέρους αυτών των ποσοτήτων, εφόσον βρίσκονται σε καλή ποιοτική κατάσταση. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να βοηθήσει πολλούς να περιορίσουν τις ζημιές που κατέγραψαν την προηγούμενη ελαιοπαραγωγική περίοδο 2024 2025.