Ο Πολιχνιάτης (κατά το ήμισι) γενικός γραμματέας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιώργος Στρατάκος, απέκλεισε την πιθανότητα να συμπεριληφθούν οι ελαιοπαραγωγοί της χώρας στις αποζημιώσεις που θα δοθούν από τους πόρους του Μέτρου 23 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, στο οποίο έχουν συγκεντρωθεί 142,7 εκατ. ευρώ, ως αδιάθετοι πόροι του ΠΑΑ. Ο κ. Στρατάκος, στο περιθώριο της ημερίδας με θέμα «Ευρωπαϊκή και Εθνική Στρατηγική για το έδαφος και τη γεωργία στη Λέσβο», που διοργάνωσε η Γεωτεχνική Αιγαίου την Παρασκευή 21 Μαρτίου, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, δήλωσε: «Ο φάκελος του προγράμματος που αφορά τις αποζημιώσεις του 2024 έχει κλείσει και έχει σταλεί στην Ε.Ε. Περιμένουμε την έγκριση για να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα».

Ο κ. Στρατάκος ανέφερε ότι δεν γνώριζε την επιστολή διαμαρτυρίας που είχε στείλει η Αντιπεριφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Αναστασία Αντωνέλλη, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Παρ' όλα αυτά, οι δηλώσεις του ήταν πολύ σαφείς και απαντούσαν ευθέως στα όσα αναφέρονταν στην επιστολή της Αντιπεριφερειάρχη. Οι αποζημιώσεις που θα δοθούν από το ανωτέρω κονδύλι αφορούν τις ζημιές από την κλιματική κρίση του 2024. Στην περίπτωση της ελαιοκομίας, αν περιλαμβάνονταν στις καλλιέργειες που θα αποζημιωθούν, θα αφορούσαν το ελαιοκομικό έτος 2023-2024. Είναι γνωστό ότι η ελαιοκομική περίοδος (έτος) ξεκινά την 1η Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται στις 30 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους.

Η διαμαρτυρία της κ. Αντωνέλλη

Η κ. Αντωνέλλη επικαλείται τη γνωμάτευση που είχε γίνει από στελέχη του ΕΛΓΑ τον Νοέμβριο του 2024. Χαρακτηριστικά αναφέρει στην επιστολή της προς την ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης: «Με λύπη μας πληροφορηθήκαμε από δημοσιεύματα του τύπου την κατάφωρη αδικία εις βάρος των ελαιοπαραγωγών των νησιών μας, που φαίνεται να δρομολογείται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αναφορικά με τη μη συμπερίληψή τους στις αποζημιώσεις του Μέτρου 23 για την απώλεια παραγωγής που έχουν υποστεί την φετινή ελαιοκομική περίοδο. Κατάφωρη αδικία, καθώς η απώλεια της παραγωγής των ελαιοκαλλιεργητών λόγω της κλιματικής αλλαγής ξεπερνά το 30%, ενώ ο ΕΛΓΑ εισηγείται αποζημιώσεις της τάξης των 20.000.000 ευρώ για την τρέχουσα χρονιά».

Το πόρισμα του ΕΛΓΑ που επικαλείται η κ. Αντωνέλλη αφορά την ελαιοκομική περίοδο 2024-2025, η οποία βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί το πόρισμα αυτό να τεκμηριώσει πιθανή ζημία που είχαν υποστεί οι ελαιοπαραγωγοί της Λέσβου την περίοδο 2023 - 2024.

Τί είχε δηλώσει ο Σταμενίτης

Στα τέλη του 2024, ο βουλευτής της Ν.Δ. Χαράλαμπος Αθανασίου είχε καταθέσει ερώτηση στην Βουλή για την απώλεια εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών της Λέσβου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Στην ερώτηση αυτή είχε απαντήσει ο υφυπουργός Διονύσης Σταμενίτης στις 16 Δεκεμβρίου, τονίζοντας ότι αποδέχεται τα πορίσματα του ΕΛΓΑ, αλλά ότι για αποζημιώσεις μπορεί να γίνει λόγος όταν ολοκληρωθεί η συγκομιδή και προκύψουν συγκεκριμένα στοιχεία για τη ζημιά των ελαιοπαραγωγών. Επίσης, ανέφερε ότι αίτημα για την χορήγηση αποζημιώσεων θα πρέπει να υποβάλουν οι αρμόδιες περιφερειακές επιτροπές. Δηλαδή, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης θα συγκεντρώσει τα στοιχεία από όλες τις ΔΑΟΚ της χώρας όταν ολοκληρωθεί η συγκομιδή και η ελαιοποίηση του καρπού. Με βάση το τελικό ύψος της παραγωγής και τις αρχικές εκτιμήσεις των ΔΑΟΚ για το ύψος της παραγωγής, θα προσδιοριστεί το πραγματικό εύρος της ζημιάς.

Το κονδύλι των 142,7 εκατ. ευρώ

Συνεπώς, αποζημιώσεις στους ελαιοπαραγωγούς για την ελαιοκομική περίοδο 2024-2025 δεν αναμένεται να δοθούν πριν τις αρχές του 2026. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι μέχρι τότε είναι πολύ πιθανό να έχει εξαντληθεί το κονδύλι των 142,7 εκατ. ευρώ. Από την απάντηση του κ. Σταμενίτη στον κ. Αθανασίου προκύπτει πως θα αναζητηθούν είτε πόροι από τις Κρατικές Οικονομικές Ενισχύσεις είτε από το κονδύλι των εκτάκτων αναγκών της ΚΑΠ. Όπως δήλωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας στην Καρδίτσα, οι πόροι του Μέτρου 23 αφορούν σχεδόν αποκλειστικά τις αποζημιώσεις των βαμβακοπαραγωγών της χώρας.

Το ιδανικό για τους ελαιοπαραγωγούς θα ήταν το ελληνικό αίτημα για αποζημιώσεις να αφορά μόνο την ελαιοκομία για την περίοδο 2024-2025, καθώς έτσι θα ήταν πιο εύκολο να εξασφαλιστεί κοινοτική χρηματοδότηση και να υπάρχουν ελπίδες για μεγαλύτερες αποζημιώσεις.

Ο αγροτικός τύπος της χώρας ασχολείται εδώ και περίπου τρεις εβδομάδες με το πώς θα μοιραστούν οι πόροι του Μέτρου 23. Παρά τις αναφορές στα δημοσιεύματα, εξακολουθεί να μην είναι σαφές γιατί οι ελαιοπαραγωγοί εξαιρούνται από τη χρηματοδότηση αυτή. Όμως, ένα είναι βέβαιο: αποζημιώσεις στους ελαιοπαραγωγούς θα δοθούν αν υπάρξει σοβαρή πολιτική διεκδίκηση από την πλευρά τους και παράλληλη ουσιαστική τεκμηρίωση του αιτήματος με συγκεκριμένα στοιχεία. Πολύ σημαντική θα είναι η συμβολή των τοπικών αρχών (Δήμοι, Περιφέρεια κλπ) τόσο στην πολιτική διεκδίκηση όσο και στην τεκμηρίωση του αιτήματος.