Στο κόστος –και όχι μόνο στις προκλήσεις– της πράσινης μετάβασης για την ελληνική ακτοπλοΐα στάθηκε με ιδιαίτερη έμφαση ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Επιβατηγού Ναυτιλίας, Διονύσης Θεοδωράτος, στην ομιλία του στο 3ο συνέδριο Reimagine Tourism, που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα διαθέτει 115 κατοικημένα νησιά, εκ των οποίων τα 89 εξυπηρετούνται αποκλειστικά με πλοίο. Την ίδια στιγμή, οι θαλάσσιες μεταφορές καλύπτουν το 82% της τροφοδοσίας των νησιών, γεγονός που καθιστά την ακτοπλοΐα κρίσιμο παράγοντα όχι μόνο για τον τουρισμό, αλλά για την ίδια τη λειτουργία και κοινωνική συνοχή της νησιωτικής χώρας.

Παρά τον κομβικό της ρόλο, η ακτοπλοΐα βρίσκεται μπροστά σε ένα τεράστιο οικονομικό βάρος:

Το πραγματικό κόστος της πράσινης μετάβασης

Ο κλάδος, σύμφωνα με τον κ. Θεοδωράτο, καλείται να σηκώσει επιβαρύνσεις:

• από 320 έως 708 εκατομμύρια ευρώ έως το 2031 για συμμόρφωση με νέους περιβαλλοντικούς κανόνες και πρακτικές
• 2,5 έως 3 δισεκατομμύρια ευρώ για την ανανέωση του στόλου με σύγχρονα, καθαρά και ενεργειακά αποδοτικά πλοία

Πρόκειται για επενδύσεις που, όπως τόνισε, δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά απόλυτη αναγκαιότητα για να μπορέσουν οι ακτοπλοϊκές γραμμές να ανταποκριθούν στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και στους στόχους μηδενικών εκπομπών τα επόμενα χρόνια.

Το υψηλό ΦΠΑ και οι ελλείψεις στα λιμάνια επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση

Στην ομιλία του ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ υπογράμμισε επίσης ότι η ελληνική ακτοπλοΐα λειτουργεί υπό το υψηλότερο επίπεδο ΦΠΑ στην Ευρώπη, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα έναντι χωρών της Μεσογείου.

Την ίδια στιγμή, οι υποδομές στα ελληνικά λιμάνια εξακολουθούν να υστερούν:
ανεπαρκείς ράμπες, ελλείψεις σε προστατευτικές δομές, αδυναμία εξυπηρέτησης περισσότερων πλοίων στις περιόδους αιχμής και, κυρίως, ανύπαρκτη ή περιορισμένη δυνατότητα cold ironing — η βασική τεχνολογία που απαιτείται για τον «πράσινο» ελλιμενισμό των πλοίων.

Ανάγκη για ριζικό επανασχεδιασμό

Ο κ. Θεοδωράτος έκανε λόγο για ανάγκη πλήρους ανασχεδιασμού της λιμενικής διακυβέρνησης, με:

• ενοποίηση λιμενικών ταμείων
• πλήρη ανταποδοτικότητα των λιμενικών τελών
• ορατή στόχευση των εσόδων αποκλειστικά σε έργα υποδομής

Χωρίς αυτά, σημείωσε, δεν μπορεί να υπάρξει ούτε αξιόπιστος μακροπρόθεσμος σχεδιασμός ούτε ευθυγράμμιση της χώρας με το νέο ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό πλαίσιο.

«Η ακτοπλοΐα είναι όρος ζωής για τα νησιά»

Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρόεδρος του ΣΕΕΝ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η επένδυση σε πλοία και λιμάνια δεν αποτελεί επιλογή, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης για τη νησιωτική Ελλάδα — τόσο για την κοινωνική συνοχή όσο και για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.