Έκθεση φωτογραφίας, αφιερωμένη στη Σμύρνη των τελών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, φιλοξενεί από την Παρασκευή 17 Οκτωβρίου η Φωτογραφική Εταιρεία Μυτιλήνης (ΦΕΜ), σε συνεργασία με τη Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο.

Η έκθεση με τίτλο «ΣΜΥΡΝΗ 1880-1920» παρουσιάζει 47 σπάνιες φωτογραφίες από τη συλλογή του Mert Rüstem, συλλέκτη και ιδρυτή του Μουσείου Φωτογραφίας Hamza Rüstem της Σμύρνης — ενός από τα ιστορικότερα φωτογραφικά αρχεία της Τουρκίας, με διεθνή αναγνώριση.

Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Παρασκευή 17 Οκτωβρίου 2025, στις 20:00, στον εκθεσιακό χώρο της ΦΕΜ (Κάτω Κάστρο Μυτιλήνης, 3η πάροδος Μικράς Ασίας). Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου, και θα λειτουργεί 19:00-21:00, εκτός Τετάρτης, Σαββάτου και Κυριακής.

Η Σμύρνη μέσα από τον φακό του Hamza Rüstem

Ο Μερτ Ρουστέμ είναι απόγονος του Χαμζά Ρουστέμ, ιδρυτή του ιστορικού φωτογραφείου «Photografion Bahaeddin Hamza Roustem» (1895), το οποίο υπήρξε η σημαντικότερη και μακροβιότερη φωτογραφική επιχείρηση της Σμύρνης. Οι φωτογραφίες του αρχείου του ανασυνθέτουν την καθημερινότητα μιας πολυπολιτισμικής πόλης, όπου Έλληνες, Οθωμανοί, Εβραίοι και Αρμένιοι συνυπήρχαν σε μια ακμάζουσα κοινωνία εμπορίου, τεχνών και ανθρώπινων ιστοριών.

Στην έκθεση, το βλέμμα του συλλέκτη συνομιλεί με τη μνήμη — αποτυπώνοντας το λιμάνι, τις συνοικίες, τα εμπορικά και τα καφενεία της εποχής, αλλά και πρόσωπα που φέρουν πάνω τους το φως και την ευγένεια μιας εποχής που προηγήθηκε της καταστροφής.

Παρουσιάσεις και ομιλίες

Την έκθεση θα πλαισιώσει παρουσίαση του ίδιου του Mert Rüstem, ο οποίος θα μιλήσει για την ιστορία του φωτογραφείου του παππού του, αλλά και για τη δημιουργία του Μουσείου Φωτογραφίας Hamza Rüstem στη Σμύρνη.
Στην εκδήλωση θα συμμετάσχει επίσης ο ιστορικός και συλλέκτης Στρατής Αναγνώστου, ο οποίος θα αναφερθεί στη σχέση Σμύρνης και Λέσβου πριν από το 1922, μέσα από τις παλιές φωτογραφίες και καρτ ποστάλ που συνδέουν τις δύο όχθες του Αιγαίου.

Ο καλλιτέχνης πίσω από τη συλλογή

Ο Μερτ Ρουστέμ γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1969. Είναι εγγονός του Χαμζά Ρουστέμ, ο οποίος καθιέρωσε τη φωτογραφία ως τέχνη στη Μικρά Ασία. Αν και σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Dokuz Eylül, ακολούθησε την οικογενειακή του κληρονομιά, αναλαμβάνοντας τη διαχείριση του φωτογραφικού αρχείου και εξελίσσοντας το ενδιαφέρον του για τη φωτογραφία σε ιστορική και ερευνητική δραστηριότητα.

Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συλλέκτες φωτογραφιών της Τουρκίας, με εκθέσεις και δημοσιεύσεις που εστιάζουν στη Σμύρνη, την Κρήτη και τον ευρύτερο χώρο του Αιγαίου. Το όραμά του κορυφώθηκε με την ίδρυση του Μουσείου Hamza Rüstem στον Δήμο Καρσıγιακά, όπου υπηρετεί ως μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής.