Αν κάποιος παρακολουθούσε κρυφά, τα πρόσωπα των μαθητών της έκτης τάξης του 15^ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης που μετείχαν  σήμερα στην εκπαιδευτική δράση «Κάποτε στα Λαδάδικα», θα συνειδητοποιούσε πόσο μεγάλη ανάγκη το έχει η νέα γενιά, να ανακαλύψει τις ρίζες της και την κρυμμένη ιστορία της. Τη σημερινή ξενάγηση  πραγματοποίησε η Κοιν.Σ. Επ. «Παρέα στη Λέσβο» με πρωτοβουλία των συνταξιούχων εκπαιδευτικών Βάσως Καραπιπέρη - Αλατζά και Γιάννη Μυρογιάννη, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Χαρτογραφίας και Γεωπληροφορικής του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου σε συνεργασία με το Δήμο Μυτιλήνης.

Στόχος  της  δράσης, η γνωριμία των μαθητών με την τοπική ιστορία της πόλης τους, μελετώντας τη διαδρομή του λαδιού και των ανθρώπων του, από την παραγωγή μέχρι και τον τελικό προορισμό του. 

Ιστορική βόλτα και κυνήγι θησαυρού

Το ξεκίνημα της ιστορικής αυτής ξενάγησης, έγινε από την προθήκη που στήθηκε στο πλάτωμα της συμβολής των οδών Κομνηνάκη, Μητροπόλεως, Μητρέλια και Χίου. Εκεί που η «OpenLesvos» που ανέλαβε την οργάνωση της δράσης και τους ξεναγούς που ανέλαβαν τη διάχυση των πληροφοριών, έχουν τοποθετήσει τη χαρτογραφική αποτύπωση της πόλης, άλλοτε και τώρα, με όσα στοιχεία μπορούσαν να αναδειχτούν : φωτογραφίες, ονόματα μεσιτών, εμπόρων, υπηρεσιών. Ξεκινώντας από εκεί ένα ταξίδι στο παρελθόν, κυνηγώντας θησαυρούς και τεκμήρια μιας άλλης εποχής, ενδεδυμένοι φορεσιές αλλοτινές, προσωπεία ανθρώπων διαφορετικής γενιάς και επαγγελμάτων, μαθητές - εξερευνητές, συνέλλεξαν πολύτιμες πληροφορίες  σχετικά με το λαδεμπόριο και των σημαντικών εκπροσώπων της στο νησί.

Τέσσερις ομάδες, τέσσερις διαφορετικές πορείες

Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες, που η κάθε μία με το συνοδό ξεναγό εμψυχωτή της, ακολούθησε διαφορετική πορεία. Στην οδό Κομνηνάκη, στην παραλιακή οδό Παύλου Κουντουριώτη, στα στενά της περιοχής. Σε διάφορα σημεία εμφανίζονταν μπροστά τους QR, που ξεδίπλωναν στους μαθητές κρυμμένα κουτιά, παλιά τηλεγραφήματα, φωτογραφίες, φυλλάδια πληρωμών και άλλα χρήσιμα  αντικείμενα που έφερναν τους μαθητές ολοένα και πιο κοντά με εμπόρους του λαδιού, μεσίτες και επιχειρηματίες παλαιότερων εποχών.

Στο τέλος όλες οι ομάδες συναντήθηκαν στην βιβλιοθήκη Ευγενίας Κλειδαρά, στο Πάρκο Χατζηδήμου, όπου αντάλλαξαν τις εμπειρίες τους και πραγματοποίησαν διάχυση της αποκτώμενης γνώσης τους.

Πολύτιμη ιστορική γνώση

Η ιστορική γνώση που απέκτησαν οι μαθητές μέσα από αυτή τη δράση, ήταν σημαντικότερη από κάθε σχολικό βιβλίο. Γνώση για την οικονομική δραστηριότητα του κέντρου της Μυτιλήνης, τα γνωστά μας Λαδάδικα, που φιλοξενούσαν, όπως δηλώνει και το όνομά τους, την μεγαλύτερη δύναμη του εμπορίου του ελαιολάδου για 100 περίπου χρόνια.

Η εμπνεύστρια της δράσης και  συγγραφέας του ομώνυμου λευκώματος «Κάποτε στη Μυτιλήνη, στα Λαδάδικα», Βάσω Καραπιπέρη – Αλατζά, συνταξιούχος εκπαιδευτικός και η ίδια, με επιμονή και μεθοδικότητα κατάφερε να διασώσει αυτό το πλούσιο και ποικίλο υλικό σε μαρτυρίες και στοιχεία, που περιγράφει λεπτομερώς το δίκτυο αυτών των δραστηριοτήτων, κυρίων και υποστηρικτικών, όπως η τυποποίηση και εμπορία, η μεσιτεία με χρηματιστηριακά χαρακτηριστικά, οι μεταφορές, η ασφάλιση έναντι κινδύνων κ.α. Υλικό ιδιαίτερα χρήσιμο για τους μελετητές στο χώρο των κοινωνικών επιστημών, που ασχολούνται με την ανάπτυξη των οικονομικών και κοινωνικών θεσμών. 

Από το βιβλίο στο  φως

Όλη αυτή τη συσσωρευμένη γνώση, η Βάσω Καραπιπέρη-Αλατζά, με τη βοήθεια των εκδόσεων «Μύθος», συμπεριέλαβε σε ένα λεύκωμα, που βρίσκεται ήδη στα ράφια της σχολικής βιβλιοθήκης του 15^ου Δημοτικού Σχολείου Μυτιλήνης και παρουσιάζει την χρυσή εποχή του λαδιού, στα Λαδάδικα της Μυτιλήνης από το 1839 έως το 1960.

Αναδεικνύεται μια περιοχή που κράτησε ζωντανή για 100 χρόνια την οικονομία του νησιού.

Μαθητές εξερευνητές

Η δράση που σήμερα βίωσαν οι μαθητές της έκτης τάξης ήταν μοναδική. Ίσως η καλύτερη βιωματική προσπάθεια προσέγγισης της τοπικής μας ιστορίας που έχουν ποτέ γνωρίσει.  Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όσους συνέβαλαν στην υλοποίησή της.

Έμποροι, μεσίτες, παραγωγοί, ναυτικοί… Όλοι άφησαν το αποτύπωμά τους, στην ιστορία αυτού του τόπου, αυτού του πλούσιου νησιού. Οι μαθητές ανιχνεύσανε την πορεία τους, ταξιδέψανε στις θαλάσσιες διαδρομές τους, αποκρυπτογραφήσανε το εύρος της επιχειρηματικής τους εμβέλειας και θαυμάσανε την μυστηριακή σχέση μεταξύ εμπόρων και μεσιτών.

 Δείτε το βίντεο: