× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αλλάζουμε το κλίμα στα FM: «Περιβαλλοντική Ιστορία»

Συζητάμε με τον Καθηγητή Περιβαλλοντικής Πολιτικής & Κοινωνιολογίας, Ιωσήφ Μποτετζάγια, για την Περιβαλλοντική Ιστορία. Υπήρχε περιβαλλοντική πολιτική στο μακρινό παρελθόν;

Δημοσίευση 24/4/2025

Αλλάζουμε το κλίμα στα FM: «Περιβαλλοντική Ιστορία»
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Συζητάμε με τον Καθηγητή Περιβαλλοντικής Πολιτικής & Κοινωνιολογίας, Ιωσήφ Μποτετζάγια, για την Περιβαλλοντική Ιστορία. Υπήρχε περιβαλλοντική πολιτική στο μακρινό παρελθόν; Οι συγκρούσεις για την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, κατά το παρελθόν, εμφανίζουν ομοιότητες με το σήμερα; Τελικά, αυτού του είδους οι αναζητήσεις αποτελούν, απλά, «ακαδημαϊκή γυμναστική» ή υπάρχει πρακτική χρησιμότητα σε αυτές;

Η Ιστορική Έρευνα και οι Περιβαλλοντικές Επιστήμες τέμνονται στο πεδίο της «Περιβαλλοντικής Ιστορίας». Ένα ακόμη παράδειγμα διεπιστημονικότητας μεταξύ «θετικών» και «ανθρωπιστικών» επιστημών, που υπηρετείται από ανθρώπους με ποικιλία ενδιαφερόντων, ποικιλία στην επαγγελματική τους διαδρομή και που τους αρέσει να πειραματίζονται.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο όρος «Περιβάλλον» και ειδικότερα η συζήτηση για την προστασία του, μοιάζει να έχουν έρθει πρόσφατα – τα τελευταία 30-40 χρόνια – στην δημόσια σφαίρα. Η ιστορική έρευνα, όμως, αποκαλύπτει περιπτώσεις όπου η χρήση οικοσυστημάτων (φύσης) και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αποτέλεσαν αντικείμενο άσκησης πολιτικής ήδη από την εποχή της σύστασης του Ελληνικού Κράτους (προ δύο αιώνων).

Για μια τέτοια περίπτωση συζητάμε με τον κ. Μποτετζάγια και ειδικότερα για την προστασία του Δάσους και «τον πόλεμο της γίδας», ένα θέμα που απασχόλησε το Ελληνικό κράτος από την εποχή του Ιωάννη Καποδίστρια μέχρι τα χρόνια του Ιωάννη Μεταξά.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσοστό εκτάσεων που απελευθερώθηκαν μετά την επανάσταση του 1821, αποτελούσαν δάση που ανήκαν στους Οθωμανούς και περιήλθαν στο Ελληνικό Κράτος. Μια δημόσια περιουσία, ένας φυσικός πόρος, που ένα νεοσύστατο κράτος (στην δυτικότροπη εκδοχή του) έπρεπε να αξιοποιήσει ως πλουτοπαραγωγικό πόρο. Όμως σειρά δραστηριοτήτων, με κυρίαρχη την βόσκηση, προκαλούν σημαντικές πιέσεις στο οικοσύστημα.

Οι Πολιτικοί χρειάζεται να αξιολογήσουν και να αξιοποιήσουν τις εισηγήσεις των ειδικών (δασολόγων) αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται να οραματιστούν την κοινωνική και οικονομική μετάβαση στο πλαίσιο ενός νέου Κράτους σε μια εποχή τεχνολογικών και άλλων εξελίξεων. Θεσπίζουν Νόμους και Υπηρεσίες για την προστασία των δασών την ίδια εποχή όπου η μεγάλη πρόκληση είναι αυτή της μετάβασης από την Ελλάδα των Κλεφτών και των νομάδων (Σαρακατσάνοι και Βλάχοι) σε αυτή της Ελλάδας με την οργανωμένη αγροτική παραγωγή και την αναδιοργάνωση της υπαίθρου.

Από «τον πόλεμο της γίδας», η γίδα μάλλον την γλίτωσε, τελικά. Όμως ο αγώνας για την διευθέτηση του ζητήματος δεν πήγε χαμένος. Είτε λόγω κοινωνικών και τεχνολογικών εξελίξεων είτε λόγω εμπέδωσης της αναγκαιότητας ορθής διαχείρισης έχει επέλθει θετικότερη ισορροπία υπέρ του δάσους.
Από την εξιστόρηση των προσπαθειών διαχείρισης του δασικού πλούτου κατά την επίμαχη περίοδο αναδεικνύονται ένα σύνθετο πλέγμα κοινωνικών εταίρων, οι πελατειακές σχέσεις στην διακυβέρνηση και κάποιες θεσμικές απόπειρες που υπονομεύτηκαν από την λαϊκή βάση. Φαίνεται να απαιτείται χρόνος για να ωριμάσουν οι συνθήκες, σε καθεστώς Δημοκρατίας, τουλάχιστον.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από το παράδειγμα της υπεραλίευσης -και το ενδεχόμενο θέσπισης θαλάσσιων πάρκων ως αντίβαρου- έως το παράδειγμα της τουριστικής μεγέθυνσης -με δίλημμα υιοθέτησης «βιώσιμου» προτύπου που εγείρουν κάτοικοι τουριστικών προορισμών στις Κυκλάδες- φαίνεται να υπάρχουν σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις με ανάλογη πολυπλοκότητα.

Η μελέτη της (Περιβαλλοντική) Ιστορίας, λοιπόν, μπορεί να είναι ένα χρήσιμο ερμηνευτικό εργαλείο. Πέρα από την καταγραφή των γεγονότων, σημαντικό είναι να ερμηνευθούν οι αιτίες των διαφόρων εξελίξεων. Για την διαχείριση των σημερινών προκλήσεων είναι σημαντικό να αντιλαμβανόμαστε την δυναμική των συνθηκών που επικρατούν, το ρόλο θεσμών, ρυθμίσεων, κοινωνικών ομάδων ακόμα και προσώπων. Η μελέτη της (Περιβαλλοντικής) Ιστορίας μας βοηθά να αντιλαμβανόμαστε τα πεδία αντιπαράθεσης, και να μελετάμε τους τρόπους διαχείρισης των συγκρούσεων και να αξιολογούμε το βαθμό (και τους λόγους) επιτυχίας ή αποτυχίας τους.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΔΡΑΣΕΙΣ

Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία

Σπάνια φύλλα, μαρτυρίες προσφύγων και πρώτες εκδόσεις του Μυριβήλη και του Βενέζη παρουσιάστηκαν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης για τα 100 χρόνια της ΕΣΗΕΠΗΝ
Όταν οι εφημερίδες της Λέσβου έγραφαν ιστορία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη

Την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου με ομιλητή τον Νεκτάριο Τριάντη
Πολιτική εκδήλωση του ΚΚΕ στη Μυτιλήνη
ΔΥΤΙΚΗ ΛΕΣΒΟΣ

Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;

Στο Περιφερειακό Συμβούλιο Βορείου Αιγαίου συζητήθηκε το μεγάλο έργο των 1,42 δισ. ευρώ – Ο ΑΔΜΗΕ δηλώνει ότι μπορεί να εξετάσει νέα θέση για τον υποσταθμό στον Πολιχνίτο και υπόγειο καλώδιο προς τη Μυτιλήνη
Νέα τροπή στην ηλεκτρική διασύνδεση της Λέσβου;
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα

Το σωματείο του Πλωμαρίου ευχαριστεί τον Δήμο Μυτιλήνης και τους εργαζομένους για τις παρεμβάσεις στον αγωνιστικό χώρο
Πρώτη προπόνηση για τον Ποσειδώνα στην αναβαθμισμένη Φούσκα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών

Το ΚΚΕ θα στηρίξει την πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη διερεύνηση των κυβερνητικών αποφάσεων για τα «κόκκινα» δάνεια και τις κρατικές εγγυήσεις του «Ηρακλή»
Η Μαρία Κομνηνάκα ζητά κούρεμα χρεών
ΥΓΕΙΑ

Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου, από τις 10:30 έως τις 12:30, στο πρώην Δημαρχείο
Ανοιχτή ομάδα ψυχοθεραπείας στην Αγιάσο
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη

Συνελήφθη 29χρονος το μεσημέρι της Τρίτης για παράβαση της νομοθεσίας για τα όπλα
Γκλοπ και μαχαίρι βρήκαν αστυνομικοί σε έλεγχο κοντά στη Μυτιλήνη
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης

Δύο ποδηλάτες, 55 και 56 ετών, τραυματίστηκαν στο ατύχημα. Δέκα ημέρες αργότερα, η έρευνα του Αστυνομικού Τμήματος Αγιάσου οδήγησε στην ταυτοποίηση του 20χρονου οδηγού δικύκλου
Ταυτοποιήθηκε ο οδηγός που έφυγε μετά το τροχαίο στον δρόμο Αγιάσου – Μυτιλήνης
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο

Έως τις 22 Ιανουαρίου 2027 η υποβολή προτάσεων από πολιτιστικούς συλλόγους και φορείς για ένταξη στο «Σχέδιο Δράσης Πολιτισμού 2027» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
Ανοιχτή πρόσκληση για πολιτιστικές δράσεις στο Βόρειο Αιγαίο
ΔΡΑΣΕΙΣ

Η Παναγιούδα ψάχνει το πιο όμορφα στολισμένο σπίτι

Χριστουγεννιάτικος διαγωνισμός από τον Πολιτιστικό Σύλλογο και την Κοινότητα, με δώρα για τις τρεις καλύτερες συμμετοχές
Η Παναγιούδα ψάχνει το πιο όμορφα στολισμένο σπίτι
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Δυναμική συγκέντρωση και πορεία για το Πολυτεχνείο στη Μυτιλήνη

Πορεία από την Πλατεία Σαπφούς στην προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη, με μηνύματα για την ειρήνη, την παιδεία και τα δικαιώματα των εργαζομένων
Δυναμική συγκέντρωση και πορεία για το Πολυτεχνείο στη Μυτιλήνη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ερώτηση του ΚΚΕ για παιδιά σε κρατητήρια αντί για δομές προστασίας

Άμεση μεταφορά σε κατάλληλες κρατικές δομές και ενίσχυση των υπηρεσιών παιδικής προστασίας ζητούν οι βουλευτές
Ερώτηση του ΚΚΕ για παιδιά σε κρατητήρια αντί για δομές προστασίας