Οι φωτογραφίες δεν αποτελούν απλώς αντικειμενικές ή ουδέτερες αναπαραστάσεις του κόσμου. Αντίθετα, συμπυκνώνουν πολλαπλές πολιτισμικές, κοινωνικές και ατομικές οπτικές, φωτίζοντας τόσο το αντικείμενο της φωτογραφίας, όσο και το υποκείμενο της παρατήρησης. Με άλλα λόγια, το φωτογραφικό αποτύπωμα συμπυκνώνει ταυτόχρονα την οπτική και τις παραδοχές του/της φωτογράφου όσο και εκείνες του κοινού που βλέπει τη φωτογραφία. Αυτό σημαίνει ότι οι φωτογραφικές αναπαραστάσεις αποτελούν ένα πυκνό πεδίο διαπραγμάτευσης στη διαδικασία κατασκευής του νοήματος και τη διαμόρφωση πολιτισμικών αντιλήψεων.

 Η έκθεση «Οι ζωές της Άλλης» της Μαρίνας Σταμάτη, που διοργανώνεται από την Επιτροπή Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων του Πανεπιστημίου Κρήτης, προβληματοποιεί αυτή τη σύνθετη σχέση. Μέσα από φωτογραφίες γυναικών από διάφορα μέρη του κόσμου αναδεικνύονται πολλαπλές όψεις της θηλυκότητας, που μας κάνουν να αναρωτηθούμε το πώς αντιλαμβανόμαστε την ετερότητα ως ατομικά υποκείμενα και ως κοινωνία. Φέρνοντας το κοινό της σε επαφή με αναπαραστάσεις που συχνά αποτυπώνουν περισσότερο τη διαφορά από αυτό που απεικονίζουν καθαυτά, οι εικόνες μας οδηγούν σε έναν αναστοχασμό. Μήπως ο τρόπος που βλέπουμε τα απεικονιζόμενα πρόσωπα διαφέρει ριζικά από τον τρόπο που τα ίδια αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους; Στη διαδικασία της φωτογράφησης παίρνουμε μία φωτογραφία ή μας δίνεται από το πρόσωπο που απεικονίζεται; Η φωτογραφική αποτύπωση αποτελεί κλοπή ή δώρο; Οικειοποίηση ή ισότιμη ανταλλαγή; Συνειδητοποιώντας αυτή τη διαλεκτική ένταση, μπορούμε -σε κάποιο βαθμό τουλάχιστον- να προσεγγίσουμε την «Άλλη» με περισσότερο ισότιμους όρους.

Η Μαρίνα Σταμάτη ζει και εργάζεται στη Μυτιλήνη. Είναι Διδακτόρισσα του Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα σχετίζονται με την ποιοτική κοινωνική έρευνα και την οπτική ανθρωπολογία. Ντοκιμαντέρ που έχει σκηνοθετήσει έχουν προβληθεί σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ ενώ άρθρα, ερευνητικές εργασίες και μελέτες της έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων με κριτές. Εκθέτει για τρίτη φορά από το προσωπικό της φωτογραφικό αρχείο εικόνες από τις εξήντα χώρες που έχει επισκεφθεί. Στα ταξίδια της, φωτογραφίζει, μεταξύ άλλων, την πολυδιάστατη «Άλλη» που ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής της κουβαλάει εντός της έναν κόσμο ονείρων, υπομονής, ελπίδων, μάχης, αντίστασης και αντοχής.

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ: Επιτροπή Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων του Πανεπιστημίου Κρήτης

4-12 Απριλίου, Σπίτι Πολιτισμού, Καθημερινά 18:00 - 22:00, Σαββατοκύριακο 11:00-14:00 και 18:00-22:00.

ΕΠΙΣΗΜΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 6 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, 19:00. Την έκθεση προλογίζει η κ. Φωτεινή Ρεράκη, Ανθρωπολόγος, Διδάσκουσα στο Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.