Σε μια από τις πιο αιχμηρές παρεμβάσεις του, ο Μιχάλης Ψημίτης, ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, φιλοξενήθηκε στην εκπομπή «Καλημέρα στο Νησί» του ραδιοφωνικού σταθμού «99 στα FM», σχολιάζοντας με οξυδέρκεια και ηθικό βάθος την κατάσταση στη Γάζα, την προπαγάνδα των δυτικών μέσων ενημέρωσης,τις τοπικές και διεθνείς προεκτάσεις της πολιτικής του Ισραήλ, το έγκλημα στα Τέμπη αλλά και το ναυάγιο της Πύλου.

Η αφορμή για την πρόσκληση αποτέλεσε η πρόσφατη δημόσια παρέμβασή του, ως θεατής, κατά την εκδήλωση στο Πλωμάρι με θέμα την Παλαιστίνη, όπου προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ No Other Land. Ο καθηγητής δεν μάσησε τα λόγια του: «Αυτό που διαδραματίζεται στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη δεν είναι ένας πόλεμος. Είναι ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Και πρέπει να το πούμε καθαρά», τόνισε.

Ο κ. Ψημίτης εστίασε ιδιαίτερα στον ρόλο των δυτικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία —όπως σημείωσε— συμβάλλουν στην αναπαραγωγή ενός στρεβλού αφηγήματος. «Οι Παλαιστίνιοι παρουσιάζονται είτε ως τρομοκράτες είτε ως άβουλα θύματα που πληρώνουν τις πράξεις των “τρομοκρατών”», ανέφερε, υπογραμμίζοντας πως αυτό το αφήγημα εξυπηρετεί το επίσημο αφήγημα του Ισραήλ και καλύπτει το ανελέητο βομβαρδισμό αμάχων και κοινωνικών υποδομών.

«Δεν μιλάμε για σύγκρουση ίσων. Μιλάμε για έναν λαό που προσπαθεί να σώσει πηγάδια και να ξαναχτίσει σπίτια που του γκρεμίζει καθημερινά ένας στρατός κατοχής», είπε χαρακτηριστικά.

Στο ερώτημα για την υποκρισία των δυτικών κυβερνήσεων, ο καθηγητής ήταν κατηγορηματικός: «Η Δύση είναι γενναιόδωρη όταν πρόκειται να υποστηρίξει το Ισραήλ στο όνομα της αυτοάμυνας, αλλά ξαφνικά κουφαίνεται όταν μιλάμε για τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Πάνω από 55.000 νεκροί, οι περισσότεροι γυναίκες και παιδιά. Κι όμως, σιωπή». Αναγνώρισε, πάντως, τη θετική στάση κυβερνήσεων όπως της Ισπανίας που τάχθηκε ανοικτά υπέρ της Παλαιστίνης.

Ειδική αναφορά έγινε και στο ζήτημα της παρουσίας Ισραηλινών πολιτών που έχουν αγοράσει εκτάσεις και επιχειρήσεις στη Λέσβο, κυρίως στο Πλωμάρι και στη Γέρα. Ο κ.Ψημίτης, αν και υπερασπίστηκε τη νομιμότητα των ιδιοκτησιών, δεν παρέλειψε να εκφράσει την ανησυχία του για πρακτικές που καταγγέλλονται από του Ισραηλινούς κατοίκους — όπως κλείσιμο πρόσβασης σε παραλίες, καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος και υπερβολικά «φαραωνικές» παρεμβάσεις.

Πρόσθεσε, όμως, πως δεν πρέπει να γενικεύεται η εχθρότητα προς όλους τους Ισραηλινούς. «Υπάρχουν Εβραίοι και Ισραηλινοί που αντιτίθενται στον σιωνισμό. Με αυτούς πρέπει να χτίσουμε γέφυρες. Αλλιώς κινδυνεύουμε να σπρώξουμε και τους επικριτές του Ισραήλ στη σιωπή ή στην άμυνα».

Καθαρές κουβέντες διατύπωσε και για τις πρόσφατες επιθέσεις σε εβραϊκά μνημεία στην Ελλάδα. «Οι Εβραίοι ανά τον κόσμο δεν είναι το Ισραήλ. Δεν έχουν καμία ευθύνη για τα εγκλήματα της κυβέρνησης Νετανιάχου. Ο αντισημιτισμός είναι εγκληματική γενίκευση», είπε, υπενθυμίζοντας ότι πολλοί νέοι Εβραίοι συμμετέχουν ενεργά στο παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη.

Δεν έκρυψε την απογοήτευσή του για την άρνηση της Δημοτικής Αρχής Δυτικής Λέσβου να ανακαλέσει την απόφαση ανακήρυξης του πρέσβη του Ισραήλ ως επίτιμου δημότη, μετά την έναρξη των επιχειρήσεων στη Γάζα. «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ντροπή από το να επικαλείσαι τα “τοπικά συμφέροντα” όταν σφαγές συμβαίνουν δίπλα μας», ανέφερε οργισμένα. Παράλληλα, χαιρέτισε τις κινητοποιήσεις πολιτών στην Καλλονή, ως απόδειξη τοπικής ευαισθητοποίησης.

Ο καθηγητής σχολίασε το κοινωνικό ξέσπασμα που ακολούθησε την τραγωδία στα Τέμπη, στις 28 Φεβρουαρίου 2025. Χαρακτήρισε την αντίδραση του κόσμου ως «αυθεντικό κοινωνικό κίνημα» και εξέφρασε αισιοδοξία ότι, παρά τις απόπειρες αποπροσανατολισμού από την κυβέρνηση, η κοινωνία έχει αρχίσει να ξυπνά.

«Όταν οι άνθρωποι βλέπουν να χάνονται αθώες ζωές, να θυσιάζονται στο όνομα συμφερόντων ή γεωπολιτικών στρατηγικών, τότε αρχίζει να γεννιέται ξανά το “εμείς”. Και αυτό είναι ελπιδοφόρο», κατέληξε.

«Η 28η Φεβρουαρίου του 2025 ήταν μια ημερομηνία-σταθμός για την ελληνική κοινωνία», σημείωσε ο κ.Ψημίτης. «Ήταν η στιγμή που εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως νέοι, κατέβηκαν στον δρόμο όχι απλώς από οργή, αλλά γιατί ένιωσαν ότι είχαν φτάσει στα όριά τους. Η ανευθυνότητα, η διαφθορά, η απουσία στοιχειώδους δικαιοσύνης, έγιναν προσωπική υπόθεση του καθενός».

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα Τέμπη δεν ήταν μόνο ένα τραγικό ατύχημα. Ήταν ο καταλύτης που αποκάλυψε το βάθος της διάρρηξης ανάμεσα στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα. «Εκείνη τη μέρα είδαμε κάτι που είχε χρόνια να εμφανιστεί. Μια πάνδημη συμμετοχή, χωρίς καθοδήγηση, χωρίς κόμματα, χωρίς ταμπέλες. Αυτό είναι ο ορισμός του κοινωνικού κινήματος. Ένα αυθόρμητο, συλλογικό ξέσπασμα που ενοποιεί τη διαμαρτυρία με την ηθική ευθύνη», τόνισε.

Ο Ψημίτης δεν έκρυψε την αγωνία του για την τύχη αυτού του κινήματος. Όπως επεσήμανε, το κράτος και τα κυρίαρχα ΜΜΕ επιχείρησαν στη συνέχεια να αποπροσανατολίσουν την κοινωνία. «Η επικοινωνιακή καταιγίδα που εξαπολύθηκε από την κυβέρνηση είχε στόχο να μετατοπίσει το ενδιαφέρον, να αθωώσει την πολιτική εξουσία και να μετατρέψει το έγκλημα των Τεμπών σε ‘ατυχία’. Ήταν μια συνειδητή προσπάθεια απενεργοποίησης της συλλογικής μνήμης».

Παρόλα αυτά, ο καθηγητής δηλώνει πως δεν είναι όλα χαμένα. «Η σπίθα άναψε. Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει συνέχεια. Αν οι νέοι που βγήκαν στον δρόμο θα βρουν δομές, συλλογικότητες και νοηματοδότηση ώστε να μην σβήσει το πάθος τους. Αν δεν το κάνουμε τώρα, θα είμαστε όλοι συνυπεύθυνοι», προειδοποίησε. Ο κ.Ψημίτης δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στο ναυάγιο της Πύλου καθώς και την συγκάληψη που έγινε και σε αυτή την περίπτωση του κρατικού εγκλήματος.

Ο καθηγητής έκλεισε την τοποθέτησή του με έναν διαχρονικό συλλογισμό:. «Αν υπάρχει κάτι που μας διδάσκουν τα Τέμπη, η Γάζα, και κάθε μεγάλη τραγωδία, είναι ότι η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα — είναι συνενοχή. Ή στεκόμαστε με τους ανθρώπους που διεκδικούν τη ζωή και τη δικαιοσύνη, ή συντασσόμαστε με όσους τα καταστρέφουν. Δεν υπάρχει ενδιάμεσο».