Το καμπανάκι του κινδύνου κρούει για ακόμη μια φορά ο πρώην γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής Χαράλαμπος Κασίμης. Σε ανάρτηση του υπογραμμίζει τους κινδύνους που θα αντιμετωπίσει η αγροτική παραγωγή της χώρας και όλης της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα επόμενα χρόνια.

Συγκεκριμένα αναφέρει:

«Σε ανάρτησή μου στις 4 Φεβρουαρίου με τίτλο «Η κρίση 'ροκανίζει' τον πραγματικό προϋπολογισμό της ΚΑΠ κατά 85 δις» σημείωνα, μεταξύ άλλων, ότι σύμφωνα με εκτιμήσεις θεσμικών φορέων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο πληθωρισμός και η εκτίναξη του κόστους παραγωγής ‘αφαιρεί’ από τον πραγματικό προϋπολογισμό της ΚΑΠ 2021-2027 των 387 δις, 84.57 δις (68.6 δις από τις άμεσες ενισχύσεις του Πυλώνα 1 και 15.97 από την αγροτική ανάπτυξη του Πυλώνα 2). Μάλιστα, η πραγματική αξία των άμεσων ενισχύσεων το 2027 θα είναι μειωμένη κατά 32%.

Από πολλές πλευρές εκτιμάται ότι η αντιμετώπιση των συνεπειών της ουκρανικής κρίσης και οι απαιτήσεις των στόχων της νέας ΚΑΠ για την μετρίαση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία του περιβάλλοντος, την διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και τη βιωσιμότητα της γεωργίας, απαιτούν επιπλέον πόρους. Διαφορετικά θα ενταθεί η κυριαρχία της εντατικής βιομηχανικής γεωργίας, το ξεκλήρισμα των μικρομεσαίων εκμεταλλεύσεων και η επιβάρυνση του περιβάλλοντος.

Ο ίδιος ο Επίτροπος Γεωργίας Janusz Wojciechowski ανέφερε σε δημόσιες τοποθετήσεις του στις αρχές του χρόνου, ότι ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ είναι πλέον πολύ μικρός για να αντιμετωπίσει τις μελλοντικές κρίσεις και γι’ αυτό, μία αύξησή του σε συνδυασμό με την ανάπτυξη περισσότερων εργαλείων διαχείρισης κρίσεων κρίνονταν αναγκαία. Δεν το θεωρούσε όμως εφικτό σε αυτή την προγραμματική περίοδο, δηλώνοντας ότι πρέπει να προετοιμαστούμε για την περίοδο 2028-2034 με στόχο μία πολιτική συμφωνία για το ύψος του προϋπολογισμού.

Και ενώ αυτή ήταν η εικόνα μέχρι σήμερα, τα μηνύματα που έρχονται από παντού πλέον αναφέρουν ότι αυτό που αναμένεται είναι μάλλον η μη αύξηση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ, αν όχι η μείωσή του. Και αυτό, το επιχείρημα είναι, ως αποτέλεσμα των αναγκών που προκύπτουν από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ανάγκες που αναφέρονται συχνά στην υψηλή ενίσχυση των εξοπλισμών και στην ευρωπαϊκή συμμετοχή στην στήριξη της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας.

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Frans Timmermans σε πρόσφατη συνέντευξή του (12/7/23) στο EURACTIV απέκλεισε κατηγορηματικά ενδεχόμενη αύξηση του προϋπολογισμού της ΕΕ για την ΚΑΠ σημειώνοντας ότι ο προϋπολογισμός των 387 δις είναι σημαντικός και ανέρχεται στο 1/3 αυτού της ΕΕ και πρέπει, επομένως, να βρούμε άλλους τρόπους να κατανείμουμε τους πόρους από το να τους αυξήσουμε - χωρίς να κάνει βέβαια την παραμικρή αναφορά στην έκθεση που εμφανίζει απώλειες 85 δις περίπου στον πραγματικό της προϋπολογισμό σαν αποτέλεσμα του πληθωρισμού και του αυξημένου κόστους παραγωγής λόγω της εκτίναξης του κόστους ενέργειας, μεταφορών και εισροών στην γεωργία.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής σημείωσε χαρακτηριστικά ότι «η ανασυγκρότηση της Ουκρανίας θα ‘καταπιεί’ μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού της ΕΕ» ενώ αμφέβαλε αν το αίτημα αύξησης του προϋπολογισμού της ΚΑΠ θα έχει την στήριξη αρκετών κρατών-μελών της ΕΕ.

Με εκτιμώμενο κόστος ανασυγκρότησης της Ουκρανίας κοντά στα 400-500 δις ευρώ αναρωτιέται κανείς τι θα συμβεί στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Ας σκεφτούμε, με την ευκαιρία, τι ποσοστό του προϋπολογισμού της ΚΑΠ θα «καταπιεί» μία ενδεχόμενα γρήγορη ένταξη της Ουκρανίας και της γεωργίας της στην ΕΕ.

Θυμίζω ότι η Ουκρανία με ένα κατά κεφαλή ΑΕΠ κάτω των 4.000 ευρώ πριν τον πόλεμο, είναι πολύ φτωχότερη χώρα και από τα φτωχότερα κράτη-μέλη της ΕΕ. Με την ένταξή της, θα γίνει ξαφνικά μεγάλη δικαιούχος αντίστοιχων ευρωπαϊκών πόρων.

Όταν το ποσοστό των πόρων από τον κοινοτικό προϋπολογισμό που πηγαίνει στην ΚΑΠ μειώνεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια, τι θα γίνει όταν ένας τόσο μεγάλος δικαιούχος προστεθεί;

Αξιωματούχοι των Βρυξελλών ισχυρίζονται ότι θα πρέπει τα προγράμματα ενισχύσεων να αναπροσαρμοστούν.

Η αναπροσαρμογή όμως δεν αρκεί. Επιπλέον πόροι πρέπει να εξευρεθούν, αλλιώς οι ευρωπαίοι αγρότες ‘θα πληρώσουν το μάρμαρο’ και η πολιτική της πράσινης μετάβασης θα αποτύχει.

Συμπέρασμα

Οι συνέπειες της Ουκρανικής κρίσης, πέραν όλων των άλλων, αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά τους πόρους και την αποτελεσματικότητα της αγροτικής πολιτικής και ανάπτυξης στην Ευρώπη.

Προετοιμαστείτε για μέρες «ξηρασίας» αλλά και αγωνιστικότητας...»