Στις 31 Ιουλίου 2025, με απόφαση του Δημάρχου Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχη Βέρρου, εγκρίθηκε η ανάθεση της τοπογραφικής απεικόνισης των αρδευτικών υποδομών της λιμνοδεξαμενής του Βαφείου και των συνοδών δικτύων.

Πρόκειται για την πρώτη ουσιαστική ενέργεια που έγινε από την πλευρά του Δήμου Δυτικής Λέσβου την τελευταία πενταετία στη σχεδόν ξεχασμένη και απαξιωμένη λιμνοδεξαμενή. Ελπίζουμε και ευχόμαστε η ενέργεια αυτή να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη λειτουργική αποκατάστασή της, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ύδρευση και την άρδευση της Πέτρας και του Μολύβου, όπως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός του έργου.

Θα αποφύγουμε να κάνουμε εκτίμηση πότε θα αποκατασταθούν τα προβλήματά της, διότι η εκτίμηση που κάναμε το 2022, πως η λιμνοδεξαμενή θα επισκευαστεί το 2025, αποδείχθηκε υπερβολικά αισιόδοξη.

Γράφουμε «ελπίζουμε και ευχόμαστε» γιατί το σκίσιμο της μεμβράνης στη λιμνοδεξαμενή του Βαφείου συνέβη τον Νοέμβριο του 2020. Κι από τότε πέρασαν πέντε χρόνια. Ενώ, αν γινόταν από την αρχή αποκατάσταση της ζημιάς, θα κόστιζε μερικές χιλιάδες ευρώ, τώρα θα απαιτηθεί να γίνουν εργασίες δεκάδων, αν όχι εκατοντάδων, χιλιάδων ευρώ. Διότι στις 25 Ιουλίου 2025, που επισκεφθήκαμε τη λιμνοδεξαμενή, διαπιστώσαμε τη σχεδόν ολοσχερή καταστροφή της μεμβράνης του πυθμένα.

Η δεξαμενή είχε αδειάσει από νερό και, όπως δήλωσε ο πρώην πρόεδρος του Συνεταιρισμού Πέτρας και πρώην Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου, Λευτέρης Μανδάνης, η δεξαμενή απαξιώνεται αφού αγρότες και κτηνοτρόφοι της περιοχής δεν μπορούν να εμπιστευτούν πως από το νερό της θα ποτίσουν τις καλλιέργειές τους.

Ο ίδιος σημειώνει πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο η κατάσταση της δεξαμενής, αλλά και τα προβληματικά δίκτυα μεταφοράς του νερού, καθώς, όταν η δεξαμενή έχει νερό και οι αγρότες της Πέτρας το χρησιμοποιούν, σπάνε οι αγωγοί πολύ συχνά, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ποτιστούν οι καλλιέργειες. Κι έτσι στρέφονται σε άλλες κοστοβόρες λύσεις, όπως είναι οι ιδιωτικές γεωτρήσεις.

Παρατημένη λιμνοδεξαμενή σε εποχή λειψυδρίας

Η λιμνοδεξαμενή εγκαινιάστηκε στις 7 Αυγούστου του 1995 από τον τότε υπουργό Γεωργίας Γεώργιο Μωραΐτη. Έχει χωρητικότητα 600.000 κυβικά μέτρα νερού. Σύμφωνα με τη μελέτη κατασκευής της, η ποσότητα νερού που συγκεντρώνεται σε αυτή αρκεί να καλύψει για δύο χρόνια τις ανάγκες άρδευσης των μικρών κάμπων της Πέτρας και της Μήθυμνας. Ο αρχικός σχεδιασμός του έργου προέβλεπε ότι θα κατασκευαστεί και ταχυδιυλιστήριο, ώστε ένα μέρος του νερού της δεξαμενής να χρησιμοποιείται για να καλυφθούν οι ανάγκες ύδρευσης των δύο οικισμών.

Ωστόσο, τα ταχυδιυλιστήρια ως σήμερα δεν έχουν κατασκευαστεί, κι έτσι το νερό της δεξαμενής χρησιμοποιείται (όταν χρησιμοποιείται) αποκλειστικά από τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Κάτοικοι της περιοχής αναφέρουν πως στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε γίνει σύσκεψη στο Μόλυβο με τη συμμετοχή μελών των Δημοτικών Συμβουλίων Πέτρας και Μολύβου.

Στη σύσκεψη αυτή είχε αποφασιστεί ότι δεν ήθελαν να τοποθετηθεί ταχυδιυλιστήριο στη δεξαμενή, δηλαδή ήθελαν το νερό της να χρησιμοποιείται μόνο για άρδευση. Κι αυτό παρότι, συχνά-πυκνά, τους καλοκαιρινούς μήνες τόσο η Πέτρα όσο και ο Μόλυβος αντιμετωπίζουν προβλήματα έλλειψης πόσιμου νερού. Ευτυχώς, το 2025 οι κάτοικοι της περιοχής δεν έχουν αναφέρει προβλήματα στην υδροδότηση των δύο οικισμών.

Στις 14 Οκτωβρίου του 2021, το «Ν» με επιτόπιο ρεπορτάζ αναδεικνύει την προβληματική κατάσταση της λιμνοδεξαμενής. Το ρεπορτάζ είχε τίτλο «Σε αχρηστία η λιμνοδεξαμενή του Βαφειού». Με κάποια αφέλεια θεωρούσαμε πως οι 11 μήνες που είχαν περάσει από τη στιγμή που σκίστηκε η μεμβράνη ήταν μεγάλο χρονικό διάστημα. Δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε πως θα περνούσαν πέντε χρόνια χωρίς να γίνει τίποτα.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, τον Ιανουάριο του 2022, η περιφερειακή κίνηση «Ανταρσία στο Αιγαίο» έφερε το θέμα στο Περιφερειακό Συμβούλιο και πρότεινε να υπάρξει προγραμματική σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου και του Δήμου Δυτικής Λέσβου για να αποκατασταθεί η ζημιά στη μεμβράνη. Αλλά δεν έγινε τίποτα σε αυτή την κατεύθυνση. Ήταν η περίοδος που είχε ανοίξει προκήρυξη του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης που χρηματοδοτούσε τέτοια έργα. Ωστόσο, η πρόταση που κατέθεσε ο Δήμος Δυτικής Λέσβου δεν περιλάμβανε την επισκευή της μεμβράνης και την αντικατάσταση του δικτύου μεταφοράς του νερού.

Στις 4 Νοεμβρίου του 2022 διερευνήσαμε ξανά την κατάσταση της λιμνοδεξαμενής. Στο ρεπορτάζ που δημοσιεύσαμε με τίτλο «Περιμένει το νέο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης η λιμνοδεξαμενή του Βαφείου» υπογραμμίζαμε: «Το 2023 ο Δήμος Δυτικής Λέσβου ελπίζει να καταφέρει να βάλει στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης τη χρηματοδότηση των βασικών εργασιών που έχει ανάγκη η λιμνοδεξαμενή του Βαφειού για να καταστεί λειτουργική και να μπορέσει να καλύψει τις ανάγκες των αγροτών και κτηνοτρόφων της Πέτρας και του Μολύβου», αυτό δήλωσε στο «Ν» η αρμόδια Αντιδήμαρχος Δυτικής Λέσβου Ασανούλα Γιαννή - Κοκκινέλλη. Σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει η κ. Γιαννή, μέσα στο επόμενο εξάμηνο θα ανοίξει η νέα προκήρυξη του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης που θα αφορά την επισκευή αρδευτικών δικτύων και ταμιευτήρων ύδατος.Σε αυτή, ο Δήμος Δυτικής Λέσβου θα επιδιώξει να εντάξει την αντικατάσταση της μεμβράνης της λιμνοδεξαμενής που έχει καταστραφεί σχεδόν ολοσχερώς. Στο ίδιο έργο θα ενταχθεί η επισκευή και αντικατάσταση των δικτύων άρδευσης της λιμνοδεξαμενής.

Στις 17 Ιουλίου του 2024, σε ένα ακόμη ρεπορτάζ του «Ν» για τη λιμνοδεξαμενή του Βαφείου, σημειώναμε την εξωφρενική επιλογή του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής να χρηματοδοτήσει τη μεταφορά νερού με βυτιοφόρα από τη Μυτιλήνη στο Μόλυβο με το ποσό των 79.230 ευρώ, αντί να γίνει αποκατάσταση της λιμνοδεξαμενής και αξιοποίηση του νερού της. Ο τίτλος εκείνου του ρεπορτάζ ήταν: «Πώς να ξοδέψετε δημόσιο χρήμα άσκοπα».

Φθάνουμε στις 2 Νοεμβρίου του 2024. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης δίνει στη δημοσιότητα νέα προκήρυξη για έργα εγγειοβελτιωτικά που απευθύνεται σε δήμους. Στο ρεπορτάζ σημειώνουμε πως, για να ενταχθεί ένα έργο στο πρόγραμμα, πρέπει να υπάρχουν οι σχετικές μελέτες.

Στις 19 Μαρτίου 2025, η δημοτική παράταξη ΛΑΣ Δήμου Δυτικής Λέσβου επαναφέρει το θέμα επισκευής της λιμνοδεξαμενής με ερώτηση που κατέθεσε στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Ποιός πρέπει να επισκευάσει τη λιμνοδεξαμενή

Ποιός είναι ο φορέας που πρέπει να κάνει την επισκευή της λιμνοδεξαμενής και των δικτύων;
Απάντηση: Θα μπορούσε να το κάνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το Υπουργείο Νησιωτικής Πολιτικής, αλλά και τα Υπουργεία Εσωτερικών και Μετανάστευσης θα μπορούσαν να είναι χρηματοδότες. Κι αν όλοι οι παραπάνω φορείς αδιαφορούσαν, θα μπορούσε να ζητηθεί χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Αλλά είναι σαφές ότι η αρμοδιότητα ανήκει στον Δήμο Δυτικής Λέσβου, που έχει τον πρώτο λόγο και θα έπρεπε να πιέζει να χρηματοδοτηθεί το έργο.

Είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης και προτεραιοτήτων του Δήμου να προτάξει αυτό το έργο έναντι άλλων. Την παραπάνω διαπίστωση την εξέφρασε με τον δικό του τρόπο ο κ. Μανδάνης στην δήλωση που μας έκανε στις 25 Ιουλίου χαρακτηριστικά ανέφερε: «δεν βλέπω να υπάρχει ενδιαφέρον να φτιαχτεί η ζημιά στην λιμνοδεξαμενή. Παρόλο που το υπουργείο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης , οφείλω να παραδεχτώ, κάθε τόσο βγάζει προγράμματα για χρηματοδότηση τέτοιων έργων, όπου κάθε Δήμος μπορεί να πάρει ως 2,2 εκατ. ευρώ. Εγώ δεν βλέπω να υπάρχει κανένα ενδιαφέρον, δυστυχώς».

Να δημιουργηθεί φορέας διαχείρισης

Τα όσα δήλωσε στις 25 Ιουλίου στην κάμερα του «Ν» ο πρώην πρόεδρος του Συνεταιρισμού Πέτρας Λευτέρης Μανδάνης, αλλά και η όλη πορεία της λιμνοδεξαμενής μέχρι σήμερα, δείχνουν πως είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί ένας φορέας διαχείρισης της, ώστε οι βλάβες στα δίκτυα μεταφοράς του νερού και στη μεμβράνη να αποκαθίστανται άμεσα. Όταν υπάρχουν συχνές και πυκνές διακοπές στην παροχή του νερού, είναι φανερό πως οι αγρότες της περιοχής θα στραφούν σε άλλες λύσεις, όπως είναι οι γεωτρήσεις

Δείτε το βίντεο απ΄το ρεπορτάζ του «Ν»