Πληθαίνουν οι καταγγελίες επιβατών για την κατάσταση των τουαλετών σε πλοία που εξυπηρετούν και το Βόρειο Αιγαίο, με αναρτήσεις σε διαδικτυακές πλατφόρμες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης να περιγράφουν εικόνες εγκατάλειψης και σοβαρές ελλείψεις σε βασικά μέσα υγιεινής. Παρόμοιες αναφορές έχουν καταγραφεί και σε δρομολόγια προς τις Κυκλάδες και την Κρήτη, όπου, σύμφωνα με περιγραφές, οι τουαλέτες βρέθηκαν βρώμικες, χωρίς χαρτί υγείας, σαπούνι ή πετσέτες χεριών, με νερά στο πάτωμα και φθαρμένες εγκαταστάσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δεν λειτουργούσαν ούτε οι κλειδαριές στις πόρτες.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, ακόμη και σε δρομολόγια μικρής διάρκειας η αναπλήρωση αναλωσίμων δεν πραγματοποιήθηκε, παρά τις σχετικές ενημερώσεις προς το πλήρωμα. Το φαινόμενο, όπως επισημαίνουν ειδικοί σε θέματα υγιεινής, δεν απαιτεί μεγάλα οικονομικά κονδύλια για να αντιμετωπιστεί, αλλά σωστή οργάνωση, εκπαίδευση προσωπικού και συνέπεια.

Το ισχύον πλαίσιο καθαριότητας στα πλοία καθορίζεται από το Ευρωπαϊκό Εγχειρίδιο Προτύπων Υγιεινής και Επιδημιολογικής Επιτήρησης Μεταδοτικών Νοσημάτων σε Επιβατηγά Πλοία. Προβλέπει συχνό καθαρισμό και απολύμανση των κοινόχρηστων χώρων, με έμφαση στις τουαλέτες, σε τακτά χρονικά διαστήματα καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Σε περίπτωση ύποπτης ή επιβεβαιωμένης έξαρσης μεταδοτικής νόσου, η συχνότητα καθαρισμού αυξάνεται ακόμη και σε μία φορά ανά ώρα.

Οι εγκαταστάσεις πρέπει να διαθέτουν ζεστό και κρύο τρεχούμενο νερό, σαπούνι, χαρτί υγείας και μέσα στεγνώματος χεριών. Επίσης, οι επιφάνειες που αγγίζονται συχνά – όπως καζανάκια και πόμολα – οφείλουν να απολυμαίνονται με εγκεκριμένα προϊόντα.

Την τήρηση των κανόνων ελέγχουν ειδικοί επιθεωρητές δημόσιας υγείας τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, ενώ μπορούν να πραγματοποιηθούν και έκτακτοι έλεγχοι έπειτα από καταγγελίες. Σε σοβαρές παραβάσεις, επιβάλλονται πρόστιμα ή ακόμη και περιορισμοί στη λειτουργία του πλοίου.

Παρά τις προβλέψεις, η εικόνα διαφέρει σημαντικά από πλοίο σε πλοίο: σε ορισμένα, η καθαριότητα τηρείται υποδειγματικά, με προσωπικό καθαριότητας παρόν και αναλώσιμα σε επάρκεια, ενώ σε άλλα – κυρίως παλαιότερα σκάφη ή σε περιόδους μεγάλης πληρότητας – οι ελλείψεις είναι εμφανείς.

Το Υπουργείο Υγείας και οι Περιφέρειες δηλώνουν ότι οι επιθεωρήσεις συνεχίζονται, καλώντας τις ακτοπλοϊκές εταιρείες να συμμορφωθούν πλήρως με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας. Οι επιβάτες, από την πλευρά τους, μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες στο πλήρωμα, στη λιμενική αρχή ή στις αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες, καταγράφοντας με στοιχεία τις συνθήκες που αντιμετώπισαν.

Η τήρηση της υγιεινής στα πλοία δεν είναι απλώς ζήτημα εικόνας, αλλά βασικό μέτρο προστασίας της δημόσιας υγείας σε συνθήκες συνωστισμού και μακράς παραμονής εκατοντάδων επιβατών σε περιορισμένο χώρο.