Ο Σεπτέμβριος σηματοδοτεί την επιστροφή των παιδιών μας στα σχολεία. Αυτός ο μήνας μπορεί να φέρει ανάμεικτα συναισθήματα για τα παιδιά: από περιέργεια και προσμονή έως αβεβαιότητα, φόβο και άγχος. Αυτά τα συναισθήματα είναι συνήθως φυσιολογικά και βελτιώνονται γρήγορα, αν και μερικά παιδιά ενδέχεται να χρειαστούν επιπλέον βοήθεια. Ως γονείς, είναι σημαντικό να είμαστε προετοιμασμένοι για να υποστηρίξουμε τα παιδιά μας σε αυτή την πρόκληση.

Η επιστημονική ομάδα του Μαζί για το Παιδί συνέταξε τον παρακάτω οδηγό για να βοηθήσει γονείς και φροντιστές να υποστηρίξουν τα παιδιά κατά τη μετάβαση στην επόμενη σχολική τάξη ή εκπαιδευτική βαθμίδα.

Συνηθισμένα Άγχη και Σημάδια

Οι κοινές πηγές ανησυχίας περιλαμβάνουν την απόκτηση νέων φίλων, τη διατήρηση των παλιών, την αλλαγή των δασκάλων και της ύλης, καθώς και την αύξηση του όγκου της εργασίας για το σπίτι. Σημάδια άγχους που μπορεί να παρατηρήσετε περιλαμβάνουν σωματικές ενοχλήσεις χωρίς ιατρική αιτία (π.χ., πονοκέφαλοι, δύσπνοια) και αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού (π.χ., μειωμένη ομιλητικότητα, τάσεις απόσυρσης).

Ιδέες για Υποστήριξη του Παιδιού

1. Γενικές Συμβουλές

• Προετοιμασία: Ενημερώστε το παιδί για το πώς θα είναι η αρχή της σχολικής χρονιάς και δημιουργήστε μια ρουτίνα για να το βοηθήσετε να εξοικειωθεί.
• Ερωτήσεις: Χρησιμοποιήστε ανοιχτές ερωτήσεις για να καταλάβετε πώς αισθάνεται το παιδί και ακούστε τα συναισθήματά του προσεκτικά.
• Διατήρηση Σχέσεων: Ενθαρρύνετε τη διατήρηση επαφών με φίλους κατά τη διάρκεια των διακοπών.
• Μοιραστείτε Εμπειρίες: Εξηγήστε στο παιδί ότι είναι φυσιολογικό να ανησυχεί και μοιραστείτε δικές σας σχετικές εμπειρίες.
• Αναλογιστείτε το Δικό σας Άγχος: Φροντίστε να μην ενισχύετε το άγχος με μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
• Θετικές Πτυχές: Επικεντρωθείτε στα θετικά στοιχεία του σχολείου, όπως οι φίλοι και οι δραστηριότητες.
• Οριοθέτηση Συζητήσεων: Αποφύγετε τις ατέρμονες συζητήσεις και δώστε στο παιδί χρόνο για εναλλακτικές δραστηριότητες.

2. Την Εβδομάδα Πριν την Έναρξη του Σχολικού Έτους

• Περιγραφή των Πρώτων Ημερών: Δημιουργήστε ένα πρόγραμμα που θα περιγράφει τις δραστηριότητες της ημέρας.
• Περπάτημα προς το Σχολείο: Αν το παιδί έχει άγχος, περπατήστε μαζί του προς και από το σχολείο.
• Προσαρμογή Ύπνου: Αρχίστε να μεταφέρετε το πρωινό ξύπνημα του παιδιού σταδιακά.
• Σχολική Τσάντα: Επιλέξτε και εξοπλίστε τη σχολική τσάντα μαζί με το παιδί.
• Ενθαρρύνετε τις Συναντήσεις: Βοηθήστε το παιδί να συναντηθεί με φίλους για να ενισχύσετε τη διάθεση και το αίσθημα του ανήκειν.

3. Το Βράδυ Πριν την 1η Ημέρα του Σχολείου

• Ρύθμιση Ώρας Ξυπνήματος: Ρυθμίστε τα ξυπνητήρια σας νωρίτερα για να μειώσετε την πίεση χρόνου.
• Αποφυγή Οθονών: Μην χρησιμοποιείτε κινητά ή υπολογιστές τουλάχιστον δύο ώρες πριν από τον ύπνο.
• Σχέδιο για Ανησυχίες: Εξετάστε τις ανησυχίες του παιδιού και δημιουργήστε μαζί ένα σχέδιο.
• Επιλογή Ρούχων: Αφήστε το παιδί να επιλέξει τα ρούχα του από το προηγούμενο βράδυ.

4. Την 1η Ημέρα του Σχολείου

• Ανοιχτός Διάλογος: Δώστε χώρο στο παιδί να μοιραστεί τις εμπειρίες του και παραμείνετε ψύχραιμοι εάν δείχνει ανήσυχο ή λυπημένο.

5. Τις Πρώτες Ημέρες στο Σχολείο

• Πρόγραμμα Οθονών: Ελέγξτε τον χρόνο που περνά το παιδί στις οθόνες.
• Επαρκής Ύπνος: Διασφαλίστε ότι το παιδί ξεκουράζεται επαρκώς.
• Διάβασμα: Ολοκληρώστε το διάβασμα το απόγευμα.
• Εγγραφή σε Δραστηριότητες: Εγγράψτε το παιδί σε ομαδικά αθλήματα ή μαθήματα χορού για ενίσχυση της κοινωνικοποίησης.

Συχνές Απορίες

• Τι κάνω όταν το παιδί μου δεν θέλει να επιστρέψει στο σχολείο; Αναγνωρίστε τα συναισθήματα του παιδιού χωρίς να υποχωρήσετε στην άρνησή του. Εξηγήστε τη σημασία της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων και συζητήστε τρόπους υποστήριξης.

• Πώς προετοιμαζόμαστε για τα μαθήματα της νέας χρονιάς; Χρησιμοποιήστε παιδαγωγικά βιβλία διακοπών για να προετοιμάσετε το παιδί ευχάριστα και δημιουργικά.

• Ποιο είναι το ιδανικό πρόγραμμα ύπνου για το παιδί μου; Τα παιδιά του δημοτικού χρειάζονται 9-11 ώρες ύπνου και οι έφηβοι 8-10 ώρες. Τηρήστε σταθερό πρόγραμμα ύπνου και τα Σαββατοκύριακα.

  ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

• Πώς προστατεύω το παιδί μου από τον σχολικό εκφοβισμό; Συνεργαστείτε με το σχολείο και τους δασκάλους. Παρακολουθήστε την κοινωνική συμπεριφορά του παιδιού και απευθυνθείτε σε ειδικούς αν χρειαστεί.

• Πώς παρακολουθώ την εξέλιξη του παιδιού μου χωρίς να το πιέζω; Συνεργαστείτε με τους δασκάλους και συζητήστε για τη σχολική ζωή του παιδιού χωρίς υπερβολικό έλεγχο.

• Με ποιον τρόπο μπορώ να βοηθήσω στην κοινωνικοποίηση του παιδιού μου; Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή σε δραστηριότητες και διοργανώστε κοινωνικές δραστηριότητες εκτός σχολείου.

  ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Με την κατάλληλη υποστήριξη, όλα τα παιδιά μπορούν να διαχειριστούν επιτυχώς την επιστροφή στο σχολείο. Εάν παρατηρήσετε επίμονες αλλαγές ή σοβαρά προβλήματα άγχους, αναζητήστε βοήθεια από ειδικούς ψυχικής υγείας.

Για βοήθεια, επικοινωνήστε με τη Γραμμή 11525 του Μαζί για το Παιδί, η οποία προσφέρει δωρεάν συμβουλευτική Δευτέρα έως Παρασκευή, 09:00-19:00.

Βιβλιογραφία

• Chaput, J. P., Dutil, C., & Sampasa-Kanyinga, H. (2018). Sleeping hours: what is the ideal number and how does age impact this? Nature and Science of Sleep, 421-430. Link
• Chedzoy, S. M., & Burden, R. L. (2005). Making the move: Assessing student attitudes to primary-secondary school transfer. Research in Education, 74(1), 22-35. Link
• Maunder, R., & Monaghan, J. (2021). Parental attitudes and student anxiety. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 62(5), 668-676. Link