Ένα αποκαλυπτικό έγγραφο φέρνει στο φως της δημοσιότητας το «Ν», στο οποίο η ίδια η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος παραδέχεται ότι η αποκλειστική αρμοδιότητα των κοιμητηρίων ανήκει στους δήμους. Η αποκάλυψη αυτή έρχεται σε αντίθεση με την κατάσταση που επικρατεί στη Μυτιλήνη, όπου η διοίκηση των κοιμητηρίων παραμένει σε άλλα χέρια.

Το έγγραφο, με αριθμό πρωτοκόλλου 6227 Διεκπ. 2846 της 27ης Δεκεμβρίου 2016, αποστέλλεται από την Ιερά Σύνοδο προς όλους τους Μητροπολίτες της χώρας και περιλαμβάνει επιστολή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου προς τον τότε υπουργό Εσωτερικών Πάνο Σκουρλέτη. Στην επιστολή αυτή, η οποία φέρει αριθμό πρωτοκόλλου 6157 Διεκπ. 2813 και χρονολογείται στις 21 Δεκεμβρίου 2016, ζητείται από τον υπουργό η έκδοση ερμηνευτικής διάταξης λόγω σύγχυσης που έχει προκληθεί από εγκύκλιο του υφυπουργού Εσωτερικών Γιώργου Μπαλάφα σχετικά με τη διοίκηση των ναών εντός των κοιμητηρίων.

Στη σελίδα 4 της επιστολής του Αρχιεπισκόπου, στην ενότητα Β, αναφέρεται ρητά ότι «...τα κοιμητήρια ιδιοκτησίας των Ενοριών (ενοριακά κοιμητήρια), τα οποία κατά τον αναγκαστικό νόμο 582/1968 παραμένουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα των Δήμων». Ο ίδιος ο αναγκαστικός νόμος του 1968 ορίζει ξεκάθαρα ότι «Πάντα τα κοιμητήρια ανήκουν ως προς την διοίκησιν και διαχείρησιν εις τους δήμους και τας κοινότητας».

Ωστόσο, στη Μυτιλήνη η διοίκηση των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων Μυτιλήνης εξακολουθεί να αρνείται την παράδοση της διαχείρισης των Α' και Β' νεκροταφείων στον Δήμο, παρά το γεγονός ότι το ισχύον νομικό πλαίσιο είναι σαφές. Επιπλέον, το άρθρο 14 του υπ’ αριθμ. 8/1979 Κανονισμού της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος αναφέρεται αποκλειστικά στη διοίκηση των ναών εντός των κοιμητηρίων και όχι στη διαχείριση των ίδιων των κοιμητηρίων.

Επιπλέον ο ισχύων Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων (Νόμος 3463/2006) ορίζει ρητά ότι οι ΟΤΑ Α’ βαθμού έχουν την αποκλειστική αρμοδιότητα για τη δημιουργία, συντήρηση και λειτουργία κοιμητηρίων και κέντρων αποτέφρωσης νεκρών. Σύμφωνα, μάλιστα, με την υπ’ αριθμ. 75/2022 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η άσκηση αυτής της αρμοδιότητας είναι υποχρεωτική και δεν επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των δήμων.

Ευθύνες του Δήμου Μυτιλήνης

Παρά την πρόθεση της δημοτικής αρχής να εφαρμόσει τη νομοθεσία και να αναλάβει τη διαχείριση των κοιμητηρίων, μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει σε καμία σχετική ενέργεια. Ο Δήμος ανέμενε επί μήνες την απόφαση του διοικητικού συμβουλίου των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων, ενός, δηλαδή,ιδρύματος που κατέχει παρανόμως τη διαχείριση των κοιμητηρίων.

Το ζήτημα αποκτά ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις αν αναλογιστεί κανείς τα οικονομικά δεδομένα. Σύμφωνα με τους δημοσιευμένους απολογισμούς των Φιλανθρωπικών Καταστημάτων Μυτιλήνης στην ιστοσελίδα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, τα έσοδα του ιδρύματος από το 2021 έως το 2023 ανέρχονται στο ποσό των 562.615,91 ευρώ. Τα χρήματα αυτά, τα οποία θα έπρεπε να αποτελούν έσοδα του Δήμου, έχουν χαθεί λόγω της παράνομης διαχείρισης από τα Φιλανθρωπικά Καταστήματα Μυτιλήνης και τον Ιερό Ναό Παναγίας Χρυσομαλλούσας.

Η αποκάλυψη αυτού του εγγράφου εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις καθυστερήσεις του Δήμου Μυτιλήνης στην εφαρμογή της νομοθεσίας και την ανάκτηση της αρμοδιότητας των κοιμητηρίων. Θα υπάρξει επιτέλους πολιτική βούληση για την αποκατάσταση της νομιμότητας ή θα συνεχιστεί η σημερινή αδιέξοδη και παράνομη κατάσταση;