Η κυβέρνηση έχει αναθέσει τη σύνταξη των μελετών καταγραφής του
υπάρχοντος οδικού δικτύου ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ), στις
περιοχές εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, εκτός των
ορίων των οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκους, και εκτός των ορίων των
νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών για το σύνολο
της χώρας.
Βάσει των αποφάσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
«α) ΔΠΟΛΣ/53355/1219/ 2022 και β) ΓΓΧΣΑΠ/77762/32/2024(ΦΕΚ
2671Β/31-5-2022 και 4302Β/23-7-2024 αντίστοιχα) σκοπός των
μελετών καταγραφής του οδικού δικτύου ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ)
είναι, η κατηγοριοποίηση των οδών, με βάση τον χαρακτήρα τους, τα
επιμέρους γεωμετρικά χαρακτηριστικά τους και τον ρόλο που
επιτελούν στο συνολικό οδικό δίκτυο της ΔΕ ώστε να αποτελέσουν τη
βάση δεδομένων για την περαιτέρω ιεράρχησή τους και τον
καθορισμό του κοινόχρηστου οδικού δικτύου με βάση τις ειδικότερες
προϋποθέσεις και τα κριτήρια του προεδρικού διατάγματος της περ.
γ’ της παρ. 15 του άρθρου 20 του ν.3937/2011.
Με δεδομένο ότι ο χαρακτηρισμός μιας οδού ως κοινόχρηστης
αποτελεί καταρχήν απαραίτητη πολεοδομική προϋπόθεση για τη
δομησιμότητα των γηπέδων στην εκτός σχεδίου περιοχή εφόσον δεν
διέπεται από ειδικότερες διατάξεις και το γεγονός ότι το οδικό δίκτυο
ενός οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης δεν αποτελεί τοπική του
υπόθεση, εφόσον συνάπτεται τόσο με το υπόλοιπο δίκτυο της χώρας
όσο και με την προστασία των γεωσυστημάτων του φυσικού χώρου,
τα οποία αποτελούν στοιχείο της εθνικής φυσικής κληρονομιάς, η
καταγραφή του υπάρχοντος οδικού δικτύου αποτελεί το πρώτο βήμα
για την κατηγοριοποίηση αυτού με σκοπό τον χαρακτηρισμό του ως
κοινόχρηστο δημοτικό οδικό δίκτυο για την εφαρμογή της παρ. 1α
του άρθρου 1 του π. Δ 24/1985.
Η αναγνώριση δημοτικής οδού για την εφαρμογή της παρ. 1α του
άρθρου 1 του π. Δ 24/31.05.1985, έχει σοβαρές συνέπειες, μεταξύ
άλλων, ως προς τη δόμηση των παρόδιων ακινήτων και την
πολεοδομική και χωροταξική διαρρύθμιση της περιοχής και το
ζήτημα της ύπαρξης ή μη δημοτικής ή κοινοτικής οδού δεν μπορεί να
επιλύεται κατά περίπτωση, επ’ ευκαιρία συγκεκριμένης υπόθεσης, με
κίνδυνο έκδοσης αποσπασματικών και αντιφατικών αποφάσεων,
αλλά πρέπει να τέμνεται εγκύρως με την έκδοση πολιτειακής πράξης

ανεξαρτήτως του χαρακτήρα της οδού (Σ τ Ε 2063/2018, 665/2018,
4059/2015 κ.α.).
Συνεπώς μέσα από την όλη διαδικασία που προβλέπεται στις
εξουσιοδοτικές διατάξεις της παρ. 15 του άρθρου 20 του ν.
3937/2011, σε συνδυασμό και με άλλες προϋποθέσεις που τίθενται
από διατάξεις του υπερκείμενου πολεοδομικού σχεδιασμού (ΓΠΣ,
ΣΧΟΟΑΠ, ΤΠΣ και ΕΠΣ) επιτυγχάνεται ο έλεγχος και ο
εξορθολογισμός της εκτός σχεδίου δόμησης».
Ιδιαίτερη πρόνοια πρέπει να ληφθεί για τα νησιά που κατά κανόνα
έχουν μικρό και κατακερματισμένο κλήρο.
Η εκπόνηση των ως άνω μελετών χρηματοδοτείται από πόρους του
Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μέσω του Προγράμματος
Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ΣΑΤΑ 075, με κωδικό έργου 2022 ΤΑ
07500011 υπό την ονομασία τίτλου Έργου «(Sub. 5) Αυτοτελείς
Μελέτες για Χαρακτηρισμό Δημοτικών Οδών».
Το καίριο και κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον με την εφαρμογή
τους, οι μελέτες αυτές θα εξυπηρετούν και θα στηρίζουν με τον
καλύτερο και αρτιότερο τρόπο τα δικαιώματα, τις πραγματικές
ανάγκες και το Μέλλον των τοπικών κοινωνιών και της Πολιτείας εν
γένει.
Βασικά εχέγγυα για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η εκτενής
ενημέρωση και η γόνιμη διαβούλευση με την ουσιαστική συμμετοχή
της αυτοδιοίκησης, του Τεχνικού Επιμελητηρίου, τοπικά και κεντρικά,
του συνόλου των παραγωγικών και κοινωνικών φορέων και των
απλών πολιτών σε όλα τα στάδια των σχετικών διαδικασιών.